اینترنت ویژه، اینترنت پرو و اینترنت اضطراری؛ سه واژه پرتکرار این روزهای جامعه دیجیتال ایران

در هفته ها و ماه های اخیر، فضای دیجیتال ایران بیش از هر زمان دیگری با سه اصطلاح تازه اما پرکاربرد روبه رو شده است: اینترنت ویژه، اینترنت پرو و اینترنت اضطراری.
واژه هایی که تا چندی پیش در ادبیات عمومی کاربران اینترنت جایگاهی نداشتند، اما اکنون به بخشی از گفت و گوهای روزمره فعالان کسب و کارهای آنلاین، توسعه دهندگان، استارتاپ ها و حتی کاربران عادی تبدیل شده اند. تکرار این مفاهیم در شبکه های اجتماعی، رسانه ها و محافل تخصصی نشان می دهد که مسئله دسترسی به اینترنت در ایران وارد مرحله ای جدید شده است؛ مرحله ای که در آن کیفیت، سطح دسترسی و نوع اتصال برای گروه های مختلف کاربران یکسان نیست و به شکل های متفاوتی تعریف می شود.طرح شدن چنین اصطلاحاتی در شرایطی اتفاق می افتد که بخش قابل توجهی از اقتصاد دیجیتال کشور وابستگی مستقیم به اینترنت پایدار و بدون محدودیت دارد. از فروشگاه های آنلاین گرفته تا شرکت های فناوری، تولیدکنندگان محتوا، برنامه نویسان، فریلنسرها و حتی کسب و کارهای سنتی که به فضای آنلاین مهاجرت کرده اند، همگی برای ادامه فعالیت خود نیازمند دسترسی سریع و پایدار به اینترنت جهانی هستند. در چنین فضایی، مطرح شدن مفاهیمی مانند اینترنت ویژه یا اینترنت پرو این پرسش را در ذهن بسیاری از فعالان این حوزه ایجاد کرده است که آیا دسترسی به اینترنت در حال حرکت به سمت نوعی طبقه بندی یا چندسطحی شدن است.در کنار این موضوع، واژه اینترنت اضطراری نیز به یکی از بحث برانگیزترین اصطلاحات این روزها تبدیل شده است. این مفهوم معمولا در زمان هایی مطرح می شود که اختلال یا محدودیت گسترده در دسترسی به اینترنت رخ می دهد و برخی نهادها یا گروه های خاص امکان استفاده از سطحی متفاوت از اتصال را پیدا می کنند. همین مسئله باعث شده است که موضوع عدالت در دسترسی به اینترنت و شفافیت در سیاست گذاری های مرتبط با آن بیش از گذشته مورد توجه افکار عمومی قرار بگیرد.
از سوی دیگر، گسترش این اصطلاحات تنها یک بحث فنی یا زیرساختی نیست، بلکه ابعاد اجتماعی و اقتصادی مهمی نیز دارد. برای بسیاری از کسب و کارهای دیجیتال، تفاوت میان دسترسی عادی و دسترسی ویژه می تواند به معنای تفاوت میان بقا و توقف فعالیت باشد. هنگامی که بخشی از اکوسیستم دیجیتال امکان اتصال پایدارتر یا سریع تری دارد و بخش دیگر با اختلال و محدودیت روبه رو است، نگرانی ها درباره رقابت نابرابر، کاهش اعتماد کاربران و تضعیف فضای نوآوری نیز افزایش پیدا می کند.به همین دلیل، بررسی دقیق مفهوم اینترنت ویژه، اینترنت پرو و اینترنت اضطراری و نحوه شکل گیری این واژه ها در گفتمان فناوری ایران اهمیت زیادی دارد. درک این مفاهیم می تواند تصویر روشن تری از وضعیت فعلی اینترنت در کشور ارائه دهد و نشان دهد که چرا این سه اصطلاح در مدت کوتاهی به یکی از پرتکرارترین کلیدواژه های جامعه دیجیتال ایران تبدیل شده اند.

