قیچی کنوانسیون خزر برای بریدن منافع ایران از اقتصاد اوراسیا

کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر که در سال 2018 در آکتائو به امضا رسید، در حالی به صحن مجلس رسیده که این لایحه می‌تواند زمینه را برای کاهش سهم ایران از منابع انرژی، تسهیل کریدورهای رقیب و تضعیف اهرم ژئوپلیتیکی کشور در کاسپین فراهم کند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ دریای کاسپین امروز به میدان اصلی رقابت کریدوری و انرژی اوراسیا تبدیل شده است. در حالی که بنادر شمالی ایران از جمله امیرآباد، انزلی، نوشهر و کاسپین ظرفیت بالقوه‌ای برای اتصال به روسیه و آسیای مرکزی دارند، واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد رقبای ایران با سرعت بیشتری در حال تثبیت موقعیت خود هستند.کریدور میانی که از چین و قزاقستان آغاز شده، از طریق خزر به آذربایجان و سپس ترکیه و اروپا می‌رسد، در سال ۲۰۲۴ حدود ۴.۵ میلیون تن بار جابه‌جا کرده و هدف ۱۰ میلیون تن تا ۲۰۲۸ را دنبال می‌کند. این مسیر عملاً ایران را دور می‌زند. همزمان طرح‌هایی مانند کریدور زنگزور با حمایت ترکیه و آمریکا می‌تواند اتصال مستقیم ترکیه به آسیای مرکزی را فراهم کند و نقش ترانزیتی ایران در قفقاز را تضعیف نماید.
از طرفی، میدان‌های خزر حدود ۱۹.۶ میلیارد بشکه نفت و ۱۰۶ تریلیون فوت مکعب گاز دارند که ترانزیت ‌آن‌ها برای ایران علاوه بر درآمد دلاری، امنیت اقتصادی در پی دارد، اما مسیرهایی مانند باکو–تفلیس–جیهان و کریدور گاز جنوبی با حضور شرکت‌های آمریکایی و انگلیسی، ایران را کنار گذاشته‌اند. خط لوله ترانس‌خزر یکی از همین مسیرهای انرژی است کخ در صورت اجرا می‌تواند گاز ترکمنستان را بدون عبور از خاک ایران به بازارهای غربی برساند و چوب ایران بر سر اروپا را از دستمان خارج می‌کند.
در چنین فضایی، کنوانسیون ۲۰۱۸ آکتائو که حالا به مجلس رسیده، نه یک سند بی‌طرف، بلکه ابزاری است که می‌تواند موازنه را به ضرر ایران تغییر دهد. این کنوانسیون تقسیم بستر و زیربستر را به توافق‌های بعدی واگذار کرده، اما شکل مقعر ساحل ایران خطر کاهش سهم کشور به ۱۱ تا ۱۳ درصد یا حتی کمتر را جدی کرده است. موضع سنتی ایران نزدیک به ۲۰ درصد بود، اما تصویب این سند بدون تعیین خطوط مبدأ، اهرم مذاکراتی تهران را تضعیف می‌کند.ماده مربوط به خطوط لوله، امکان احداث پروژه ترانس‌خزر را بدون رضایت ایران تسهیل می‌کند. کنار گذاشتن عملی معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ نیز رژیم مشاع قبلی را تضعیف کرده است. اگرچه ممنوعیت حضور نظامی کشورهای غیرساحلی به‌عنوان امتیاز امنیتی مطرح می‌شود، اما در عمل این سند می‌تواند زمینه را برای تثبیت وضعیتی فراهم کند که منابع و مسیرهای اصلی خزر در اختیار همسایگان شمالی و شرکای غربی آن‌ها قرار گیرد.
باید توجه کرد که رقابت امروز دیگر صرفاً بر سر مسیر نیست؛ کشورها برای تبدیل شدن به هاب لجستیکی و مرکز جذب سرمایه می‌جنگند. اگر ایران نتواند با توسعه بنادر، ناوگان و اتصال ریلی، خزر را به پشتوانه واقعی کریدور شمال–جنوب و مسیرهای ترانزیت انرژی تبدیل کند، تصویب شتاب‌زده کنوانسیون می‌تواند بخشی از فرصت‌های اقتصادی ۵۰ سال آینده کشور را از دست بدهد.اکنون نگاه‌ها به صحن مجلس دوخته شده که چگونه با ایستادگی بر منافع ملی، مانع از تکمیل پازل کریدوری رقبای منطقه‌ای می‌شوند. #دریای_کاسپین#کریدور_شمال_جنوب#بندر_کاسپین#بندر_امیرآبادپ#رژیم_حقوقی_خزر#کنوانسیون_خزر#کریدور_میانی#کریدور_زنگزور#ترکیه#آذربایجان#کریدور_ترامپ#آسیای_مرکزی
22:01 - 25 شهریور 1405
اقتصاد
راه و مسکن
نفت و انرژی

6 بازنشر12 واکنش
94٫6k بازدید



9 پاسخ

@alikarimi889990019 ساعت پیش
در پاسخ به
اخه وقتی ۲۰ساله راه اهن رشت استارا ول معطل مونده چجوری میخوایم هاب تجاری بشیمبرای ساختن یه پل که درچین دوماهه ساخته میشه ۸سال لفتش میدیم دولت ومجلس هم گرفتارباندبازی وجناح بندی سیاسی هستن ،روزاخرین دولت خاتمی پایان رسمی رشداقتصادی واقعی کشوربوده

تصویر نمایه‌ی ‌آسام‌
@aasamm18 ساعت پیش
در پاسخ به
این چی بود وسط جنگحالا مگه عجله ای هستبماند بعدا با حوصله

@user17525528205917 ساعت پیش
در پاسخ به
اصرار رسانه‌های داخلی بر نامیدن «خزر» یک خطای راهبردی و اصرار بر تعبیری مجعول است؛ نام اصیل، تاریخی و جغرافیایی این پیکره آبی «کاسپین» است و خزرها قومی مهاجم و غارتگر بودند که هیچ سنخیتی با هویت ملی ما ندارند. رسانه‌ها باید از تحریف تاریخ دست بردارند.

@mehrmah17 ساعت پیش
در پاسخ به
چرا هر چی تفاهم نامه و موافقت نامه مهم تو این مملکته یا نصف شب یا در عرض نیم ساعت یا وسط جنگ و بی سروصدا می خوان سر و تهش و هم بیارن. اینهایی که مجلس رو تعطیل کردن و هر روز به هر بهانه ای چوب لای چرخش کردن باید جوابگو باشن

@user17724739934217 ساعت پیش
در پاسخ به
تصویب نکنید علی اف را هم تنبیه کنید ، پلشت حساب کار دستش امده ،ولی کافی نیست باید بیشتر ادب بشه ،

تصویر نمایه‌ی ‌صابر بصیر‌
@Saberbasir12 ساعت پیش
طراح: اسرائیل پیمانکار: آذربایجان مجری: رییس‌ جمهور ایران

@user17091006762095360038 ساعت پیش
در پاسخ به
آذربایجان باید به ایران برگرده

@user17091001290555148255 ساعت پیش
در پاسخ به
اصلاح طلبها هر کاری میکنن تا ایران رو تجزیه و نابود کنن عین پهلوی و قاجار می مونن تو خیانت و ذلت