شباهت روایت‌سازی ظریف و روبیو برای مقصرنمایی ایران

از تهدیدمحور خواندن سیاست خارجی ایران تا روایت گزینشی از تاریخ، یک خط مشترک دیده می‌شود؛ بازنمایی ایران به‌عنوان عامل تهدید و بحران، بدون توجه به نقش طرف مقابل در شکل‌گیری تنش‌ها. چنین روایتی با جابه‌جایی جایگاه متهم و قربانی، می‌کوشد هزینه تقابل با ایران را به پای راهبرد دفاعی و سیاست خارجی کشورمان بنویسد.
گروه فارس پلاس: یکی از مواردی که در حوزه سیاست باید مورد توجه قرار گیرد، چسباندن برچسب‌های نابه‌جا و غیرمنصفانه به راهبرد کشورمان است. ادبیات خودمقصرپنداری که می‌کوشد خود را در جایگاه منتقد بنشاند، در این نوع برچسب‌زنی‌های ناروا دیده می‌شود.تهدید محور یا دفاعی؟اخیراً سخنرانی‌ از «محمدجواد ظریف» منتشر شده که در آن، وی سیاست ایران را تهدیدمحور می‌خواند و با مثال زدن از شرایط چین در دوران رهبری مائو، عنوان می‌کند که برای رسیدن به نتیجه باید سیاست را فرصت‌محور کرد.ظریف می‌گوید: «ما باید به‌جای نگاه تهدیدمحور، نگاهی فرصت‌محور به جهان و محیط پیرامون‌مان داشته باشیم.»این در شرایطی است که نگاهی به وضعیت ایران در برابر آمریکا نشان می‌دهد کشورمان بارها، از دوران مسئولیت ظریف در دستگاه دیپلماسی تا امروز، وارد سلسله‌ای از مذاکرات مختلف شده است؛ اما در مواردی، همین میز مذاکره به سکویی برای آغاز جنگی جدید علیه کشورمان تبدیل شده است. در جنگ‌های تحمیلی ۱۲ و ۴۰ روزه نیز میز مذاکره به حربه‌ای برای عملیات فریب علیه کشورمان تبدیل شد.طرح روایت‌هایی که ایران را مقصر حوادث و ناکامی در تعاملات دیپلماتیک معرفی می‌کنند، بیش از آنکه بازتاب‌دهنده واقعیت باشند، نوعی وارونه‌سازی آن هستند.
واقعیت ماجرای بهم خوردن تفاهم‌نامه اسلام آباد در ماجرای برهم خوردن تفاهم‌نامه اسلام‌آباد نیز اصلاح‌طلبان و عناصر نزدیک به آن‌ها ایران را مقصر جلوه می‌دهند؛ این در حالی است که اندیشکده انگلیسی چتم‌هاوس در تحلیلی تصریح می‌کند که آمریکایی‌ها این تفاهم‌نامه را به صلاح خود ندانستند و آن را برهم زدند.
اخیراً «یاشار سلطانی» در ادعایی عنوان کرده است: «یک عده‌ای که در پشت صحنه معادلات اقتصادی ایران، از جمله فروش نفت هستند (که جامعه آن‌ها را با عنوان تراستی‌ها بیشتر می‌شناسد)، در هفته تشییع و تدفین امام شهید، به نفتکش‌ها در تنگه هرمز حمله کرده‌اند و باعث فروریختن تفاهم‌نامه اسلام‌آباد شده‌اند تا منافع اقتصادی خود را دنبال کنند!»سلطانی در حالی ماجرا را از میانه و از داخل ایران روایت می‌کند که اندیشکده چتم‌هاوس در تحلیلی به قلم «محسن میلانی»، استاد علوم سیاسی دانشگاه فلوریدای جنوبی، آورده است: «تهران این تفاهم‌نامه را به‌عنوان یک پیروزی ستود، زیرا زمینه ازسرگیری صادرات نفت و لغو بخشی از تحریم‌ها را فراهم می‌کرد؛ در حالی که برخی ناظران در واشنگتن آن را یک شکست استراتژیک برای ایالات متحده می‌دانستند.»