وزیر ارتباطات: اینترنت ویژه کسب‌وکارها جایگزین اینترنت عمومی نیست

هاشمی می‌گوید اینترنت پرو مختص شرایط بحران است و قرار نیست جایگزین اینترنت بین‌الملل و ارتباط عمومی کسب‌وکارها با کاربران شود. روز گذشته (۲۱ اردیبهشت‌ماه) ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، نشستی را با تشکل‌های حوزه اقتصاد دیجیتال برگزار کرد و در این نشست از لزوم برقراری دسترسی همگانی به اینترنت گفت. هاشمی ایجاد اینترنت ویژه یا محدود کردن شبکه به برخی خدمات یا پلتفرم‌ها را نگاهی غیر دقیق به نیازهای جامعه خوانده و آن را نادرست دانست.در ابتدای این نشست نمایندگان تشکل‌ها و فعالان زیست‌بوم اقتصاد دیجیتال، دغدغه‌ها و ابهامات خود درباره وضعیت اینترنت، دسترسی عمومی، آثار اقتصادی محدودیت‌ها و پیامدهای شغلی و مالی آن را مطرح کردند و خواستار شفاف‌سازی در خصوص تصمیمات در این حوزه شدند.وزیر ارتباطات در این جلسه با تاکید بر این که «اینترنت ویژه کسب‌وکارها جایگزین اینترنت عمومی نیست» در خصوص ارائه اینترنت پرو توضیح داد:این اقدام صرفا برای کاهش خسارت‌ها در شرایط خاص و بحرانی انجام شد و قرار نیست جایگزین اینترنت بین‌الملل و ارتباط عمومی کسب‌وکارها با کاربران شود.او به آثار متعدد محدودیت اینترنت بر زندگی گروه‌های مختلف جامعه، از جمله افراد دارای معلولیت، نیز اشاره کرده و گفت:برای بخشی از جامعه، قطع یا محدود شدن اینترنت به معنای قطع ارتباط با جهان و اختلال در زندگی روزمره است و گزارش‌ها نشان می‌دهد تبعات این مسئله در آینده نیز افزایش خواهد یافت.بنابراین به باور هاشمی، محدود کردن اینترنت به برخی خدمات یا پلتفرم‌ها، نگاه دقیقی به نیازهای جامعه نیست و نباید با تحلیل‌های غیرواقعی، افکار عمومی را به سمت نادرست هدایت کرد.
وزیر ارتباطات با تاکید بر اهمیت روایت‌گری و تبیین نقش اینترنت در اقتصاد و اشتغال کشور، اظهار کرد: هنوز برخی افراد اینترنت را صرفاً به چند شبکه اجتماعی محدود می‌دانند، در حالی که اقتصاد، اشتغال، آموزش، پژوهش و آرامش روانی جامعه به این زیرساخت وابسته است.او در ادامه با بیان این که در سطوح مختلف تصمیم‌گیری کشور، ضرورت اینترنت برای زندگی مردم مورد پذیرش قرار گرفته است، تصریح کرد:خوشبختانه قوه عاقله کشور به دسترسی آزاد مردم به اطلاعات باور دارد و اینترنت را از ضروریات زندگی مردم می‌داند و در حال حاضر بحث شرایط حاکم بر کشور مانع از تحقق این حق مسلم مردم شده و ما در تلاشیم دریک نگاه هم افزا و با وحدت رویه آن را محقق کنیم.به گزارش مرکز روابط‌ عمومی وزارت ارتباطات، هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت تبیین آثار اقتصادی، اجتماعی و انسانی محدودیت‌های اینترنت تاکید کرده و اینترنت را از نیازهای اساسی زندگی مردم دانست. به گفته هاشمی، استفاده حداکثری از ظرفیت زیست‌بوم اقتصاد دیجیتال، هم‌افزایی میان بخش خصوصی و حاکمیت و تقویت گفتمان‌سازی در این حوزه ضروری است.او هم‌چنین توضیح داد که برخی طرح‌های محدودکننده در حوزه فناوری مانعی برای نوآوری است: هرگونه سیاست‌گذاری باید به گونه‌ای باشد که زمینه رشد اقتصاد دیجیتال و توسعه نوآوری در کشور حفظ شود.وزیر ارتباطات در این نشست که با حضور نمایندگان اصناف، اتحادیه‌ها، اپراتورها و فعالان زیست‌بوم اقتصاد دیجیتال برگزار شد، از این فعالان خواست مسائل، چالش‌ها و مطالبات حوزه خود را به وزارت ارتباطات منتقل کنند تا امکان پیگیری موثر آن‌ها فراهم شود.
هاشمی ضمن قدردانی از همراهی بخش خصوصی در حفظ پایداری خدمات ارتباطی در ایام جنگ رمضان، اعلام کرد: تلاش‌های فعالان این حوزه به دلیل برخی حواشی ناشی از محدودیت اینترنت بین‌الملل کمتر دیده شد.وی رایگان شدن برخی خدمات از سوی بخش خصوصی در این دوره را اقدامی ارزشمند دانست و گفت: مهم‌ترین مطالبه فعالان اقتصاد دیجیتال، دسترسی به اینترنت بین‌الملل است و وزارت ارتباطات نیز با رایزنی و پیگیری مستمر، این موضوع را با نهادهای مسئول دنبال کرده است.در بخش دیگری از این نشست محسن پاشا، سرپرست معاونت مرکز ملی فضای مجازی، به روند اجرای طرح دسترسی ویژه برای کسب‌وکارها، اشاره کرده و توضیح داد: هدف اصلی این طرح، جلوگیری از قطع ارتباط مجموعه‌ها و افرادی بود که نیاز ضروری و روزمره به اینترنت دارند. این طرح در قالب دو سطح طراحی شده است و با آغاز جنگ رمضان روند اجرای آن سرعت گرفت اما اجرای چنین طرحی پیچیدگی‌های فنی و اجرایی فراوانی دارد.پاشا از دسترسی مراکز آموزشی و پژوهشی کشور به اینترنت نیز خبر داد. او می‌گوید باید سازوکاری طراحی شود که در شرایط اضطراری، اتصال پایدار و تضمین‌شده کشور حفظ شود.احسان چیت‌ساز، معاون سیاستگذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال، نیز با اشاره به این که برخی می‌خواهند اینترنت را به خاطره تبدیل کنند گفت: بازگشایی اینترنت پس از بحران بنیان بازگشت جامعه به مدار رشد و کاهش شکاف دیجیتالی است.بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، از کاهش درآمدهای این شرکت در ماه‌های اخیر ناشی از قطعی اینترنت گفت و اعلام کرد: تداوم وضعیت موجود می‌تواند شکاف دیجیتال را در کشور افزایش دهد.

