تحمیل قواعد جدید درگیری در تنگه هرمز از سمت ایران
گسترش میدان نبرد از سواحل ایران تا پایگاه‌های آمریکا در منطقه، نشان‌دهنده شکل‌گیری الگوی جدیدی از تقابل است؛ الگویی که در آن، پاسخ به هرگونه حمله از خاک کشورهای همسایه، مستقیماً همان پایگاه‌های نظامی را هدف قرار می‌دهد و تنگه هرمز نیز به یکی از اصلی‌ترین اهرم‌های این معادله تبدیل شده است.
گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، صحنه تحولات نظامی منطقه در ۲۴ ساعت گذشته شاهد تشدید قابل توجه درگیری‌ها بود؛ تحولاتی که از تلاش آمریکا برای تغییر قواعد درگیری در تنگه هرمز آغاز شد و با پاسخ گسترده ایران در چندین جبهه ادامه یافت. در این میان، تنگه هرمز بار دیگر به مهم‌ترین محور تقابل دو طرف تبدیل شد؛ جایی که آمریکا تلاش کرد با تأمین مسیرهای دریایی مورد نظر خود، شرایط جدیدی را در این گذرگاه راهبردی ایجاد کند، اما نیروهای مسلح ایران با واکنش مستقیم خود، این تلاش را ناکام گذاشتند و تنگه هرمز را به‌طور کامل بستند.همزمان با این تحولات، آمریکا عملیات گسترده‌ای را با استفاده از جنگنده‌ها و موشک‌های کروز علیه مناطق مختلف ایران آغاز کرد. این حملات با الگوی موسوم به «شوک و ارعاب» طراحی شده بود و سواحل جنوبی و مناطق مجاور آن را هدف قرار داد. با این حال، سامانه‌های پدافند هوایی ایران توانستند موج نخست حملات را مهار کنند و از میزان اثرگذاری آن بکاهند.در ادامه نیز ایران در چارچوب راهبرد «بازدارندگی فعال»، عملیات آتش متقابل گسترده‌ای را اجرا کرد و مراکز لجستیکی و فرماندهی نیروهای آمریکایی در پایگاه‌های منطقه‌ای را با دقت هدف قرار داد. این اقدام، علاوه بر کاهش توان عملیاتی آمریکا در استفاده از پایگاه‌های نزدیک، نشان داد که تأسیسات حیاتی ایران، از جمله فرودگاه امام خمینی و نیروگاه بوشهر، همچنان بدون اختلال به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
در میدان عملیات، بیشترین حجم حملات آمریکا در ساعات بامداد انجام شد. این حملات شهرها و مناطق مختلفی از جمله بوشهر، اهواز، بندرعباس، سیریک، جزیره قشم، ماهشهر، چابهار، جاسک، کنارک و آبادان را دربر گرفت. تمرکز اصلی این عملیات بر ایستگاه‌های راداری، دکل‌های مخابراتی و زیرساخت‌های پشتیبانی بود تا توان فرماندهی و کنترل نیروهای ایرانی کاهش یابد. با وجود این، شبکه فرماندهی و کنترل ایران همچنان فعال باقی ماند و سامانه‌های پدافندی موفق شدند تعدادی از موشک‌های کروز و پهپادهای انتحاری از نوع «لوکاس» و «ام‌کیو» را رهگیری و منهدم کنند. همچنین خسارت‌های واردشده در مدت کوتاهی مدیریت شد و تلفات به چند مورد محدود در میان نیروهای فنی و ارتباطی محدود ماند.در مقابل، ایران نیز طرح‌های از پیش آماده خود برای حمله به مراکز استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه را به اجرا گذاشت. در اردن، پایگاه‌های «موفق السلطي» و «امیر حسن» هدف قرار گرفتند. در این حملات، رادارهای تاکتیکی و راهبردی، مرکز فرماندهی و ارتباطات، بخش‌هایی از باندهای پرواز و آشیانه‌های پهپادهای شناسایی ام‌کیو-۹ هدف قرار گرفتند.دامنه حملات ایران به کویت نیز کشیده شد؛ جایی که پایگاه‌های «علی السالم» و «احمد الجابر» و همچنین بندر الشویخ هدف قرار گرفتند. این حملات رادارهای راهبردی دوربرد، انبارهای سوخت، سامانه‌های پدافندی پاتریوت و سکوهای پرتاب موشک‌های هایمارس و اتکمز را که برای حمله به استان خوزستان آماده شده بودند، دربر گرفت.
در بحرین نیز مقر ناوگان پنجم آمریکا، منطقه الجفیر و پایگاه هوایی عیسی هدف قرار گرفتند. در امارات، مراکز ذخیره مهمات و پشتیبانی لجستیکی در شهر زاید و چند منطقه دیگر با پهپاد مورد حمله قرار گرفتند. در قطر نیز پایگاه هوایی العدید، مرکز فرماندهی و کنترل آن و مراکز تعمیر و نگهداری جنگنده‌های آمریکایی هدف قرار گرفت.همچنین در سلطنت عمان، رادارهای دریایی و تأسیسات نظامی بندر دقم و استان مسندم مورد حمله قرار گرفتند. این عملیات به انهدام سکوهای سوخت‌رسانی ناوهای هواپیمابر، مخازن سوخت ارتش آمریکا و بخش مهمی از توان فرماندهی و کنترل دریایی مرتبط با عملیات تنگه هرمز انجامید.تنگه هرمز، کانون اصلی درگیریتنگه هرمز نیز در این مدت صحنه درگیری مستقیم میان شناورهای نیروی دریایی سپاه پاسداران و ارتش ایران با ناوهای آمریکایی بود. در جریان این رویارویی، ناوهای آمریکایی به سمت عمق خلیج فارس عقب نشستند و همزمان محاصره دریایی تنگه، سواحل و بنادر ایران اعلام شد. در ادامه، موشک‌های کروز دریایی ایران دو کشتی «ممباسا» و «الباهیه» را که در برابر سواحل عمان و مسیر جنوبی تنگه هرمز به هشدارهای صادرشده توجه نکرده بودند، هدف قرار دادند تا وضعیت انسداد تنگه تثبیت شود و از هرگونه تردد دریایی بدون موافقت ایران جلوگیری شود.در بخش مربوط به عملیات آتش، آمریکا همچنان بر استفاده گسترده از موشک‌های تام‌هاوک شلیک‌شده از شناورهای جنگی و حملات هوایی تکیه داشت. با این حال، پس از موج نخست حملات، کیفیت بانک اهداف کاهش یافت و تمرکز حملات از مراکز نظامی به سمت زیرساخت‌های اقتصادی و مخابراتی تغییر کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد شناسایی سکوهای متحرک پرتاب موشک ایران با دشواری روبه‌رو شده است.