این اندیشکده انگلیسی نوشت: «ظاهراً این تفاهم‌نامه به دلیل اختلافات مربوط به هرمز و لبنان از هم پاشید. با این حال، واشنگتن ممکن است به این نتیجه رسیده باشد که این توافق‌نامه بیش از حد به تهران امتیاز داده و عملاً آن را باطل کرده است. اسرائیل نیز با این ادعا که امضاکننده آن نبوده است، علیرغم درخواست تفاهم‌نامه برای پایان دادن به عملیات نظامی در تمام جبهه‌ها، از جمله لبنان، به حملات علیه حزب‌الله ادامه داد.»تحریف تاریخ برای تهدید نشان دادن ایران اخیراً مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز در شهر آتن کوشید با همین روش عمل کند. او با اشاره گزینشی به رویداد تاریخی حمله خشایارشا به آتن و آتش زدن بخشی از این شهر، ایرانیان را از گذشته تا امروز مهاجم و غارتگر معرفی کرد.
سخنان روبیو در حاشیه سفرش به یونان و اشاره او به وقایع تاریخی دوران هخامنشیان، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های فارسی‌زبان و شبکه‌های اجتماعی داشت.روبیو گفت: «در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، سپاهیان خشایارشا به این شهر رسیدند و زیارتگاه‌های آن را به آتش کشیدند. در آن زمان، بیشتر مردم آتن با کشتی به جزیره‌ای نزدیک گریخته بودند؛ اما عده‌ای اندک حاضر نشدند خانه خود را ترک کنند. بنابراین، در دژ سنگی آکروپولیس سنگر گرفتند تا آخرین مقاومت شگفت‌انگیز خود را انجام دهند. آن‌ها سنگ‌های عظیمی را از فراز صخره‌ها بر سر مهاجمان ایرانی فرو می‌ریختند و برای چندین روز، بزرگ‌ترین امپراتوری آن عصر را پشت دروازه‌ها نگه داشتند.»
در همین راستا، تورج دریایی، مورخ، استاد دانشگاه کالیفرنیا در شبکه اجتماعی ایکس به این اظهارات پاسخ داد. او نوشت: «اگر اجازه بدهید، آقای روبیو: ۱. در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، خشایارشا آتن را به‌عنوان مجازاتِ سوزاندن سارد، مرکز ساتراپی هخامنشیان به آتش کشید؛ اقدامی که یونانیان ایونیه انجام داده بودند. ۲. در ۲۰۰ سال گذشته، این «غرب» ــ بریتانیا، روسیه و ایالات متحده ــ بوده است که به «شرق» حمله کرده، آن را غارت کرده و در آن حضور نظامی داشته است.»نکته اصلی، روایت‌سازی نادرست و حتی دروغین از ایران و سپس تکیه بر همین روایت‌ها برای طرح استدلال‌هایی است که در آن‌ها سیاست داخلی ایران محکوم و کشورمان مقصر و تهدید جلوه داده می‌شود. ظریف نیز با استفاده از همین روایت‌های گزینشی می‌کوشد سیاست دفاعی ایران را تهدیدآمیز جلوه دهد؛ این در حالی است که کشورمان، به‌جای چنین استدلال‌های نادرستی، نیازمند تبیین دقیق واقعیت‌ها و تشریح شرایط برای افکار عمومی است.
مسئله اصلی، اختلاف‌نظر بر سر فرصت‌ها و تهدیدهای سیاست خارجی نیست؛ بلکه نادیده گرفتن تجربه‌های تاریخی و حذف نقش طرف مقابل در شکل‌گیری بحران‌هاست. وقتی مذاکره‌ای که به حمله نظامی منتهی می‌شود، صرفاً نشانه ناکامی سیاست ایران معرفی شود و در روایت تاریخ نیز تنها بخشی از واقعیت برجسته شود، نتیجه چیزی جز مقصرنمایی ایران نخواهد بود. سیاست فرصت‌محور نیز بدون شناخت دقیق تهدیدها و تضمین‌های عملی برای جلوگیری از تکرار تجربه‌های گذشته، نمی‌تواند راهبردی واقع‌بینانه باشد. دیپلماسی موفق از شناخت واقعیت آغاز می‌شود، نه از نادیده گرفتن تهدیدها و پذیرفتن روایت طرف مقابل از مسئولیت بحران‌ها.
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.آخرین تحلیل تحولات روز را در فارس پلاس بخوانید.
09:01 - 11 اکتبر 2026
فارس پلاس




