ابتذالی به نام «ریلز» (۲)

کافی است چند دقیقه در ریلزهای فارسی اینستاگرام بچرخیم. الفاظ رکیک برای خنداندن مخاطب و دریافت کامنت، وهن ائمه‌ی اطهار (علیهم السلام)، تمسخر آیات قرآن کریم، تمسخر مقدسات و در کنار این‌ها نسخه‌های چندثانیه‌ای بلاگرهای مجهز به «روان‌شناسی زرد» آن‌قدر تکرار شده‌اند که ناگاه غرق در محتوا می‌شویم! اخیراً با آغاز سال تحصیلی، معلم‌بلاگرها و دانش‌آموزبلاگرها نیز به این «روندهای مخربِ شناختی» (تهدید شناختی) اضافه شده‌اند.
بخش قابل تأملی از ریلزهای فارسی به بازاری برای شکستن قبح و فحاشی تبدیل شده. هرچه فحش رکیک‌تر، شوخی هنجارشکن‌تر و تعرض به مقدسات بی‌ادبانه‌تر باشد، احتمال دیده‌شدن نیز بیشتر می‌شود. در این فضا حتی آیات قرآن کریم و جایگاه ائمه‌ی اطهار به دست‌مایه‌ی شوخی و تمسخر تبدیل می‌شوند. در کنار آن، فحاشی نیز از رفتار صرف، به ابزار تولید توجه تبدیل شده. سازنده محتوا دشنام می‌دهد، تحقیر می‌کند و حتی نزاع می‌سازد؛ چون عصبانیت و شوک می‌تواند واکنش و بازنشر ایجاد کند. وقتی «اقتصاد توجه» به بی‌ادبی پاداش می‌دهد، ادب، خویشتن‌داری و احترام در رقابت برای دیده‌شدن عقب رانده می‌شوند.
مؤلفه‌ی نگران‌کننده‌ی دیگر، شبه‌علمی به نام «روان‌شناسی زرد» است. عباراتی مانند «انسان‌های سمی را از زندگی‌ات حذف کن، حتی اگر پدر و مادرت باشند» یا «سن و سال احترام نمی‌آورد، بلکه احترام، احترام می‌آورد» گرچه ظاهراً از عزت نفس و مرزبندی سخن می‌گویند اما وقتی بدون زمینه و توضیح تخصصی منتشر و تجویز می‌شوند، روابط پیچیده‌ی انسان‌ها را به چند توصیه‌ی مطلق و البته خطرناک تقلیل می‌دهند.در علم روان‌شناسی، تعارض با والدین، رابطه‌ی آسیب‌زا، مرزبندی، سوءرفتار و قطع رابطه مفاهیمی یکسان نیستند. توصیه به فاصله‌گیری و قطع ارتباط نیز نمی‌تواند نسخه‌ی عمومی برای میلیون‌ها مخاطب باشد. اما روان‌شناسی زرد دقیقاً از همین پیچیدگی فرار می‌کند؛ پدر، مادر، همسر و دوست با برچسب «سمی بودن» تعریف می‌شود و بعد یک فرمان ساده صادر می‌شود که حذفش کن!
گزاره‌ی «سن و سال احترام نمی‌آورد بلکه احترام، احترام می‌آورد» نیز اگر به معنای نفی اطاعت کورکورانه باشد قابل بحث است؛ اما وقتی به گزاره‌ای مطلق برای بی‌اعتبارکردن حرمت سالمندان تبدیل شود، پای ارزش اجتماعی به میان می‌آید. فرهنگ ایرانی احترام به بزرگ‌تر را مترادف حق توهین، تحکم و سوءرفتار نمی‌داند. می‌توان در برابر رفتار غلط ایستاد و در عین حال ادب و حرمت انسانی را حفظ کرد. شبکه‌ی اجتماعی نظیر اینستاگرام اما چنین تفکیکی ندارد؛ بالعکس، عبارات غلط و دوقطبی‌کننده، بیشتر ضریب‌دهی می‌شود.نگرانی زمانی جدی‌تر می‌شود که مخاطب اصلی در رده‌ی سنی نوجوان باشد. نوجوانی که هنوز در حال ساختن تصور خود از خانواده، دین مقدس اسلام، احترام و هویت خودش است و اکنون بخشی از آموزش غیررسمی خود را از ریلزهای چندثانیه‌ای اینستاگرام می‌گیرد. حکمرانی فرهنگی و سایبری اگر قرار است معنایی داشته باشد، باید چنین تغییرات آرامی را زودتر ببیند. رصد مستمر محتوای پربازدید، تفکیک نقد از توهین به مقدسات، مطالبه مسئولیت از صفحات مدعی روان‌شناسی، تقویت سواد رسانه‌ای خانواده‌ها و تولید محتوای کوتاه و جذاب توسط متخصصان واقعی، بسیار مؤثرتر از واکنش‌های دیرهنگام است. از فتنه‌های ۱۴۰۱ و دی‌ماه ۱۴۰۴ درس بگیریم و تا دیر نشده به فکر حکمرانی صحیح و سلامتِ روان نوجوانان کشور باشیم.
20:19 - 12 مهر 1405

