چرا باز بودن مساجد و پخش اذان مطالبه امروز مردم است؟
در روزهای پرالتهاب و تنش‌های منطقه‌ای، طنین روح‌بخش اذان و گشودگی درهای مساجد، فراتر از یک وظیفه آیینی، به لنگرگاه آرامش روانی، نماد انسجام اجتماعی و مطالبه‌ای هویتی برای تقویت امید در جامعه بدل شده است.
فارس من - در ماه‌های اخیر، سایه بی‌ثباتی‌های منطقه‌ای و استمرار تحریم‌ها از یک‌سو، و شکاف میان رشد حقوق کارگران و تورم شتابان از سوی دیگر، دغدغه‌های معیشتی و فشارهای روانی سنگینی را بر دوش خانواده‌ها گذاشته است. در چنین شرایطی که زندگی روزمره با تنگناهای اقتصادی روبه‌روست، جامعه بیش از هر زمان دیگری به لنگرگاه‌ها و نشانه‌های امیدبخش معنوی نیازمند است تا آرامش روان جمعی را ترمیم کند. دقیقا در همین نقطه است که مسجد، نه صرفا به عنوان یک مکان عبادی، بلکه در مقام قلب تپنده محله و پناهگاه عاطفی طبقات زحمت‌کش معنا می‌یابد؛ پایگاهی که می‌تواند با طنین‌انداز کردن ندای توحید، تسکین‌بخش دل‌های خسته باشد. از همین منظر، طرح موضوع «الزام مساجد به پخش اذان» در سامانه پویش‌های فارس من فراتر از یک مقرره اداری، پاسخی به نیاز درونی شهر برای بازآفرینی امید، تقویت سرمایه معنوی و دمیدن روح آرامش به فضای جامعه است.شکل‌گیری مطالبات مردمی در سامانه‌های پیگیری نشان میدهد که حساسیت افکار عمومی نسبت به زنده ماندن فضای معنوی شهرها دو چندان شده است. در یکی از همین مطالبات ثبت شده مردمی تصریح شده است: با توجه به حوادث و فتنه‌های اخیر و توطئه‌های دشمنان، سنگر اصلی اسلام یعنی مساجد باید همواره زنده نگه داشته شوند. لازم است تمامی مساجد در سراسر کشور ملزم به پخش اذان در وعده‌های شرعی با صدای مناسب باشند و درهای آن‌ها برای اقامه نماز و حضور مردم باز بماند چرا که در برخی مناطق، یا صدای اذان شنیده نمی‌شود یا درهای مسجد در اوقات نماز بسته است. این عبارات نشان میدهد که جامعه، طنین اذان را نمادی از امنیت هویتی و سلامت روحی زیست‌بوم خود می‌داند. جست‌وجوی توازن میان هویت و آرامش
شنیدن صدای کوچه و بازار نیز حقیقت این پیوند میان معنویت و زندگی دشوار روزمره را آشکارتر می‌کند. کارگری در یکی از کارگاه‌های تولیدی اطراف تهران می‌گوید: وقتی از صبح تا شب با دغدغه گرانی اقلام مصرفی و کرایه خانه دست‌وپنجه نرم می‌کنی، ظهرها همان چند دقیقه طنین اذان و فرصت اقامه نماز در مسجد سر خیابان، بار سنگین خستگی را از دوش آدم برمی‌دارد؛ بنابراین مسجد نباید سوت‌وکور بماند.در کنار این نگاه، شهروندان بر ظرافت‌های هم‌زیستی نیز دست می‌گذارند؛ بانویی خانه‌دار در محله‌ای پرجمعیت یادآور می‌شود: ما با صدای اذان بزرگ شده‌ایم و آن را مایه برکت خانه می‌دانیم، اما اگر صدای بلندگوها استاندارد و دقیق تنظیم شود تا در وقت سحر بیماران و نوزادان در خانه‌های مجاور اذیت نشوند، حلاوت این شعار دینی چند برابر می‌شود.