دبیر اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی: وقتی مخاطب دسترسی ندارد، اینترنت به چه دردی می‌خورد؟

دبیر اتحادیه کسب‌وکارهای اینترنتی گفت: در حال حاضر، شش اتحادیه از جمله اتحادیه کسب و کارهای مجازی، نظام صنفی، اتاق بازرگانی و اتاق تعاون و... مسئول جمع‌آوری و ارسال لیست کسب و کارهای نیازمند به اینترنت به اپراتورهای مختلف نظیر ایرانسل و همراه اول و شاتل هستند. در اتحادیه ما (سایر اتحادیه ها نیز همینطور است)، هر کسب و کار می‌تواند دو شماره موبایل از اعضای خود را ثبت کند و برای دریافت سرویس اینترنت درخواست بدهد.او تاکید کرد: حتی برخی از اتحادیه‌ها مانند اتاق بازرگانی، بدون درخواست رسمی نیز لیست‌های خود را ارسال کرده‌اند. محمدی با بیان اینکه اینترنت فعلا وصل نخواهد شد افزود: متاسفانه، من پیش‌بینی نمی‌کنم که این مشکلات به زودی برطرف شوند. به نظر می‌رسد که وضعیت به این زودی‌ها به حالت عادی باز نخواهد گشت.اظهار نظر مهم دیگر او این بود که دولت شاید موافق این محدودیت‌ها نباشد، اما تصمیم‌گیرنده اصلی در این زمینه، شورای امنیت ملی و مرکز ملی فضای مجازی است.او افزود: وزارت ارتباطات نیز ممکن است در این زمینه نقش داشته باشد اما تا زمانی که تصمیمات نهایی از سوی این ارگان‌ها اتخاذ نشود، هیچ تغییر قابل توجهی در این وضعیت ایجاد نخواهد شد. او توضیح داد: به عنوان مثال، بسیاری از کسب و کارها از طریق شبکه‌های اجتماعی مثل اینستاگرام و تلگرام مشتریان خود را جذب می‌کنند، اما با محدود شدن دسترسی به این شبکه‌ها، عملاً این کسب و کارها توانایی ارتباط با مخاطبان خود را از دست می‌دهند. برای کسب و کارهایی که وابسته به اینترنت هستند، این مشکل به یک بحران جدی تبدیل خواهد شد. خودشان هم اینترنت داشته باشند وقتی مردم عادی و مخاطبان آن ها ندارند چه فایده ای دارد؟