7 بازنشر14 واکنش
185٫2 هزار بازدید




8 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌سالار فقط حسین‌
@user1763125313412 مهر 1405
در پاسخ به @mohamad_bakhtiari
همه اینها نتیجه بی عملی مسئولین مربوطه و قوه قضائیه است . خواسته یا ناخواسته همراهی با دشمن قسم خورده است که هدفیشان نابودی خانواده‌ ایرانی است و عده ای هم پیاده نظام دشمن و مجری اتاق فکر دشمن آمریکایی صهیونی هستند

در پاسخ به @mohamad_bakhtiari
فضای مجازی بی قانون یعنی از دست رفتن فرهنگ، خانواده، امنیت و ...

در پاسخ به @mohamad_bakhtiari
جامعه به جایی رسیده که باید روی تربیت جدی فرزندان کار کنیم ، دیگر فقط دور کردن و جدا نگه داشتن کافی نیست ، مثل زندگی در محله ای خطرناک می ماند ، صرفا مراقبت کافی نیست باید فنون دفاع را در تربیت کامل یاد داد ، ساختار آموزش و پرورش باید تربیت محور شود و گرنه واقعا آینده را باختید این صد درصدی است

تصویر نمایه‌ی ‌علیرضا قنبری‌
@Engine13 مهر 1405
در پاسخ به @mohamad_bakhtiari
از کافرا خوششون میاد🔥🔥🔥🔥🔥

@user1729090184513 مهر 1405
در پاسخ به @mohamad_bakhtiari
ولی میشه مثبت از فضای مجازی استفاده کرد . بستگی به خود فرد استفاده کننده داره.

در پاسخ به @mohamad_bakhtiari
نمونه تربیت موثر را می شود از مناطق پایین شهر یا قبل از انقلاب یاد گرفت ، جایی که والدین می دانند اگر دیر اقدام کنند فرزندشان یا درگیر گروه های الوات می شوند یا درگیر مواد مخدر برای همین چاره را قبل از وقوع می بینند و فرزندشان را مذهبی تربیت می کنند ، برای همین گروه های مذهبی در پایین شهر بیشتر اند

@user17805932669114 مهر 1405
در پاسخ به @mohamad_bakhtiari
اینستاگرام بکمک ماهواره و دیاسپورای برانداز و پولهای کثیف سیا و موساد و عربستان ویران کننده فرهنگ ایران و اخلاق و اسلام و خانواده ایرانی است لعنت به کسانی که زیر لوای ازادی و توسعه تیشه به ریشه ایران و ایرانی می زنند.شاید کشوری در دنیا نباشد مثل ایران تا این حد مورد هجوم فرهنگی و براندازی است

@user17868262934414 مهر 1405
در پاسخ به @mohamad_bakhtiari
اگر بخواهیم از کارل مارکس وام بگیریم و جمله ای حکیمانه بگوییم باید بگوییم فضای مجازی افیون توده هاست. با این توصیف متوجه علت عدم مقابله موثر با آن در هر کجای جهان خواهیم شد.