فاصله معنادار میان واقعیت خیابان و روایت‌های مجازی

امروز بیش از هر زمان دیگری مرز میان اعتراض صنفی و موج‌سازی سازمان‌یافته، در فضای مجازی مخدوش شده است؛ جایی که روایت‌های اغراق‌آمیز می‌کوشند مطالبات اقتصادی را به ابزاری برای تنش‌آفرینی و بی‌ثبات‌سازی اجتماعی تبدیل کنند.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس، کامران شیرازی: اقتصاد، معیشت و ثبات اجتماعی سه مؤلفه درهم‌ تنیده‌اند که هرگونه اخلال در یکی از آن‌ها می‌تواند دو مؤلفه دیگر را نیز متأثر کند. در چنین شرایطی، بروز دغدغه و مطالبه از سوی اصناف مختلف، به‌ویژه بازاریان و کسبه، امری طبیعی و قابل انتظار است. بازاریان همواره یکی از ستون‌های اقتصاد کشور و از گروه‌های مورد اعتماد و امین نظام بوده‌اند و مطالبات آن‌ها، زمانی که ریشه در نگرانی‌های واقعی معیشتی دارد، بخشی از واقعیت انکارناپذیر جامعه محسوب می‌شود.مسئله اما از نقطه‌ای آغاز می‌شود که این مطالبات واقعی، از مسیر طبیعی خود خارج شده و به سوخت پروژه‌هایی تبدیل می‌شود که نه دغدغه حل مسئله دارند و نه به آرامش اجتماعی باورمندند. تجربه سال‌های اخیر نیز نشان داده که در بسیاری از موارد، میان «مطالبه صنفی» و «موج‌سازی هدفمند» مرزی باریک وجود دارد؛ مرزی که در فضای مجازی به‌سادگی مخدوش می‌شود.در روزها و هفته‌های اخیر نیز برخی مطالبات صنفی بازاریان که ریشه در نگرانی‌های اقتصادی داشت، از سوی شبکه‌هایی در فضای مجازی به سمت فراخوان‌های هیجانی و بعضاً خشونت‌آمیز سوق داده شد. الگوی این رفتار، الگویی آشناست؛ بزرگ‌نمایی بحران، القای بن‌بست، تصویرسازی از وضعیت فروپاشیده و دعوت به کنش‌هایی که هیچ تناسبی با خواست اولیه صنف ندارند. در این چارچوب، اعتراض نه به‌عنوان ابزار اصلاح، بلکه به‌مثابه اهرم فشار برای ایجاد تنش تعریف می‌شود.
نکته قابل توجه آن است که فضای شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه اینستاگرام و تلگرام، در این مقاطع تصویری به‌شدت اغراق‌شده از واقعیت میدان ارائه می‌دهند. اگر مخاطب صرفاً به صفحه تلفن همراه خود اکتفا کند، گویی کشور در آستانه یک بحران فراگیر قرار دارد. اما گزارش‌های میدانی روایت متفاوتی را نشان می‌دهد. برای نمونه، در روزهای اخیر، برخی کانال‌ها و صفحات اینستاگرامی و مجازی، مدعی شکل‌گیری تجمعات گسترده در نقاطی از تهران شدند؛ ادعاهایی که بررسی‌های میدانی خبرنگاران نشان داد با واقعیت انطباق ندارد و آنچه در فضای مجازی به‌عنوان «خیزش گسترده» بازنمایی می‌شد، در میدان عینیت نیافته بود. این موارد نشان می‌دهد شکاف میان روایت مجازی و واقعیت اجتماعی، شکافی جدی و معنادار است.همین شکاف، بستری مناسب برای عملیات روانی فراهم می‌کند. تولید انبوه محتوای هیجانی، ویدئوهای تقطیع‌شده، اخبار تأییدنشده و فراخوان‌های پرریسک، به‌تدریج سطح اضطراب اجتماعی را افزایش می‌دهد و حس «همه‌جا ملتهب است» را القا می‌کند. در چنین فضایی، تصمیم‌گیری عقلانی جای خود را به واکنش‌های شتاب‌زده می‌دهد؛ واکنش‌هایی که بیش از آنکه به نفع مطالبات مردم باشد، در خدمت پروژه‌های بی‌ثبات‌ساز قرار می‌گیرد.
در حوادث و اغتشاشات گذشته، هنگامی که از نقش‌آفرینی بازیگران بیرونی مانند رژیم صهیونیستی، گروهک تروریستی منافقین و جریان‌های تجزیه‌طلب سخن گفته می‌شد، بخشی از افکار عمومی این تحلیل‌ها را اغراق‌آمیز یا مبتنی بر توهم توطئه تلقی می‌کرد. با این حال، تجربه جنگ تحمیلی دوازده‌روزه اخیر و آشکار شدن ابعاد مختلف جنگ ترکیبی، از جمله عملیات روانی و رسانه‌ای، برای بخش قابل توجهی از جامعه این واقعیت را ملموس کرد که آنچه پیش‌تر در سطح تحلیل مطرح می‌شد، امروز به تجربه زیسته تبدیل شده است.بررسی الگوهای رفتاری کانال‌ها و صفحات فعال در تحریک اصناف نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از آن‌ها از خارج از کشور مدیریت می‌شوند. این شبکه‌ها معمولاً با پوشش فعالیت صنفی یا مدنی آغاز می‌کنند، اما در بزنگاه‌ها به سمت ادبیات تقابلی، فراخوان‌های ساختارشکن و نفی کامل مسیرهای قانونی حرکت می‌کنند. در همین چارچوب، کانالی با عنوان «اعتراض مدنی بازار» نمونه‌ای قابل تأمل است. اطلاعات به‌دست‌آمده نشان می‌دهد این کانال توسط گروهک تروریستی منافقین در آلبانی راه‌اندازی شده و علاوه بر صدور فراخوان‌های مشکوک، به‌طور مستمر به بازنشر محتوای حمایتی از عناصر و خانواده‌های وابسته به این گروهک می‌پردازد. بررسی سابقه فعالیت این کانال نشان می‌دهد تمرکز اصلی آن نه بر پیگیری مطالبات صنفی، بلکه بر انحراف آن‌ها و سوق دادن اعتراض‌ها به تقابل مستقیم با نظام بوده است. گروهک تروریستی منافقین پس از اخراج از عراق و استقرار در آلبانی، با تأسیس مقر موسوم به اشرف ۳ در بهمن ۱۳۹۶، وارد مرحله جدیدی از فعالیت خود شد و تمرکز اصلی آنها از عملیات میدانی به «تروریسم روانی» در فضای مجازی منتقل شد.
در همین راستا همانطور که اسناد و تصاویر آن نیز در گذشته منتشر شد، حدود دو هزار عضو مستقر در این مقر، با ایجاد هزاران حساب کاربری و کانال پوششی در قالب‌های متنوعی همچون فعال صنفی، دانشجویی و کنشگر حقوق بشر، مأموریت یافتند بر سیاه‌نمایی، القای ناامیدی و دعوت به آشوب تمرکز کنند.رد پای این شبکه‌ها در مقاطع مختلف، از انتخابات گرفته تا اعتراضات صنفی، قابل ردیابی است.آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، حفظ هوشیاری اجتماعی و تشخیص مرز میان اعتراض مشروع و پروژه‌های اغتشاش‌محور است. مطالبات به‌حق مردم زمانی به نتیجه می‌رسد که از مسیرهای شفاف، عقلانی و مسئولانه پیگیری شود، نه در زمینی که اتاق‌های فکر بیرونی برای آن طراحی کرده‌اند. تجربه‌های اخیر به‌روشنی نشان می‌دهد فاصله میان واقعیت میدان و تصویر ساخته‌شده در فضای مجازی فاصله‌ای واقعی است؛ فاصله‌ای که پر کردن آن نیازمند گزارش میدانی دقیق، رسانه‌ورزی مسئولانه و اعتماد به عقل جمعی جامعه است.
جدیدترین و مهم‌ترین اخبار سیاسی، دفاعی و امنیتی را با دنبال کردن صفحه سیاست (اینجا) بخوانید.
12:16 - 17 دی 1404
سیاست




