تصویر حسینیه معلی از سیستان و بلوچستان چقدر درست بود؟
ویژه برنامه مردم سیستان و بلوچستان حسینیه معلی نیازمند توضیحاتی هست که ضرورت دارد گفته شود.یک: تصور غالب اکثریت خواص و عوام از سیستان و بلوچستان نمایه قومیتی هست. اما مردم آن منطقه بر اساس پایشهای اجتماعی انجام شده هویت اول خود را مسلمان معرفی میکنند و بعد قومیت خود را همراه با قید ایرانی بودن بیان میکنند. یعنی وقتی از یک بلوچ بپرسید هویتش چیست، خواهد گفت: مسلمان، اهلسنت و بلوچ ایرانی. در شناخت قوم بلوچ هر کدام از این گزارهها را حذف کنید، حتما در تحلیل رفتار آنها دچار خطا خواهید شد. از قوم سیستانی هم بپرسید جواب مشابه را خواهید شنید؛ مسلمان، شیعه، سسیستانی ایرانی. مردم سیستان و بلوچستان چه شیعه و چه سنی آن به شدت مذهبی هستند و قومیت را ذیل مذهب تعریف میکنند و به همین دلیل در همه این سالها شما شاید خبر از ناامنی، اشرار، عملیات تروریستی زیاد شنیده باشید ولی هیچگاه دشمنان در این منطقه نتوانستند جریان تجزیه طلب قومی به بزرگی برخی مناطق دیگر کشور راه بیاندازند و همیشه این دست از تفکر در اقلیت محض بوده است.
دو: حسینیه معلی اصلیترین و عمیقترین تصویر را از مردم سیستان و بلوچستان نشان داد، یعنی همان هویت پررنگ مذهبی و روح واقعی مردم جنوب شرق را به نمایش گذاشته شد. مردم بلوچ، واقعا مذهبی هستند و از اصول مذهبیشان علاقه و پیروی فراوان از اهل بیت پیامبر (ص) است. این محبت و احترام و پیروی از اهل بیت در متعصب ترین افراد مذهبی قوم بلوچ دیده می شود و نه تنها عملی تشریفاتی نیست بلکه جزیی از اصول دین آنها محسوب میشود و اگر این محبت و پیروی در کسی نباشد اساسا او را مسلمان و اهل سنت نمیدانند. ایضا به اینها اعتقاد به مهدویت و آمدن فرزندی از فرزندان رسول خدا به نام «مهدی» اضافه کنید. مهدویت و عاشورا همانقدر که در شیعه و سیستانیهای شیعه مذهب قوی و اهمیت دارد، فصل مشترک اهل سنت و شیعه، سیستانی و بلوچ ها در سیستان و بلوچستان هم میتواند باشد.
سه: همه اینها گفته شد که بگوییم، حسینیه معلی در ویژه برنامه خود آن هویت فراتر از قومیت گرایی یعنی هویت مذهبی مردم سیستان و بلوچستان را نشان داد که بسیاری وقتی به برنامههای رسانهای و تصویری میرسند دوست دارند در موضوع قومیت خلاصهاش کنند و نصفه و نیمه تصویرسازی کنند. هنر حسینیه معلی این بود که در یک برنامه به ظاهر مختص شیعه، اهل سنت واقعی ایران (اهل ابراز ارادت و محبت حقیقی و عملی به اهل بیت) را به تصویر کشید و هیاتی مذهبی به بزرگی ایران و ایرانیان را به قاب تلویزیون آورد.چهار: مذهبی بودن پررنگترین هویت و ریشه رفتار فردی و اجتماعی اکثریت مردم سیستان و بلوچستان هست، هر وقت این موضوع را مسوولین، تصمیم گیران، تصمیم سازان، کارشناسان، جامعه شناسان، سیاسیون و ... خوب درک کردند، بعدا میتوانند دقیقتر درباره قوم بلوچ، سیستانی، ایران گرایی و وطن پرستی آنها هم حساب و کتاب و اظهار نظر دقیق کنند. سربسته سخن آخر آنکه دشمن بیرونی این را از بعضی داخلیها بهتر فهمیده و برای همین برای انحراف در هویت مذهبی در سیستان و بلوچستان بیشتر از همه پارامترهای دیگر سرمایه گذاری و امید بسته است.
09:02 - 1 اسفند 1402