پیکان جوانان در دهه ۵۰ چند؟
بررسی مطبوعات دوره پهلوی و دیگر منابع تاریخی نشان می‌دهد که برخلاف ادعای صفحات زرد اینستاگرامی، قیمت اتومبیل پیش از انقلاب، همواره روبه افزایش بوده و اکثریت مردم ایران، اصلاً خودرو نداشتند.
گروه فارس پلاس: در سال‌های اخیر، جریان رسانه‌ای سلطنت‌طلب در فضای مجازی با ارائه تصویری رؤیایی از دوران پهلوی، مدعی است که وضعیت اقتصادی مردم در آن دوره بسیار مطلوب بوده است؛ سلطنت‌طلبان مدعی هستند که شهروندان ایرانی در دوره قبل انقلاب خودروهای خارجی و لوکس سوار می‌شدند. این روایت اما با اسناد و آمارهای رسمی و مطبوعاتی آن زمان همخوانی ندارد.
اکانت‌های توییتری و صفحات زرد اینستاگرامی وابسته به خانواده پهلوی، هر از گاهی در میان محتواهای خود تصویری منتشر می‌کنند که نشان می‌دهد مردم یک خودروی بنز را آتش زده‌اند و شیشه‌های آن را شکسته‌اند؛ اما این صفحات مجازی نمی‌گویند که این بنز متعلق به گشتی‌های ساواک بوده است و درواقع مردم، با مأمور ساواک درگیر شده‌اند.
اما درباره این موضوع که چند درصد از مردم ایران در دوره پهلوی دارای خودرو بوده‌اند، «یرواند آبراهامیان» مورخ ایرانی-آمریکایی خاورمیانه و استاد برجسته تاریخ در کالج باروخ و مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه نیویورک، در کتاب «تاریخ ایران مدرن» می‌نویسد: «از هر ۱۰ نفر جمعیت تهران ۱ نفر خودروی شخصی داشت؛ در حالی که این نسبت برای دیگر مناطق ۹۰ به ۱ بود».
همچنین فیلم‌هایی از مصاحبه‌های تلویزیونی در سال‌های دهه پنجاه نیز نشان می‌دهند که مردم توان خرید خودرو نداشته‌اند و قیمت اتومبیل‌ها نیز رو به افزایش بوده است.
۸ MB
با این حال، برخی بر این باورند که قیمت اتومبیل در آن دوره همواره ثابت بوده و آن‌چه که در میان افکار عمومی شهرت دارد، این است که قیمت اتومبیل پیکان ۱۸ تومان بوده و با تکیه بر این، تصور می‌کنند که قیمت خودرو پایین بوده است.
اما اگر مروری بر مطبوعات باقی‌مانده از دوره پهلوی داشته باشیم و مشخصاً روزنامه اطلاعات در سال‌های دهه پنجاه را مورد بررسی قرار دهیم، در می‌یابیم که قیمت خودرو همواره در حال افزایش بوده است.
در روزنامه اطلاعات به تاریخ ۱۳ شهریور ۱۳۵۲، این تیتر به چشم می‌خورد: «پیکان گران شد». در این بخش از روزنامه، به گران شدن «پیکان» و «ژیان» اشاره شده و افزایش قیمت انواع پیکان را گزارش کرده است.
اما همین روزنامه دو سال بعد یعنی در پایان سال ۵۴، باز هم از افزایش قیمت خودرو خبر می‌دهد؛ روزنامه اطلاعات در ۱۳ اسفند ۱۳۵۴، گزارش داده است: «قیمت اتومبیل‌های مدل ۵۵ تولید داخلی افزایش یافت و این قیمت‌ها از صبحِ فردا قابل اجرا است... قیمت‌های اعلام شده، بدون احتساب ۵ درصد عوارض فعلی شهرداری و همچنین عوارض جدیدی که از روز ۱۵ اسفند ماهِ جاری برای اتومبیل‌هایی که در تهران نمره می‌شوند، خواهد بود».
گفتنی است که «رابرت گراهام» خبرنگار سابق روزنامه فایننشال تایمز، در کتاب «ایران: سراب قدرت» می‌نویسد: «اتومبیل چهار درب پیکان که مونتاژ ایران است، در بازار سیاه به‌خاطر اینکه کارخانه نمی‌توانست عرضه را با تقاضا هماهنگ کند، تا ۳۵ درصد گران‌تر خریدوفروش می‌شد؛ ولی حتی طبق ارقام رسمی تورم، روند رو به افزایشی را نشان می‌داد. طبق ارقام رسمی، از مارس تا آگوست ۱۹۷۵ میلادی [فروردین تا شهریور ۱۳۵۴ شمسی] شاخص قیمت‌ها ۲۸ درصد افزایش‌یافته بود. البته افزایش واقعی احتمالاً نزدیک ۳۵ تا ۳۸ درصد بود». (رابرت گراهام، ایران سراب قدرت، صفحه ۹۱.)
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از به‌روزترین تحلیل‌ها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
21:02 - 30 شهریور 1404
0 بازدید