مهاجرانی: اینترنت پرو موقتی است و با بازگشت شرایط عادی حذف می‌شود

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، امروز (۲۲ اردیبهشت) در نشست خبری هفتگی و در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره راه‌اندازی اینترنت پرو و انتقادهای مطرح‌شده نسبت به آن، اعلام کرد دولت با هرگونه تبعیض در دسترسی به اینترنت مخالف است و دسترسی آزاد به اینترنت را حق همه مردم می‌داند.او با اشاره به پیگیری‌های رئیس‌جمهوری در زمینه حقوق شهروندان گفت: نگاه دولت بر مخالفت با هرگونه تبعیض است و برخورداری از اینترنت را حق همه مردم می‌داند. رئیس‌جمهوری پیگیر حقوق مردم است. هدف اینترنت پرو این بود که کسب‌وکارها دسترسی به اینترنت داشته باشند و بعد از برگشتن وضعیت به حالت عادی، این موضوع نیز برطرف می‌شود.سخنگوی دولت هم‌چنین تاکید کرد در صورت بروز هرگونه تخلف در این زمینه، نهادهای ناظر مسئول رسیدگی خواهند بود و این موضوع را دنبال می‌کنند.مهاجرانی در ادامه افزود: پس از دور شدن سایه جنگ از کشور، وضعیت به حالت عادی بازمی‌گردد. اینترنت پرو برای کسب‌وکارهاست و وضعیت فعلی هم موقتی است. اینترنت حق مردم است و دولت به دسترسی آزاد اعتقاد دارد. عصبانیت مردم به دلیل دشمنانی است که امنیت را مخدوش می‌کنند.سخنگوی دولت در هفتادوچهارمین روز قطعی اینترنت در پاسخ به سوال خبرنگاران راجع‌به چرایی تداوم قطعی اینترنت گفت: در شرایطی که رئیس‌جمهور ایالات متحده اعلام می‌کند آتش‌بس به دستگاه تنفس مصنوعی وصل پاسخ شما چیست؟ کشور در جنگ است. بپذیریم که ویژگی جنگ امنیت مردم است. بدیهی است که رئیس‌جمهور، رئیس شعام هستند. بدیهی است که امضای ایشان برای همه ما معنادار دارد. تأکید می‌کنم که پیگیر حقوق مردم هستیم.

رئیس قوه قضائیه: وقوع تخلف در طرح اینترنت پرو و خطوط سفید قطعی و محرز است

رئیس قوه قضاییه با اشاره به موضوع موسوم به خط‌های سفید و اینترنت پرو تاکید کرد اگر این طرح مبنای قانونی و توجیه درست دارد، باید به صورت شفاف برای مردم تبیین شود و اگر تخلفی در آن صورت گرفته، برخورد قانونی و قاطع انجام خواهد شد. در پی دستور غلامحسین محسنی اژه‌ای برای بررسی ابعاد مختلف خط‌های سفید و اینترنت پرو، صبح امروز جلسه‌ای با حضور دادستان کل کشور، رئیس سازمان بازرسی کل کشور و وزیر ارتباطات به همراه معاونان آنان برگزار شد. در این نشست، مسئولان دستگاه‌های مرتبط گزارش‌های خود را درباره نحوه شکل‌گیری و اجرای این طرح ارائه کردند. حجت‌الاسلام والمسلمین موحدی‌آزاد دادستان کل کشور، ذبیح‌الله خدائیان رئیس سازمان بازرسی کل کشور و ستار هاشمی وزیر ارتباطات در جریان این جلسه اعلام کردند که بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، وقوع تخلف در پرونده موسوم به خط‌های سفید و اینترنت پرو قطعی و محرز است. همچنین رئیس سازمان بازرسی کل کشور خبر داد که گزارش نهایی این پرونده تا پایان هفته جمع‌بندی و ارائه خواهد شد. به گفته او، مسئله خط‌های سفید و اینترنت پرو در ذهن مردم ابهام ایجاد کرده و این ذهنیت به صورت ناگهانی شکل نگرفته است. رئیس قوه قضاییه هشدار داد که عدم شفاف‌سازی در این زمینه می‌تواند زمینه‌ساز بدبینی و بی‌اعتمادی عمومی شود.او با تاکید بر لزوم پایبندی کامل به قانون تصریح کرد هیچ شرایطی از جمله وضعیت خاص کشور نمی‌تواند مجوز دور زدن قانون، نقض حقوق مردم یا سوءاستفاده از شرایط موجود باشد.#اینترنت #اینترنت_آزاد #اینترنت_بین_الملل #اینترنت_را_وصل_کنید #نه_به_اینترنت_طبقاتی #نه_به_سیمکارت_سفید #internet #ایران #اعتراض#اینترنت_ازاد
17:41 - 22 اردیبهشت 1405

0 بازدید