اعترافات تکاندهنده «گاردین» از کارناوال فساد پهلوی
در حالی که جریان تطهیر به دنبال ساختن تصویری خیالی از دوران پهلوی است، گزارش تکاندهنده روزنامه «گاردین» از نفوذ فساد تا ردههای بالای ارتش و نقش مستقیم انگلیس در رشوههای کلان نظامی، ابعاد جدیدی از «دیکتاتوری وابسته» محمدرضا پهلوی را فاش کرد.
گروه فرهنگ خبرگزاری فارس: سالهاست که تطهیر چهره رژیم پهلوی در دستور کار رسانههای معاند قرار گرفته، اما گاهی حقایق از دل همان کشورهایی بیرون میزند که روزی حامی درجهیک دیکتاتوری پهلوی بودند. مقاله افشاگرانه روزنامه «گاردین» به قلم دو روزنامهنگار بریتانیایی، پرده از واقعیاتی برمیدارد که نشان میدهد فساد در دوره محمدرضا پهلوی، نه یک اتفاق تصادفی، بلکه سیستمی نهادینه تحت نظارت مستقیم لندن و واشنگتن بوده است.
*بازخوانی یک وابستگی؛ از کودتا تا سلطنت
«دیوید لی» و «راب ایوانز»، دو ژورنالیست بریتانیایی تبار در مقاله خود که در سال ۲۰۰۷ با عنوان «شاه ایران» (Shah of Iran) در وب سایت گاردین منتشر شد، صراحتاً به ریشههای نامشروع قدرت گرفتن محمدرضا پهلوی اشاره میکنند. آنها معتقدند که سلطنت او نه برآمده از اراده ملی، بلکه نتیجه مستقیم توطئه خارجی بود. «محمدرضا پهلوی در بین سالهای ۱۹۴۱ تا ۱۹۷۹ حاکم ایران و معروف به «شاه» بود. او در سال ۱۹۱۹ به دنیا آمد و جانشین پدرش که در طول جنگ جهانی دوم از همکاری با متفقین خودداری کرده بود، شد. متفقین پدرش را مجبور به کنارهگیری از تاج و تخت کردند و شاه جدید (محمدرضا) به آنها اجازه داد که هرکاری میخواهند انجام دهند. شاه یک دیکتاتور طرفدار غرب بود. در اوایل دهه ۱۹۵۰ نبرد قدرت بین او و نخست وزیرش، محمد مصدق که یک ملیگرای پرشور بود، درگرفت.»نویسندگان گاردین با صداقتی که کمتر در رسانههای غربی دیده میشود، محمدرضا پهلوی را یک «مهره» و «دیکتاتور طرفدار غرب» معرفی میکنند که پس از فرار از کشور، با کودتای مشترک انگلیس و آمریکا علیه دولت ملی مصدق، دوباره به تخت بازگردانده شد. این مقاله تأکید میکند که «شاه رئیس رژیمی سرکوب گر و وحشی بود که از طریق سرویس امنیتی بدنام و منفور «ساواک» اعمال قدرت میکرد. او در تمام دوره زعامت خود کاملاً تحت حمایت دولتهای بریتانیا و آمریکا بود. بسیاری از ایرانیان، از حکومت استبدادی و فساد گسترده و افسارگسیخته در سرتاسر حکومتش ناراحت و خشمگین بودند.
*فساد سیستماتیک؛ وقتی رشوه حرف اول را میزد
یکی از بخشهای کلیدی این گزارش، اشاره به «فساد افسارگسیخته» در تاروپود رژیم پهلوی است. گاردین فاش میکند که کارناوال فساد در ایرانِ تحت رهبری شاه به قدری علنی و وقیحانه بود که حتی صدای دیپلماتهای بریتانیایی را هم درآورده بود. نکته تکاندهنده اینجاست که این فساد تنها محدود به درباریان نبود. شرکتهای غربی و بریتانیایی با پرداخت رشوههای کلان، قراردادهای پرسودی را با رژیم منعقد میکردند. در واقع، شاه ایران فضایی را ایجاد کرده بود که در آن ثروتهای ملی ایران به جای آبادانی کشور، صرف حقالسکوت و تأمین منافع شرکتهای پیمانکار غربی میشد. نویسندگان مقاله اشاره میکنند که نفوذ فساد تا ردههای بالای ارتش و نیروی دریایی پیش رفته بود و عملاً نظمی بر پایه اختلاس و سوءاستفاده از قدرت بنا شده بود.
*استعمار نوین در لباس دفاع
در بخشی از اسناد فاش شده در این مقاله، به گزارشهای وابسته نظامی بریتانیا در تهران اشاره شده است. این گزارشها نشان میدهند که ادعاهای شاه مبنی بر معامله «دولت با دولت» برای جلوگیری از فساد در حوزه دفاعی، تنها یک نمایش تبلیغاتی بوده است. واقعیت آن بود که در پشت پرده خرید ناوهای جنگی و تجهیزات نظامی، شبکهای پیچیده از دلالان و افسران عالیرتبه پهلوی مشغول چپاول بیتالمال بودند. دیوید لی و راب ایوانز به خوبی تصویر میکنند که چگونه غرب از یک سو شعار دموکراسی سر میداد و از سوی دیگر، تمامقد پشت سر دیکتاتوری ایستاده بود که نه تنها حقوق بشر را نقض میکرد، بلکه کشور را به حراج گذاشته بود.
*فرجام یک دیکتاتور وابسته
مقاله گاردین یک یادآوری تاریخی مهم است؛ اینکه خشم مردم ایران در سال ۵۷، نه یک اتفاق ناگهانی، بلکه فوران آتشفشانی بود که سالها از استبداد، وابستگی و فساد تغذیه شده بود. این اعتراف صریح رسانه بریتانیایی ثابت میکند که حتی حامیان دیروز پهلوی نیز نمیتوانند بر واقعیت «مهره بودن» شاه و عمق فساد رژیم او سرپوش بگذارند.تاریخ ثابت کرد که تکیه بر قدرتهای بیگانه و نادیده گرفتن مطالبات مردمی، سرانجامی جز سقوط و بدنامی نخواهد داشت. امروز، بازخوانی این اسناد بریتانیایی بیش از هر زمان دیگری، حقانیت انقلاب اسلامی را در زدودن زنگار فساد و وابستگی از چهره ایران عزیز به نمایش میگذارد. پایان پیام/#پهلوی #آمریکا #وابستگی #فساد #بریتانیا 22:17 - 28 بهمن 1404