چین؛ الگوی مذاکره یا الگوی بازدارندگی هستهای؟
در پی سخنرانی وزیر امور خارجه اسبق ایران یعنی محمدجواد ظریف، بحثهایی پیرامون روش توسعه چین شکل گرفتهاست. محمد جواد ظریف مدعی بود دلیل توسعه چین مذاکره با آمریکا بود اما مخالفان او گفتند دلیلش این بود که چین با ساخت سلاح هستهای (بمب اتم) آمریکا را وادار به مذاکره کرد. اصلا جواب کدام صحیح است؟ اگر فکر میکنید حداقل یک گروه راست میگوید بدانید در اشتباه هستید!
چین بعد از ساخت بمب اتم چه کرد؟
عدهای گمان میکنند وقتی چین بمب اتم ساخت آمریکا از ترس بمب اتم حاضر شد با او مذاکره کند. این حرف حتی اگر صحیح باشد دقیق نیست. در واقع آمریکا میخواست چین را به سمت خود بکشاند بهگونهای که چین بتواند تامین کننده مصالح او باشد. به خاطر همین در دهه هشتاد (قبل از مذاکرات ایران با ۵+۱ در زمان دبیری شهید علی لاریجانی) به خاطر تعهدات امریکا کارشناسان خود را که برای پیشبرد برنامه هستهای ایران فرستاده بود را برگرداند. دادن حق وتو و عضویت چین در سازمان تجارت جهانی (WTO) و پیمان گات GATT نیز در همین عرصه بود.اما در سال ۲۰۱۴ به بعد و خصوصا با ریاست جمهوری دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۷ میلادی، متوجه شد که به خاطر همین ارتباطات چین قدرتی پیدا کرده و دیگر نمیتوان جلوی او را گرفت. به خاطر همین درگیریهای آمریکا و چین و لفاظیها علیه همدیگر آغاز شد.
پس چه کشوری و چه روشی الگوی ما باشد؟
رهبر شهید بارها و در سخنرانیهای مختلف از لفظ الگوی پیشرفت اسلامی-ایرانی استفاده میکردند. بدین معنا که روش پیشرفت (و نه توسعه) ما نه در رفتن راه دیگران که در رفتن راهی مستقل و البته با نگاه به نتیجه و عاقبت راه دیگران است. اینجاست که ما میفهمیم چرا رهبر شهید با ساخت بمب اتم مخالف بودند زیرا که این کار خلاف راه الگوی پیشرفت ایرانی-اسلامی است. اینجاست که میفهمیم چرا چین کمونیست-لیبرالیست و کره شمالی و حتی هند و پاکستان الگوهای خوبی برای بازدارندگی نیستند!
من نمیخواهم از کشورها اسم بياورم. بعضی از کشورها هستند که رشد اقتصادی آنها به عنوان یک الگو، در گفتار و نوشتار برخی از روشنفکران ما مطرح میشود. بله، ممکن است آنها به یک صنعتی هم دست پيدا کرده باشند، پيشرفتی هم در زمينهی مادی یا در زمينهی علم و صنعت کرده باشند، اما اولا مقلدند؛ ذلت تقليد وفرودستی تقليد، روی پيشانی آنها حک شده؛ علاوه بر این، همهٔ آسيبهای تمدن کنونی مادی غرب را آنها دارند، ولی اکثر منافعش را ندارند. امروز این تمدن مادی غرب دارد نشان ميدهد مشکلاتی را که برای بشریت و برای پيروان خودش به وجود آورده.1391/07/23 - بيانات در دیدار جوانان استان خراسان شمالی
19:47 - 1 آبان 1405