19 پاسخ

@Delso17 دی 1404
در پاسخ به
متأسفانه با کمک دولت بی کفایت فاصله معنادار داره از بین میره

@Ras7517 دی 1404
در پاسخ به
از دید شماها که هیچ اتفاقی نیفتاده

@Ahvazi17 دی 1404
در پاسخ به
هیچکس شاکی نیست همش دروغه ، مردم در رضایت کاملا از این قیمت ها

@user17674543432217 دی 1404
در پاسخ به
پنجاه سال پاک کردن صورت مسئله نتیجش شده این. حالا به قول یه خدا بیامرزی بگید اینم نواره. صب کنید و ببینید نوار که پا نداره

تصویر نمایه‌ی ‌احمد اسدی‌
@user17502357305117 دی 1404
در پاسخ به
ثبات نیست. وضع اقتصاد خرابه. گرون شد باشه! طوری برنامه ریزی بکنن حداقل یه سال ثابت بمونه وگرنه هر روز تورم. اونم تو همه کالاها. من کارم سقف کاذبه. هر روز یه قیمت جدید میاد. هیچ کنترلی هم وجود نداره. جنس میخرم انگار طلا میخرم صبح زنگ زدم میگن هنوز قیمت نیومده! خدا عاقبتمون رو بخیر کنه..

تصویر نمایه‌ی ‌فردین سنگ چیان‌
@Fsangchian17 دی 1404
در پاسخ به
مشکل سیستم ما ندیدن واقعیت ها و سیر کردن در فضای شعاری ست!دقیقاً نه فضای مجازی و نه فضای خبرگزاری های داخلیمردم از بی کفایتی ها در این سیستم به خاک سیاه نشستنو افسوس که هیچ کس به فکر ملت نیست!تمام این اقدامات نمایشی هم برای کاستن از خشم فعلی ست...

