چرا کشورهای عربی از حمایت ناکافی از مردم غزه شرمسار نمیشوند؟ در حالی که دو کشور شیعه ایران و یمن با وجود تفاوتهای مذهبی، از مسلمانان سنی غزه حمایت میکنند و در تقابل با رژیم اشغالگر قدس به همکاری نظامی و سیاسی ادامه میدهند، شاهد رفتار متناقضی از سوی برخی کشورهای عربی هستیم. این کشورها نه تنها حمایت و…نمایش بیشتر
دریای سرخ؛ میدان رویارویی قدرتهای بزرگ
دریای سرخ به جهت اهمیت راهبردی خود در طول تاریخ همواره مورد توجه قدرتهای بزرگ دنیا و میدان رویارویی آنها بوده است.
گروه فارس پلاس: نوار دریایی که شبهجزیره عربستان را از شرق آفریقا جدا میکند، از موقعیت راهبردی منحصر بهفردی برخوردار است، از یکسو سه قاره آسیا، آفریقا و اروپا و از سوی دیگر اقیانوس هند، خلیج عدن و دریای عرب را به دریای مدیترانه متصل میکند.دریای سرخ دارای اهمیت اقتصادی، نظامی و امنیتی زیادی است، این دریا یکی از حیاتیترین مسیرهای کشتیرانی بینالمللی را تشکیل میدهد و کشورهای ساحلی آن از مهمترین مراکز تولید انرژی در جهان و تنگهها و جزایر آن نقاط امنیتی راهبردی منطقهای هستند، همین موجب شده، این دریا محل رقابت و رویارویی با قدرتهای بزرگ دنیا و کانون تجمع و گردآمدن پایگاههای نظامی خارجی باشد.موقعیت و جغرافیادریای سرخ بین شبهجزیره عربستان در شرق و آفریقا در غرب قرار دارد. این دریا در واقع جریان آبی کشیده و باریک به شکل منحنی است که جنوب آن، خلیج عدن و شمال آن، شبه جزیره سینا قرار دارد و دو خلیج از آن منشعب میشود: خلیج عقبه در شرق و خلیج سوئز از غرب و این دو خلیج را شبه جزیره سینا از هم جدا میکند.هشت کشور یمن و عربستان از شرق، اردن، فلسطین اشغالی و شبه جزیره سینا مصر از شمال و مصر، سودان، اریتره و جیبوتی از غرب به این دریا مشرف هستند.عربستان دارای طولانیترین ساحل در دریای سرخ است، پس از آن به ترتیب، کشورهای اریتره، سودان، یمن و سرانجام جیبوتی قرار دارند.سواحل فلسطین اشغالی و اردن بسیار کوتاه است و شمالیترین نقطه خلیج عقبه را شامل میشود.مساحت سطح دریای سرخ بین 438 تا 450 هزار کیلومتر مربع برآورد میشود که در دو طرف آن کم عمق میشود و هرچه به سمت مرکز و وسط دریا میرویم، بر عمق آن افزوده میشود.