67 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌سید حمزه باقری‌
@Sarbaze_velayat20 ساعت پیش
در پاسخ به
فرق ظریف با روبیو اینه که ظریف خائن هست روبیو جنایتکار و حتما اولی خیلی بدتر از دومی است 😡

@II_amin_II20 ساعت پیش
در پاسخ به
کی قراره ایشون پاسخگوی عملکردش باشه؟؟ اصلا قراره؟!

@user17680544852020 ساعت پیش
در پاسخ به
خدا لعنت کند همه دشمنان داخلی و خارجی این کشور و این ملت را

تصویر نمایه‌ی ‌نورالهدا‌
@Mahoor20 ساعت پیش
سال ۴۸۰ پیش از میلاد، خشایارشا آتن را به‌عنوان مجازاتِ سوزاندن سارد، مرکز ساتراپی هخامنشیان در سال ۴۹۸ پیش از میلاد، به آتش کشید.؟؟؟؟؟؟ عددها درسته؟🤔

@User45768129643420 ساعت پیش
چسباندن برچسب «تهدیدمحور» به سیاست دفاعی ایران و دعوت به «فرصت‌محوری»، دقیقاً همان روایت گزینشی غرب را تکرار می‌کند که روبیو هم با تحریف تاریخ خشایارشا پیاده کرد؛ روایت‌هایی که ایران را همیشه مقصر و مهاجم نشان می‌دهند و نقش آمریکا و اسرائیل در برهم‌زدن تفاهم‌ها و تبدیل میز مذاکره به سکوی فریب را پاک…نمایش بیشتر

@Mk_daneshikohan20 ساعت پیش
در پاسخ به
ظریف متن تفاهم نامه برجام را که سرنوشت ۹۰ میلیون ایرانی و جمهوری اسلامی به آن گره خورده بود و برایش دهها سکه طلا گرفت را یک بار نخوانده بود و سرانجام فرانچسکو بود که کار را درآورد و مملکت را به خاک سیاه نشاند ، ...

@Mk_daneshikohan20 ساعت پیش
در پاسخ به
حالا شما انتظار دارید تاریخ چندهزار ساله ایران و چین را بدون سکه خوانده باشد و تحلیل کرده باشد و همزمان با تاریخ دانی روبیو افاضه کلام نماید ، مطمئن باشید این متن تقسیم وظایف شده عوامل استکبار است که باید حفظ نمایند و طوطی وار در یک زمان مقرر اجرا نمایند .

تصویر نمایه‌ی ‌وطند زنده باد‌
@user17766697183320 ساعت پیش
در پاسخ به
خب حالا که چی ؟اصلا ایران بهم زد ؟ (البته آمریکا بود که تلاش کرد کریدور غیر قانونی در تنگه هرمز راه بیندازد ) خب که چی؟ همیشه شعبان یک بار هم رمضان تا حالا دهها بار آمریکا زده زیر توافق، آنهم زیر توافقی زده که برای ما هزینه داشته و یکجانبه از حقوق خود آنهم به صورت فیزیکی گذشتیم و ضرر مالی متحمل شدیم…نمایش بیشتر

@user27620 ساعت پیش
در پاسخ به
وجود ظریف یعنی فرصتی برای فرانچسکو و سرویس های اطلاعاتی غربی و تهدید منافع ملی

