حسابهای اجارهای؛ اقتصاد بیهویت و محصول مستقیم ترکفعل در اجرای سامانه مؤدیان
در دنیای امروز، تراکنش مالی بدون هویت، نه یک ضعف بانکی بلکه یک ریسک امنیتی است. در ایران، حسابهای اجارهای سالهاست به ستون آشکار اقتصاد خاکستری تبدیل شدهاند؛ ابزاری برای فرار مالیاتی، قاچاق سازمانیافته، پولشویی، گردش ثروت نامشروع و حتی تأمین مالی شبکههای تروریستی.اگر سامانه مؤدیان مطابق قانون اجرا شده بود، این پدیده باید در مرحله خاموشی قرار میگرفت. اما اکنون بر اساس گزارش رسمی بانک مرکزی در مرداد 1403، بیش از 4 میلیون حساب مشکوک به فعالیت نمایندگی مالی شناسایی شده است. این عدد تنها یک علامت نیست؛ این سند ترکفعل است
حساب اجارهای چیست؟ و چرا در ایران ریشه دوانده؟در سادهترین تعریف، حساب اجارهای حساب بانکیای است که صاحب واقعی تراکنشها شخص دیگری است، اما حساب به نام فرد فاقد نقش اقتصادی ثبت شده است.این حسابها عمدتاً به نام:• دانشجو• کارگر بیکار• سالمندان• افراد فاقد سابقه اقتصادیباز میشوند و برای تراکنشهایی استفاده میشوند که صاحب واقعی نمیخواهد مسئولیت مالی، مالیاتی، قضایی یا امنیتی آن را بپذیرد.این رفتار نه پدیده فرهنگی است و نه ضعف اخلاقی مردم؛ این پدیده نتیجه مستقیم یک واقعیت بزرگتر است؛ اقتصاد پنهان وقتی رشد میکند که دولت ابزار شناسایی را دارد، اما از اجرای آن خودداری میکند.
ریشه حقوقی بحران؛ ترک اجرای تکلیف قانونی هویتسنجی مالیطبق قانون:• ماده ۱۰ و ۱۱ قانون پایانههای فروشگاهی• ماده ۶ آییننامه اجرایی شناسه یکتا• ماده ۳ و ۴ قانون مبارزه با پولشویی• و بند "ث" ماده ۱۱ برنامه هفتم توسعههیچ تراکنش مالی بالاتر از حد تعیینشده نباید بدون شناسه اقتصادی و تطبیق هویت صاحب حساب انجام شود.اما در عمل، بانکها:
تطبیق تراکنش با هویت واقعی مودی
مسدودسازی حسابهای فاقد مالکیت واقعی اقتصادی
اتصال کامل به سامانه مؤدیان
نتیجه؟طبق گزارش رسمی سازمان امور مالیاتی در سال 1402، سالانه حدود 350 هزار میلیارد تومان گردش مالی فاقد هویت واقعی انجام میشود.این رقم نه نشتی مالیاتی است، نه اختلال نظام بانکی؛ این تهدید امنیت مالی کشور است.چرایی مطالبه امروز: این پدیده فقط مالی نیست؛ امنیتی استحسابهای اجارهای اکنون پشت صحنه:• قاچاق طلا و ارز• واردات صوری و کماظهاری• فرار مالیاتی طبقات ثروت• فاکتورسازی زنجیرهای• انتقال سرمایه به خارج• و تأمین مالی شبکههای فساد اقتصادی• قاچاق سلاح و مهمات• قاچاق انسان به داخل (شما بخوانید تروریست)• تامین مالی تروریسم در داخلعمل میکنند.در گزارش رسمی مرکز پژوهشهای مجلس در آذر ماه 1403 آمده بود: بیش از 70٪ پروندههای قاچاق سازمانیافته، حلقه تأمین مالیشان با حسابهای اجارهای امکانپذیر شده است.این جمله یعنی دولت در جنگ با فساد، چشم بسته میجنگد. ترکفعلهای قابل استناد در این حوزه
عدم اتصال کامل شبکه بانکی به سامانه مؤدیان
ماده ۱۰ و ۱۱ قانون پایانهها
عدم تطبیق تراکنشها با شخصیت حقوقی اقتصادی صاحب حساب
عدم اجرای نظام گزارشدهی شفاف تراکنشهای مشکوک
عدم برخورد با بانکهای متخلف
عدم گزارشدهی عمومی پیشرفت اجرای سامانه
این جدول سند دعوی است، نه تحلیل. پرسش مطالبهگر با وجود قانون شفاف، سامانه آماده، تکنولوژی موجود و خسارت ثابتشده، چه کسی تصمیم گرفت ساماندهی حسابهای اجارهای متوقف بماند؟ چه نهادی یا چه فردی پاسخگوست که سالهاست بخش عظیمی از اقتصاد کشور خارج از هویت و نظارت قانونی گردش میکند؟تکلیف چیست؟شفافیت مالی فقط زمانی معنا دارد که:✔ اجرا عمومی باشد✔ معافیتهای پنهان حذف شود✔ و مقاومت نهادی شکسته شودبنابراین مطالبه رسمی این مقالهبانک مرکزی باید جدول اتصال بانکها، میزان حسابهای مسدود شده، تعداد حسابهای مشکوک بررسیشده و برنامه زمانبندی حذف کامل حسابهای اجارهای را منتشر کند، نه در جلسات داخلی، بلکه بهصورت عمومی.قانون مالیاتی نمیتواند پنهانی اجرا شود؛ شفافیت پنهان ندارد.جمعبندیحسابهای اجارهای، یک نشانه نیستند؛ آنها اثر ترکفعلاند. تا زمانی که دولت، بانکها، قوه قضاییه و وزارت اقتصاد نسبت به توقف اجرای قانون پاسخ ندهند، یک جمله معتبر است؛ شفافیت در ایران ابزار فشار بر ضعیفان است، نه ابزار کنترل قدرتهای اقتصادی. این وضعیت نه قابل توجیه است، نه قابل ادامه.
10:41 - 8 بهمن 1404