چرا کسی حقایق کشور را به شاه نمیگفت؟
خرید ۴ هزار کامیون بدون جاده و راننده، معطل ماندن ۱/۵ میلیارد دلار کالا روی دریا و کسری بودجه ۲۵ میلیارد تومانی، تنها بخشی از حقایقی است که اسدالله علم در خاطرات خود به ثبت رسانده است؛ یادداشتهایی که نشان میدهند شیرازه اقتصادی و مدیریتی کشور سالها پیش از سقوط پهلوی، از درون فروپاشیده بود.
خبرگزاری فارس_گروه تاریخ: پشت ویترین زرقوبرقدار پهلوی، شیرازه امور کشور از درون فروپاشیده بود. در ۳ بهمن ۱۳۵۴، اسدالله علم، محرمترین فرد به محمدرضا پهلوی پس از جلسهای با عبدالمجید مجیدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، نوشت: «وضع به طوری است که قاعدتاً باید به انقلاب بینجامد.» او از حیفومیلهای باورنکردنی رونمایی میکند: «آن قدر پول هدر دادهاند چه در پروژههای بیثمر چه در خریدهای بیثمر از جمله چهار هزار کامیون که نه راننده و نه راه برای آن موجود است چه در خرید گندم و مواد غذایی چه در خرید شکر که واقعاً انسان شاخ در میآورد.» فاجعه آنجا بود که رئیس سازمان برنامه نیز تا پس از انجام این خرجها، «از اغلب این مخارج هیچ گونه خبری نداشته» است. این بیبرنامگی، اقتصاد کشور را فلج کرده بود. هوشنگ انصاری، وزیر اقتصاد، در ۱۹ شهریور ۱۳۵۴ به علم گزارش میدهد: «به علت نبودن بندر در حدود یک هزار و پانصد میلیون دلار کالا در وسط دریا مدت سه تا چهار ماه معطل است. کرایه کشتیها و زیان دیرکرد تخلیه یک رقم عجیبی تشکیل میدهد.»
اما چرا حقایق به شاه گفته نمیشد؟ پاسخ وزیر تلخ بود: «نخست وزیر نمیگذارد؛ چون میترسد شاهنشاه نسبت به او متغیر شوند. دائماً مشغول ماست مالی هستیم.» ناامیدی حتی خود شاه را فرا گرفته بود؛ علم در ۲۳ آبان ۱۳۵۱ مینویسد شاه «خیلی از مردم و ادارات و دولت و ارتش و همه چیز مأیوساند.» با این حال، تمام تمرکز محمدرضا پهلوی معطوف به خوشگذرانی بود. در ۸ دی ۱۳۵۵، علم شاه را شدیداً برافروخته یافت، نه برای بحرانهای کشور، بلکه به این دلیل که دختر مورد علاقهاش مهیا نشده بود. شاه فریاد میزد: «به این [...] احمق گفتم امروز بعد از ظهر برای گردش ما فلان کس حاضر باشد. امروز که از او جویا میشدم به من میگوید چنین امری نفرمودهاید… با یک همچو احمقهایی ممکن است عصبانی نشد؟» در کتاب جعبه سیاه محمدحسین راجی آمده است: «این سندها بهخوبی نشان میدهد رژیم پهلوی زیر بار فساد سیستماتیک، حیفومیل منابع و بیتفاوتی محض شاه فروپاشید.» پایان پیام/ #اسدالله_علم #پهلوی #محمدرضا_پهلوی #مدرنیزاسیون #دختر #عیاشی 20:59 - 4 شهریور 1405