عمیقترین نقطه دریای سرخ حدود 3 هزار متر است و میانگین عمق آن به حدود 500 متر میرسد. طول این دریا از جنوب سوئز تا تنگه باب المندب حدود 1930 کیلومتر است.اما عرض آن از نقطهای به نقطه دیگر فرق میکند، چون دارای شکلی نامنظم است. این دریا در یک نقطه باریک و در نقطهای دیگر بر پهنای آن افزوده میشود، به طور کلی در شمال و جنوب از پهنای آن کاسته میشود. وسعت آن در بخش شمالی دریا به حدود 180 هزار کیلومتر و حداکثر پهنای آن در خط عرضی 16 به حدود 370 هزار کیلومتر میرسد، سپس با حرکت به سمت جنوب از پهنای آن کاسته میشود تا به باریکترین نقطه خود در تنگه باب المندب میرسد که حدودا 30 کیلومتر است.تنگهها دریای سرخ دارای سه تنگه طبیعی است که عبارتاند از:🔹تنگه بابالمندب: این تنگه در جنوب دریای سرخ واقع شده و تنها تنگهای است که ورودی جنوبی کنترل میشود. بابالمندب خلیج عدن، دریای عرب و اقیانوس هند را به یکدیگر متصل میکند.🔹تنگه تیران: این تنگه در شمال دریای سرخ واقع شده و ورودی اصلی خلیج عقبه محسوب میشود. تنگه تیران به دلیل ارتباطش با درگیریهای اعراب و اسرائیل، به این جهت که ورودی بندر ایلات اسرائیل به شمار میآید، از اهمیت بسیاری برخودار است.🔹تنگه جوبال: در شمال دریای سرخ و در جهت غرب آن قرار دارد. تنگه جوبال دروازه خلیج سوئز محسوب میشود.جزایردریای سرخ حدود 1.496 جزیره را در برمیگیرد که بیشتر آنها صخرههای مرجانی و عموماً کوچک و خالی از سکنه هستند، مهمترین این جزایر عبارتاند از:🔸جزایر سعودی: شامل 1.150 جزیره است که برخی از آنها مانند فرسان، المجید، ابو غنیم و دیسان مسکونی هستند. بزرگترین این جزایر دو جزیره فرسان و المجید میباشند.
🔸جزایر یمن: یمن در دریای سرخ دارای 152 جزیره است که در جنوب دریای سرخ قرار دارند و اغلب آنها دارای موقیت راهبردی و مشرف به تنگه بابالمندب هستند. اشراف آنها به تنگه باب المندب موجب میشود تا به آبراههای دریایی هم مشرف باشند. مهمترین این جزایر میون یا پریم، جبل الطیر، زقر، حنیش و جزایر الزبیر است.🔸جزایر مصر: مصر دارای 26 جزیره است که اغلب آنها در ورودی دو خلیج عقبه و سوئز قرار دارند. برخی از این جزایر دارای اهمیت نظامی و امنیتی هستند و مسیرهای ناوبری دریایی را کنترل میکنند که از مهمترین آنها میتوان به مجمع الجزایر جوبال و دو جزیره طویله و شدوان اشاره کرد.🔸جزایر سودان: حدود 36 جزیره را شامل میشود که مهمترین آنها مجمع الجزایر سواکن است.🔸جزایر اریتره: اریتره دارای 126 جزیره در دریای سرخ است که بیشتر آنها خالی از سکنه هستند، از جمله این جزایر میتوان به مجمع الجزایر دهلک، جزیره فاطمه و جزیره حلب اشاره کرد که مشرف به مسیر کشتیرانی در شمال تنگه باب المندب هستند.زمینشناسی دریای سرخدانشمندان دریای سرخ را دریایی درحال توسعه میدانند و در مقایسه با سن زمین، از جمله دریاهای نسبتاً جدید است که به دلیل حرکات تکتونیکی متفاوتی که در دوران میوسن، تقریباً 55 میلیون سال پیش رخ داد، شروع به شکلگیری کرد و باعث جدا شدن شبهجزیره عربستان از قاره آفریقا شد.پس از آن، در دوران الیگوسن، حدود 30 میلیون سال پیش، حرکات شکستکی در آن شتاب گرفت که در اثر آن خلیج سوئز شکل گرفت. خلیج عقبه و بخش جنوبی دریای سرخ 4 میلیون سال پیش شروع به شکلگیری کرد.