@Janfadairan5717 دی 1404
در پاسخ به
مردم معترض که منافقین رو صدا نمیزنند ،، مردم دارند میگند سه فاسد علیه منافقین هم شعار میدهند،، فکر میکنم نویسنده تحلیل فقط قلم فرسایی کرده ،، اکثر کسانیکه هم جواب دادند فقط علیه تیتر جواب دادند حتی محتوا رو نخوندند ..این نشون میده نویسنده عملا پرت هست و حسب پولی که گرفته ،گفته یک چیزی بنویسه ،،

تصویر نمایه‌ی ‌پاینده باد جمهوری اسلامی ایران‌
اینترنت داخلی را از اینترنت جهانی جدا کنید. پلتفرم های جهانی مثل تلگرام و اینستاگرام تهدید امنیت ملی اند.آن هایی که دنبال رفع فیلتر پلتفرم های دشمن هستند و شبکه ملی اطلاعات را وا گذاشته اند، در جهت منافع دشمن حرکت می کنند.

@user17079900094417 دی 1404
این بار هم رژیم های منفور و آدمکش و تروریست آمریکا صهیونی و مزدوران و پادو های خائن آنها اعم از منافقین ، سلطنت طلب های بی اصل و نسب و اوباش شکست خوردند و به زباله دانی و جهنم رهنمون شدند.

@user17604397697317 دی 1404
در پاسخ به
ترس ترس ترسدشمن در میدان عمل له شد ولی در میدان مجاز با ایجاد ترس بیمارگونه از فقر و مرگ می خواد پیروز بشه.ما زنده ایم و خیلی هامون فقیر هم نیستیم و کشوری هم داریم که توانسته امنیت ما رو در برابر خطرناکان بین المللی حفظ کنه.این واقعیته.

تصویر نمایه‌ی ‌محمد‌
@user17390358753117 دی 1404
در پاسخ به
یه نفر میخواد بره شمال، بار اول میره شرق...میگیم عیب نداره.تازه کاره.بار دوم میره جنوب، میگیم بلد نیست ولی خوبه داره سعی میکنه.بار سوم میره غرب...میگیم اینم که نشد...ولی خب سری بعد درستش میکنه...بار چهارم دوباره میره شرق.اصرار دارین به مسائل تکراری...به خاطر همین هم انقدر حرفا و وعده هاتون و نوشت…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌محمد‌
@user17390358753117 دی 1404
در پاسخ به
فرق است میان اعتراض و اغتشاش...اوکی...فهمیدیم.حالا بیا اعتراض و مسیرش رو شرح بده.میتونی؟اصلا اعتراض رو بر میتابید؟یا الان هم چون دشمن خارجی داریم به صلاح نیست؟

@user1753268356017 دی 1404
در پاسخ به
من رفتم بازار تهران خرید کردم بازار که اعتصاب نبود شلوغ هم نبود انا کسی بلور نمیکنه اخبار فضای مجازی از امام معصوم هم بیشنر باور میکنن مردم

تصویر نمایه‌ی ‌فاطمه مصلحی پور‌
@Fatemehmpr17 دی 1404
در پاسخ به
چرا اخبار درگیریهای غرب کشور رو نمیذارید؟ اینترنشال داره هر چی دلش می خواد به خورد مردم میده. نشه مثه سال چهارصد و یک که صرفا با اخبار دروغین کشتار مردم و تجاوز به دختران اون همه تلفات دادیم و بعدم طرف سالم از بازداشتگاه می اومد بیرون. درسته همه چیز به وخامت فضای مجازی نیست اما اونقدرها گل و بلبل نی…نمایش بیشتر

@namjoo17 دی 1404
در نظر داشته باشید که آسیب کوچک نمایی هم اندازه آسیب بزرگنمایی است.در جریان پاسخ اسراییل به عملیات وعده صادق یک مجری صدا سیما آمد نیش خند زد و گفت: "همین؟ خیلی تاثیرگزار بود!" رهبر انقلاب فرمودند: "نه کوچک نمایی کنید و نه بزرگ نمایی"... رسانه های ضد انقلاب که کارشان بزرگنمایی است ولی بعضی داخلی ها…نمایش بیشتر

در پاسخ به
همان قدر که نمیتوان بی سر و سامانی اقتصاد کشور که در دولت فانتزی حاشیه گرا،‌ تقریبا خودگردان شده را انکار کرد،‌ آتش بیاری دشمن صهیونیستی که طی جنگ 12 روزه التماس میکرد مردم بریزند بیرون و کارش دمیدن در آتش اغتشاشات،‌ ولو با تولید تصاویر فیک و صداگذاری روی کلیپ ها است را هم نمیشود انکار کرد.

@Chamran17 دی 1404
در پاسخ به
یعنی نواره؟