رازآلودترین قلعه ایران در یک قدمی داوری یونسکو
پرونده ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته» فردا روی میز کمیته میراث جهانی یونسکو قرار میگیرد تا برای جهانی شدن داوری شود.
گروه اجتماعی خبرگزاری فارس؛ شست چهلوهشتم کمیته میراث جهانی یونسکو این روزها در شهر بوسان کرهجنوبی در حال برگزاری است و نگاهها به یکی از مهمترین پروندههای ایران دوخته شده؛ پروندهای که اگر رأی مثبت اعضای کمیته را به دست آورد، نام «قلعه الموت و استحکامات وابسته» را بهعنوان سیامین اثر ایران در فهرست میراث جهانی ثبت خواهد کرد.فردا، نوبت بررسی پروندهای است که برای بسیاری با نام حسن صباح شناخته میشود، اما آنچه ایران به یونسکو ارائه شده، تنها یک بنا نیست. پرونده ثبت جهانی این اثر شامل مجموعهای از هفت دژ تاریخی است که در ارتباط مستقیم با قلعه اصلی شکل گرفتهاند و در یک نظام دفاعی و پشتیبانی مشترک فعالیت میکردند.علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی وزارت میراث فرهنگی، درباره جزئیات این پرونده میگوید که دژ یا قلعه حسن صباح در الموت، مجموعهای از استحکامات وابسته را در بر میگیرد. ما یک قلعه اصلی و شش استحکام مرتبط را در قالب پروندهای شامل هفت دژ به یونسکو ارائه کردهایم.
به گفته او، این استحکامات تنها از منظر تاریخی اهمیت ندارند، بلکه ارتباط عملکردی و دفاعی آنها یکی از مهمترین ویژگیهای پرونده به شمار میرود. هر یک از این قلعهها نقشی مشخص در حفاظت، پشتیبانی و تأمین امنیت مجموعه اصلی داشتهاند.ایزدی معتقد است شیوه ساخت این قلعهها، انتخاب مصالح متناسب با اقلیم منطقه و نحوه استقرار آنها بر فراز ارتفاعات، نشاندهنده شناخت دقیق سازندگان از شرایط طبیعی و نیازهای دفاعی زمان خود است.
وی میگوید که قلعه الموت از منظر نظامی، سازگاری با اقلیم و استفاده از مصالح متناسب با شرایط محیطی، اثری منحصربهفرد است و میتواند در حوزههای مختلف، ظرفیتهای تاریخی و معماری ایران را به جهان معرفی کند.یکی دیگر از وجوه اهمیت این مجموعه، روایت تاریخی آن است. قلعه الموت نهتنها در دوران شکوفایی خود نقشی مهم در تاریخ ایران داشته، بلکه حمله مغول و تخریب بخشهایی از این مجموعه نیز بخشی از هویت تاریخی آن را شکل داده است؛ روایتی که امروز در ارزیابیهای میراث جهانی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
با این حال، ثبت جهانی یک اثر صرفاً به ارزشهای تاریخی آن وابسته نیست. پروندههای میراث جهانی باید از فیلترهای متعدد کارشناسی عبور کنند و در نهایت رأی اعضای کمیته میراث جهانی را به دست آورند.حمیده چوبک، باستانشناس و مدیر پایگاه میراث فرهنگی قلعه الموت، درباره روند بررسی این پرونده میگوید که پیشبینی نتیجه اجلاس ممکن نیست.وی توضیح میدهد که گزارش کارشناسی شورای بینالمللی بناها و محوطهها (ایکوموس) تهیه شده و در جریان نشست کمیته میراث جهانی ارائه خواهد شد. این گزارش یکی از مهمترین اسناد تصمیمگیری اعضای کمیته به شمار میرود.به گفته چوبک، در نهایت این ۲۱ عضو کمیته میراث جهانی هستند که براساس گزارشهای کارشناسی درباره ثبت یا عدم ثبت پرونده تصمیمگیری میکنند و تا زمان اعلام رأی، نمیتوان نتیجه نهایی را با قطعیت پیشبینی کرد.#قلعه_الموت #یونسکو #ایران_مقتدر #ایران 10:34 - 3 مرداد 1405