در مقابل، ایران تاکتیک «رگبارهای ترکیبی» را به کار گرفت؛ روشی که در آن پهپادهای انتحاری ابتدا برای درگیر کردن رادارها و سامانه‌های پاتریوت به پرواز درآمدند و سپس موشک‌های بالستیک دقیق از جمله «قدر»، «عماد»، «خیبرشکن» و «فاتح ۱۱۰» به سوی اهداف اصلی شلیک شدند.این شیوه موجب شد بخشی از سامانه‌های دفاعی آمریکا درگیر مقابله با پهپادها شوند و موشک‌های بالستیک با احتمال بیشتری به اهداف تعیین‌شده اصابت کنند. تمرکز اصلی این حملات بر مراکز فرماندهی، انبارهای سوخت، زیرساخت‌های لجستیکی و تجهیزات پشتیبانی بود؛ مراکزی که ادامه عملیات نیروهای آمریکایی در منطقه به آنها وابسته است.در آسمان منطقه نیز فعالیت بی‌سابقه‌ای ثبت شد. بیش از دو هزار و پانصد پرواز نظامی در چارچوب مأموریت‌های فرماندهی مرکزی آمریکا انجام شد که بخش مهمی از آنها را هواپیماهای سوخت‌رسان «کی‌سی-۴۶ پگاسوس» و «کی‌سی-۱۳۵ آر» تشکیل می‌دادند. این هواپیماها از اروپا و شرق مدیترانه به سمت خلیج فارس اعزام شدند تا امکان پرواز طولانی‌تر جنگنده‌های آمریکایی را فراهم کنند. در کنار آنها، هواپیماهای شناسایی، جنگ الکترونیک و آواکس نیز بر فراز شرق مدیترانه، دریای سرخ و تنگه هرمز به فعالیت پرداختند. همچنین هنگام نزدیک شدن به تنگه هرمز و سواحل عمان، برخی هواپیماها سامانه‌های شناسایی خود را خاموش کردند تا احتمال شناسایی آنها توسط رادارهای ایران کاهش یابد.
لجستیک آمریکا در مخصمهبررسی روند عملیات نشان می‌دهد گسترش میدان نبرد و هدف قرار گرفتن مراکز فرماندهی، انبارهای سوخت و پایگاه‌های آمریکا در کویت، اردن، قطر و دیگر نقاط منطقه، شرایط لجستیکی نیروهای آمریکایی را پیچیده‌تر کرده است. این وضعیت باعث شده آمریکا برای جبران محدودیت پایگاه‌های نزدیک، بیش از گذشته به عملیات هوایی، پروازهای طولانی و پشتیبانی گسترده هوایی متکی شود.در مقابل، نیروهای مسلح ایران عملیات خود را با تقسیم مأموریت میان بخش‌های مختلف ادامه دادند. نیروی دریایی مسئولیت کنترل و بستن تنگه هرمز را بر عهده گرفت، سامانه‌های پدافند هوایی مقابله با موشک‌ها و پهپادهای مهاجم را دنبال کردند و نیروی هوافضا نیز حملات دوربرد به پایگاه‌های آمریکا در منطقه را ادامه داد. همزمان، جبهه یمن نیز با حمله به اهدافی در عمق عربستان، از جمله ابها و فرودگاه‌های این منطقه، وارد میدان شد تا بخشی از توان هوایی و دفاعی طرف مقابل را به خود مشغول کند.
در مجموع، تحولات ۲۴ ساعت گذشته نشان می‌دهد دامنه درگیری از تبادل محدود آتش فراتر رفته و به رویارویی همزمان در دریا، هوا و پایگاه‌های نظامی منطقه کشیده شده است. در این چارچوب، قاعده جدیدی بر میدان نبرد حاکم شده است؛ هر پایگاه نظامی آمریکا در منطقه که در عملیات علیه ایران مشارکت داشته باشد، در معرض پاسخ مستقیم قرار خواهد گرفت. در عین حال، روند تحولات نشان می‌دهد با افزایش فشارهای لجستیکی و مالی بر نیروهای آمریکایی، احتمال اتکای بیشتر واشنگتن به بمب‌افکن‌های راهبردی دوربرد و حملات دریایی از فواصل امن افزایش خواهد یافت. در مقابل، ایران نیز راهبرد خود را بر حفظ کنترل تنگه هرمز، ادامه عملیات بازدارنده و هدف قرار دادن مراکز راداری، ارتباطی و لجستیکی باقی‌مانده آمریکا در منطقه متمرکز خواهد کرد.منبع: الخنادق#جنگ #آمریکا#تنگه_هرمز #ترامپ
19:13 - 23 تیر 1405
0 بازدید