دریای سرخ جزو شکاف بزرگ دیواره آفریقا به شمار میآید که از شمال تا دره اردن و بحر المیت و سوریه و از جنوب تا اتیوپی، کنیا و تانزانیا امتداد مییابد و با نرخ متوسط سالانه کمی بیش از یک سانتیمتر به توسعه و گسترش خود ادامه میدهد.آب دریای سرخدریای سرخ یکی از گرمترین دریاهاست که دمای آب آن در طول سال بین 20 تا 26 درجه سانتیگراد در شمال و بین 25 تا 30 درجه سانتیگراد در جنوب متغیر است.میزان شوری آب آن تقریباً 4% بالاتر از میانگین جهانی است. این شوری در شمال بیشتر از جنوب است که دلیل آن میزان بالای تبخیر، بارندگی کم و کمبود سرشاخههای رودخانهها در آنجاست.دریای سرخ در اثر تبخیر سالانه مقدار زیادی از آب خود را از دست میدهد که با جریاناتی که از طریق باب المندب از اقیانوس هند و خلیج عدن وارد آن میشوند، جبران میشود. به این ترتیب، سالانه تقریباً 10.100 کیلومتر مکعب آب از طریق باب المندب از اقیانوس هند و خلیج عدن وارد دریای سرخ میشود، درحالی که دریای سرخ 9.100 کیلومتر مکعب به آنها آب میدهد.نامگذاریدریای سرخ نام خود را از جلبک Trichodesmium میگیرد که به «خاک اره دریایی» نیز معروف است و در دریا رشد میکند. وقتی گل این خاک اره دریایی میمیرند، رنگ آب را از سبز مایل به آبی به قهوهای مایل به قرمز تبدیل میکنند.یونانیها دریای سرخ را «سینوس عربیکوس» به معنای «گود عربی» یا «خلیج عربی» مینامیدند که دلیل این نامگذاری نزدیکی این دریا به شبه جزیره عربستان است.اهمیت دریای سرخدریای سرخ دارای اهمیت ژئواستراتژیک منحصر به فردی است، چون در مرکز دنیا قرار دارد و سه قاره آسیا، آفریقا و اروپا و اقیانوس هند را به دریای عرب در جنوب و دریای مدیترانه در شمال متصل میکند.
این دریا همچنین، نقاط راهبردی زیادی را نیز در بر میگیرد که از آن جمله آنها میتوان به کانال سوئز اشاره کرد که ورودی شمالی دریای سرخ و نقطه تلاقی آن با دریای مدیترانه است، همچنین تنگه باب المندب که دروازه جنوبی این دریا و رابط آن با خلیج عدن و اقیانوس هند است.این دو گذرگاه، دو کریدور راهبردی هستند که بعد ژئواستراتژیک دریای سرخ را تشکیل میدهند. آنها ارتباط دهنده آسیای شرقی، آفریقا و اروپا با یک خط کشتیرانی بینالمللی هستند که کوتاهترین و کم هزینهترین خط کشتیرانی دنیاست، به همین دلیل خیلی زود به یکی از حیاتیترین مسیرهای تجاری دریایی جهان تبدیل شد که سالانه میلیاردها دلار کالا و تدارکات از آن عبور میکند.دریای سرخ همچنین، در بردارنده تعداد زیادی جزایر راهبردی است که کشتیرانی تجاری را کنترل یا بهعنوان نقاط امنیتی در امتداد دریای سرخ عمل میکنند، از جمله آنها میتوان به جزیره پریم، واقع در ورودی تنگه بابالمندب و جزایر تیران و صنافیر و جوبال که در ورودی دو خلیج عقبه و سوئر قرار دارد و جزایر جنیش و دهلک و حالب.دریای سرخ از اهمیت ژئوپلیتیکی زیادی برخوردار است، زیرا کشورهای همجوار آن سرشار منابع انرژی، از جمله نفت و گاز هستند که مورد نیاز دنیاست.این دریا از اهمیت ویژهای نیز برای جهان عرب برخوردار است، چون تقریباً 90 درصد از خط ساحلی سرزمینهای عربی را تشکیل میدهد و ارتباط دهنده بخش آسیایی جهان عرب به بخش آفریقایی آن است.این دریا را میتوان یک یک دریای عربی شمرد و اهمیت آن زمانی دو چندان میشود که بدانیم، یک نقطه ترانزیت عمده برای صادرات نفت خلیج فارس به بازارهای جهانی است.
