رونمایی نقشه مسی در ایران و قفقاز
معادن مس ارمنستان بخش قابل توجهی از اقتصاد و صادرات این کشور را تامین می‌کند. ایران می‌تواند با سرمایه‌گذاری هدفمند در بخش مس این کشور، ضمن تقویت روابط اقتصادی و سیاسی با ایروان، از این پیوند راهبردی برای مقابله با تهدیدات فزاینده منطقه‌ای بهره بگیرد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ ارمنستان از سال‌ها پیش از استقلال خود از اتحاد جماهیر شوروی درگیر مناقشه قره‌باغ بوده و در تمام این دوران منابع معدنی، یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های اقتصادی این کشور بوده‌اند. مهم‌ترین این منابع معدنی، ذخایر قابل‌توجه مس است که سهم چشمگیری نیز در اقتصاد و به‌ویژه صادرات ارمنستان دارد. ارمنستان درسال ۲۰۲۱ بیش از یک میلیارد دلار کنسانتره مس و ۲۵۱ میلیون دلار مولیبدن(فلز همراه مس) صادر کرده است. نمودار زیر صادرات مس و مولیبدن ارمنستان از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ را نشان می‌دهد.
کشور‌های چین، گرجستان، اسپانیا و بلغارستان عمده واردکنندگان مس ارمنستان محسوب می‌شوند و همچنین کشور‌های روسیه، قبرس، آلمان و دانمارک سرمایه‌گذاری قابل توجهی در معادن مس ارمنستان انجام داده‌اند. نمودار زیر واردکنندگان مس ارمنستان را در سال ۲۰۲۳ را نشان می‌دهد.
ایران با وجود همسایگی، روابط سیاسی نزدیک و برخورداری از ظرفیت بالای فرآوری مس، می‌تواند کنسانتره مس تولید شده در ارمنستان را به ایران منتقل کرده و در مجتمع‌های صنعتی کشور به محصول نهایی، یعنی کاتد مس، تبدیل کند. ایران تاکنون نتوانسته سهمی از اقتصاد مس ارمنستان داشته باشد؛ درحالی که کشوری چون دانمارک، با وجود فاصله جغرافیایی زیاد و فقدان پیوندهای سیاسی برجسته با ارمنستان، به سرمایه‌گذاری در بخش مس این کشور مبادرت کرده است. درباره معادن مس ارمنستان، نکته حائز اهمیت آن است که بخش قابل‌توجهی از این ذخایر در استان سیونیک، هم‌مرز با ایران، واقع شده‌اند؛ موضوعی که از منظر اقتصادی، انتقال مواد معدنی به واحدهای صنعتی ایران را تسهیل و مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌سازد.
در شرایط کنونی و در پی تحولات ژئوپلتیکی و ژئواکونومیکی ناشی از مناقشه دوم قره‌باغ، از جمله تهدید بالقوه کریدور زنگزور، افزایش نفوذ غرب در ارمنستان، و تحرکات محور ترکیه-آذربایجان-اسرائیل با حمایت آمریکا، ارتقاء روابط اقتصادی ایران و ارمنستان به سطح راهبردی در کنار مناسبات سیاسی-نظامی، ضرورتی دوچندان یافته است. موضوعی که در دیدار نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان با مقام معظم رهبری در تاریخ دوم خرداد ۱۴۰۳ مورد توجه قرار گرفت. رهبر انقلاب در این دیدار فرمودند: « تأکید اینجانب مبنی بر گسترش همکاری‌ها ناظر بر راهبردی بودن روابط است اما مهم این است که روابط ایران و ارمنستان مخالفینی دارد که بر همین اساس باید مسایل مربوط به دو کشور با دقت و مراقبت انجام شود».در این میان، مس به‌دلیل سهم قابل‌توجهی که در اقتصاد ارمنستان دارد، به‌عنوان دارایی استراتژیک این کشور شناخته می‌شود. موقعیت جغرافیایی معادن آن و منافع دوجانبه، این بخش را به یکی از اولویت‌های مهم برای گسترش همکاری‌ها تبدیل کرده است. لذا ایران می‌تواند با اتکا به مزیت‌های خود به اصلی‌ترین سرمایه‌گذار و خریدار مس ارمنستان بدل شود و در مقابل، علاوه بر صادرات کالا، خدمات فنی-مهندسی و اجرای پروژه‌های زیرساختی و توسعه‌ای، حضور را در این کشور گسترش دهد. حضور ایران در بخش راهبردی مس ارمنستان، علاوه بر خلق منافع اقتصادی برد-برد برای دو کشور همسایه، زمینه‌ساز تقویت جایگاه و نقش‌آفرینی ایران در ارمنستان و منطقه قفقاز است. این حضور، در سایه تحولات اخیر منطقه، می‌تواند به ابزاری مؤثر برای دفع تهدیدات ژئوپلتیکی و ژئواکونومیکی علیه کشور و نیز تأمین حداکثری منافع ملی بدل شود.
لذا در شرایط کنونی که دولت ارمنستان برای تقویت اقتصاد خود تلاش زیادی برای جذب سرمایه‌های خارجی دارد، ضروری است جمهوری اسلامی ایران با در نظر گرفتن منافع راهبردی خود در ابعاد سیاسی، اقتصادی و امنیتی، زمینه‌های حقوقی و سیاسی لازم را برای حضور مؤثر در بخش مس ارمنستان، فراهم آورد.#ارمنستان#قفقاز#مس#دیپلماسی_مسی#ترکیه#اقتصاد#معادن
21:03 - 20 خرداد 1404
0 بازدید