تلاقی موازین فقهی و انضباط شهری
وقتی این دغدغه اجتماعی پای میز کارشناسان و مراجع تصمیم‌گیر می‌رسد، آشکار می‌شود که تحقق این مطالبه نیازمند یک تدبیر متعادل میان تعظیم شعائر دینی و رعایت حقوق عامه است. کارشناسان معتقدند در کنار تکلیف نهادی مساجد برای اعلام اوقات شرعی، آنچه می‌تواند این طنین آسمانی را دلنشین‌تر کند، عبور از پخش‌های بی‌کیفیت و حرکت به سوی نغمه‌های فاخر و زنده است.در همین راستا، حامد شاکرنژاد، قاری بین‌المللی و کارشناس رسانه‌ای آواهای آیینی، با تاکید بر لزوم شکل‌گیری یک تحول جدی در ماذنه‌ها، معتقد است طنین اذان باید حامل اوج زیبایی و لطافت هنر دینی باشد تا جان مخاطب را بنوازد. وی با طرح ایده ایجاد یک «نهضت اذان‌گویی» در مساجد و آستان‌های متبرک، یادآور می‌شود که ارتقای کیفیت صوت و بهره‌گیری از نغمه‌های گوش‌نواز مؤذنان مسلط، بهترین راهکار برای تقویت ارتباط نسل جوان با مسجد و کاستن از دغدغه‌های مربوط به تنظیم نامناسب بلندگوهاست.از منظر برنامه‌ریزی فرهنگی نیز این حرکت به سمت استانداردسازی، در سطح نهادهای متولی ابعاد اجرایی به خود گرفته است. حجت‌الاسلام محمد عاشوری، از کارشناسان و مسئولان رویدادهای تخصصی نغمه‌های دینی، با اشاره به استقبال گسترده از طرح‌های نوینی چون رویداد ملی اذان فاخر، بر این باور است که بازآفرینی معنوی در محلات نیازمند معرفی الگوهای استاندارد و نظام‌مند است. از نگاه وی، مساجد هنگامی در رسالت اعلام وقت شرعی و جذب قلوب مؤمنان به اوج اثرگذاری می‌رسند که کیفیت صوتی و غنای محتوایی اذان همگام با روح آرامش‌بخش شریعت پیش برود.
در سطح نظارتی و اجرایی هم، حجت‌الاسلام سید محسن حسینی‌مجد، مدیر دفتر نظارت و ارزیابی مرکز رسیدگی به امور مساجد، بر این نکته تأکید می‌کند که پخش اذان در وعده‌های سه‌گانه، تکلیفی گریزناپذیر برای مساجد است و هیچ متولی مسجدی مجاز به توقف سلیقه‌ای آن نیست هر چند این الزام با قید تنظیم صدایی مناسب و معتدل همراه شده تا هم شعائر اقامه گردد و هم آسایش همسایگان محفوظ بماند. بر همین اساس، سامانه‌های بازرسی ارتباط مردمی ۶۱۹۴۳ نیز برای دریافت گزارش‌های مردمی در زمینه خاموشی یا تخلفات احتمالی فعال شده‌اند.
از الزام مقرراتی تا همراهی اجتماعی
مسئله امروز، صرفاً یک فرمان اداری برای روشن کردن کلید بلندگوها نیست بلکه به کیفیت پیوند مسجد با زیست‌بوم محله بازمی‌گردد. الزام قانونی زمانی ماندگار است که با رویکرد اقناعی همراه باشد. وقتی هیئت‌امنا درهای مسجد را به روی مردم بگشایند و مجاورت با مراکز درمانی را لحاظ کنند، حصارها شکسته می‌شود. اگر کارگر خسته و کاسب محله بدانند که صدای گوش‌نواز توحید با حجم و کیفیتی دلنشین جانشان را آرام می‌کند، الفت اجتماعی بازتولید می‌شود. اذان مظهر توحید و تابلوی هویت اسلامی شهر است. ماندگاری این نماد، در تعادل میان تعظیم شعائر الهی و رعایت حقوق عامه تحقق می‌یابد.پایان پیام/به منظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید. 17:36 - 24 اکتبر 2026