دریای سرخ تنها خروجیِ دریایی اردن، سودان، اریتره و جیبوتی و خروجیِ دریای جنوب اسرائیل (فلسطین اشغالی) است. افزون بر آن هریک از کشورهای یمن و جیبوتی هم دارای موقعیتهای راهبردی و حساس در تنگه بابالمندب هستند که ترافیک عمده کشتیرانی در این دریا و مصر کانال سوئز را کنترل میکند.دریای سرخ از اهمیت نظامی و امنیتی قابل توجهی برخوردار است و به عنوان یک گذرگاه راهبردی برای ناوگان دریایی بین مدیترانه، اقیانوس هند و آفریقا، تا چین، ژاپن و اقیانوس آرام عمل میکند.با توجه به این اهمیت پیچیده، دریای سرخ به نقطه درگیری منطقهای تبدیل شده و قدرتهای بزرگ مایل به حفظ پایگاه و مناطقی نفوذ نظامی و سیاسی خود در آن هستند، افزون بر آن به کانون پایگاههای نظامی خارجی و نقطه تجمع نیروهای نظامی بینالمللی تبدیل شده است.اقتصاددریای سرخ دارای ثروتهای ارزشمندی از منابع معدنی است که از اقتصاد کشورهای ساحلی خود را حمایت میکند، این منابع شامل ذخایر نفتی، هالیت، سیلویت، گچ و دولومیت است. همچنین این دریا دارای فلزات سنگینی مانند سرب، طلا، نقره، روی، آهن، مس، سولفور و فسفات است.حیات بیولوژیکی در دریای سرخ یک شاخه اقتصادی مهم است، صخرههای مرجانی منبع مهمی از مواد غذایی، غنی از مواد مورد نیاز برای استخراج داروها و محصولات طبیعی هستند و همچنین دارای ذخایر بزرگ ماهی است.بنادر مهمی در دریای سرخ ایجاد شده که با فعالیتهای تجاری خود نقش مهمی در حمایت از درآمدهای ملی دارند. این بنادر حمل و نقل منابع انرژی، محصولات معدنی و محمولهها را تضمین میکنند و به کشتیهای عبوری خدمات ناوبری ارائه میدهند.
مهمترین بنادر دریای سرخ عبارتاند از: جده و ینبع در عربستان، عدن در یمن، ایلات در فلسطین اشغالی، سوئز و صفاجا در مصر، سواکن در سودان، ماساوا و عصب در اریتره و بندر جیبوتی در جیبوتی.تاریخ دریای سرخدریای سرخ از دریاهایی است که در تاریخ شاهد سلطه بسیاری از اقوام و امپراتوریها بوده است. کشف دماغه امید نیک در قرن 15 اگرچه باعث کاهش اهمیت آن شد، اما از قرن 18 با گسترش تجارت بین اروپا و هند بیش از پیش اهمیت یافت.نفوذ اورپاییها به دریای سرخ به اواخر قرن 18 بازمیگردد، زمانی که انگلیس و فرانسه و ایتالیا استعمار سواحل آفریقا در مصر، اتیوپی، سومالی و جیبوتی و پس از آن سواحل یمن و جزایر راهبردی دریای سرخ در آسیا را آغاز کردند.در سال 1869با افتتاح کانال سوئز مسیری کوتاهتر و مستقیم بین اروپا و آسیا ایجاد شد و این اهمیت دریای سرخ را دو چندان کرد، لذا قدرتهای استعماری تلاش کردند، نفوذ خود را در آن تقسیم کنند، این وضعیت تا نیمه دوم قرن 20 با خروج استعمار غرب و آغاز دوره جنگ سرد ادامه داشت.منازعات منطقهای و رقابتهای بینالمللیاهمیت نظامی دریای سرخ طی جنگ 1973 آشکار شد، زمانی که مصر و یمن تنگه بابالمندب را به روی کشتیرانی اسرائیل بستند.حملات 11 سپتامبر و پس از آن تصمیم آمریکا به احداث پایگاهی نظامی در جیبوتی در سال 2002 و آغاز جنگ موسوم به مبارزه با تروریسم از آنجا، اهمیت امنیتی منطقه را برجسته کرد.با ظهور پدیده دزدی دریایی در سال 2008، سایر کشورها نیز اقدام به اعزام نیروهای نظامی خود به منطقه کردند تا این بهانهای شود تا در دهه دوم قرن بیستویکم، علاوه بر آمریکا و فرانسه، چندین کشور دیگر نیز در کشورهایی مانند جیبوتی، سومالی، اریتره و یمن پایگاههای نظامی ایجاد کنند.