تصویر نمایه‌ی ‌ولایت اتحاد ایستادگی✊🚩‌
@user17766134565720 ساعت پیش
در پاسخ به
اقای ظریف یک سیاست مدار و ایرانی وشیعه خود بنده با اکثر نظرات وتفکراتش مخالفم اما همان زمان که عده ای ایشون رو تخریب میکردند اقای شهید ما از ایشان حمایت وتعریف کردند بقول امام خمینی کبیر ملاک حال افراد است پس نه افراط نه تفریط ملاک ولایت است پس درست انتقاد کنیم نقد سازنده نه ترور شخصیت با دلسوزی

@user17323464789920 ساعت پیش
در پاسخ به
این شخص هروقت ضرورت داشته باشد که برای امریکا کاری بکند درنگ نمی کند ! این دفعه شد ضربه گیر مارکو ! مارکو بد جوری کشید داخل خاکی و تقریبا همه ی ایرانیان غیر از ظریف علیه او شوریدند ظریف هم آمد تا حواسها را به خودش معطوف کند و جلو تیرهایی که ربیو را نشانه رفته بگیرد که گرفت ! فدایی با وفائیست !

تصویر نمایه‌ی ‌رادمرد‌
@Doostdare_MAHDI20 ساعت پیش
در پاسخ به
بدون شک اگر این مرد توبه نکند همنشین خبیث ترین افراد در جهنم خواهد شد، خسارتی که او به کشور زده ترامپ نزده.اما قوه قضاییه خواب آلود ما کجاست؟ مدعی العموم؟

@user17504031772020 ساعت پیش
در پاسخ به
بین ظریف و روبینو هیچ تفاوتی نیست، هر دو برای منافع آمریکا و غرب میجنگند

@user170910115271563177320 ساعت پیش
تو این مملکت چه خبره ؟!؟! دزدان و خائنین و آنوسی های بهایی افسادطلب و وفاقیون... ازاد برای خونریزی انقلابی ها و رهبر و فرماندهان و بچه های بی گناه ما .. خواست ما حصر خانگی ومحاکمه ظریف و روحانی و خاتمی و توله های هاشمی و ژورنالیست ها و تجزیه طلب ها و سلبریدی های ورزشی و دانشگاهی و سیاسی سلطنت طلب

@user1708162916320 ساعت پیش
در پاسخ به
ظریف سرباز مخلص آمریکا

@user170910136596054388320 ساعت پیش
در پاسخ به
جریان نواصول گرا پشتیبان ظریف رو پیدا کنید

@saberH20 ساعت پیش
در پاسخ به
تنها فرق این دو نفر در شعبه داخلی‌ــخارجی بودن اونهاست؛ خروجی یکی است، ضربه به ایــران.

@farid620 ساعت پیش
سیاست خارجی ایران پیگیری آرمان ها است.کاربرد ظریف چیه : اگر جایی نیاز به مذاکره بود از ظریف استفاده کنیم که بعدا بتوانیم توافق را به اسم تسلیم طلبی ظریف بهم بزنیم

تصویر نمایه‌ی ‌سعید شعبانی تبار‌
@SAEEDSHABANITABAR20 ساعت پیش
اینها سالها از سفره انقلاب خوردن گردنشان کلفت شده الان برای انقلاب گردن کلفتی میکنند الان رسایی و جلیلی این چیزها را گفته بود اعدامش کرده بودند https://farsnews.ir/SAEEDSHABANITABAR/1791689843449968692/سوپر-مذاکره-چیان-تندرو-در-تسلیم

سوپر مذاکره چیانِ تندرو در تسلیم

چه کسی گفته مذاکره خیانت است؟هشدار می‌دهم که مسئولان برای جلوگیری از جنگ سوم مطلقاً حق هیچ ریسکی ندارند. هر عقب‌نشینی تاکتیکی لازم است، باید انجام شوداما این سخن، در تقابل با اصول انقلاب و دستور رهبری است۱.تصمیم جنگ و صلح، حق اختصاصی رهبری استبر اساس قانون اساسی، تصمیم درباره جنگ، صلح و مذاکره،…
نمایش بیشتر