تجاوز نظامی عربستان و ائتلاف عربی به یمن در سال 2015 و عملیات ارتش و نیروهای مسلح یمن علیه کشتیهای سعودی و ائتلاف عربی در دریای سرخ اهمیت این دریا را دو چندان کرد.در ادامه نیز با آغاز تجاوز نظامی اسرائیل به نوار غزه پس از عملیات طوفان الاقصی در 7 اکتبر 2023 و اعلام ارتش و نیروهای مسلح یمن به گشودن جبهه پشتیبانی از مقاومت فلسطین و ممانعت از تردد کشتیهای اسرائیلی و پس از حمله آمریکا و انگلیس به یمن، کشتیهای آمریکایی و انگلیسی، اهمیت این دریا بیش از پیش نمایان شد.ممنوعیت کشتیرانی اسرائیل و آمریکا و انگلیس در دریای سرخ باعث شد، شرکتهای کشتیرانی بزرگ بینالمللی عبور کشتیهای خود را از دریای سرخ متوقف و از مسیرهای جایگزین استفاده کنند که مسیرهای طولانیتری هستند، این امر منجر به افزایش زمان و قیمت حاملهای انرژی و به تبع آن قیمت تمام شده کالاها از جمله نفت و گاز و افزایش حق بیمه دریایی شده است.ممنوعیت تردد کشتیرانی را در دریای سرخ پس از امضای مرحله اول توافق آتشبس بین حماس و اسرائیل برداشته شد، اما با توقف مجدد ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه و از سرگیری جنگ در غزه، ارتش و نیروهای مسلح یمن نیز اعلام کردند تا زمان توقف جنگ و از سرگیری ورود کمکهای بشردوستانه و رفع محاصره اجازه تردد کشتیهای اسرائیلی و آمریکایی را در دریای سرخ نخواهند داد.دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.#دریای_سرخ#آمریکا#یمن#اسرائیل#رژیم_صهیونیستی#غزه
19:41 - 3 فروردین 1404
5 پاسخ
@Sayyed_Davoud3 فروردین 1404در پاسخ بهبنظر من مهمترین نکته در نبرد یمنی ها ،این حقیقت است که از ابتدای تاسیس اسرائیل تا کنون ،به جهت نظم ناعادلانه استکباری حاکم بر دنیا ،هیچ کشوری بطور عملی نخواسته و نتوانسته از فلسطینیها دفاع کند و این فقط یمنی ها بودند که برای فلسطین مایه گذاشتند و بدون هیچ نفع شخصی ،علیه اسرائیل وارد جنگ شدند ..... …نمایش بیشتر
@Ahmad_tayebi3 فروردین 1404در پاسخ بهان شاءالله همان طور که اسمش سرخ هست ، از خون کفار آمریکایی و اسرائیلی و اروپایی سرخ بشود و برای آیندگان در کتاب های تاریخ این قضیه جالب را بنویسند ، پس می شود آنچه ما بخواهیم