رسانه ی رسمی؟ همه رسانه ها زده بودن حمله شده تازه صدا و سیما داشت می گفت داریم بررسی می کنیم صدای انفجار از کجاها بوده!
اعتماد به روایت رسمی، بیاعتمادی به دشمن
تجاوز امروز در قالب جنگ مشترک رژیم اسرائیل غاصب و آمریکای متجاوز به دستور مستقیم نتانیاهو و ترامپ منشاء شرارت های بزرگ در منطقه و جهان شد و سند دیگری بر محور شرارت بودن رژیم اسرائیل و آمریکا در منطقه و جهان است.
بنیان شرارتی که در حین مذاکرات رسمی، دوباره دست به خیانات آشکار زد و نشان داد که متعهد به هیچیک از رویه های حقوقی نیست. در چنین شرایط انسجام ملی و انسجام مدیریت امنیتی و دفاعی کشور و مدیریت افکار عمومی ملت شریف ایران از اهمیت راهبردی برخوردار است.بدیهی است ملت شریف ایران صرفا به اخبار رسانه ملی و نظام سخنگوئی دفاعی و امنیتی کشور اعتماد کنند و هر نوعی خبر ناحیه از رسانه دشمن را بعنوان یک "نیرنگ نظامی" و در ادامه جنگ فیزیکی دشمن به حساب آورند. در شرایط جنگی یا بحرانهای امنیتی حاد، سخنگویی یک امر صرفاً رسانهای نیست؛ بلکه جزئی از فرماندهی و کنترل ملی و تدبیر امنیتی، دفاعی، شناختی و اجتماعی محسوب میشود.بنابراین، تعیین مرجع سخنگویی، کاملاً ساختاریافته، متمرکز و سلسلهمراتبی و مبتنی بر قانون، یک ضرورت جدی است.بهطور کلی، قبل از جنگ، در حین جنگ و بعد از جنگ، فقط مراجع رسمیِ تعیینشده حق اظهارنظر تعینبخش دارند.این مراجع بسته به ساختار حکمرانی هر کشور متفاوتاند، اما معمولاً سطح عالی حاکمیتی یعنی نظرات رهبر معظم انقلاب اسلامی (خداوند حافظ و نگهدار ایشان باشد)، سخنگوی دولت یا رئیس دولت، شورای امنیت ملی، ستاد مشترک نظامی کشور و سایر نهاد عالی امنیتی کشور می توانند در حیطه اختیارات و وظایف خود، اظهار نظر کنند. در چنین شرایطی مرجع رسمی انعکاس مواضع و نظرات رسانه ملی یعنی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است. بدیهی است سایر رسانه ها از اعتبار برخوردار نیستند. این یک اصل مهم است که همه مردم شریف ایران، باید به آن توجه داشته باشند و تحت تاثیر رسانه های آمریکائی و اسرائیلی قرار نگیرد.
چرا سخنگویی باید متمرکز باشد؟ در جنگ، اطلاعات، تهدید و یا اظهار توانائی نظامی بخشی از راهبردهای نظامی و بر دشمن قابل تحلیل و رمزگشائی و تغییر در آرایش نظامی و چینش ظرفیت های نظامی است.اساسا سخنگویی از ناحیه افراد غیر مسئول می تواند آغاز گر جنگ و تسریع کننده زمان، برهم زننده آرامش اجتماعی و از سوی دیگر آشوب بر انگیز در نظام اقتصادی کشور باشد. در شرایط فعلی دادن پیام فوری یک عضو شورای امنیت در تعیین دامنه گسترده جنگ در دریا، زمین و هوا و عمق استراتژیک پاسخگویی جمهوری اسلامی ایران با چه پشتوانه و مسئولیتی صورت می گیرد و یا اظهارات فردی که در دروه ای مسئولیت نظامی داشته و امروز هیچ گونه مسئولت نظامی ندارد، با چه رعایت سلسله مراتبی انجام می شود.اظهار نظر در همان سه سطح حاکمیتی، نظامی و امنیتی می تواند یکپارچگی در نظام سخنگویی را فراهم کند و ما را از طعمه شدن و یا پردامنه شدن جنگ صیانت کند.در تاریخ جنگهای بزرگ جهان، اظهار نظرها، حتی حمایت ها بعنوان چک سفید مثلا آلمان به اتریش – مجارستان منشاء آغاز جنگ جهانی می شود و خسارت های بزرگ را تحمیل می کند لذا اظهار نظرها اهمیت محوری دارد. سکوت مسئولانه گاهی از هزار تحلیل مخاطره انگیز منتهی به افزایش حساسیتها مفیدتر است، وحدت روایت شرط پیروزی و تشتت روایت ها، موجب تضعیف نظام دفاعی کشور می شود. بر این مبنا سخنگویی، بخشی از دیپلماسی عمومی و بخش مهمی از مدیریت نوشته ها و نانوشته های دفاع ملی است. ارسال سیگنالهای متناقض، هم در همکاری های منطقه ای و هم در جبهه دشمن تردیدهای پرمخاطره ایجاد می کند. البته تحلیل های غیر منتهی به تحکم و تحدی غیر ضروری می تواند کمک کننده به مسیر فهم شرایط و مواجهه منطقی و عقلانی با مسئله شود.
توسعه جنگ آمریکا با ویتنام در سال 1964 که مرتبط با نوع روایت جملات خلیج تونکین هست بیانگیر این واقعیت است که جنگ کوچک چگونه بر اثر یک روایت غلط تبدیل به یک جنگ بزرگ و کشته شدن بیش از 3 میلیون انسان غیر نظامی می شود. لذا امروز قواعد شناخته شده ای برای کنترل پیام در جنگ وجود دارد که تحت تاثیر هیجانات و اطلاعات غلط دامنه جنگ افزایش پیدا نکند. در اینجا بر 10 قاعده تاکید میشود: 1) یک سخنگو و یک روایت و تلاش برای کاهش سیگنالهای متناقض: بر این مبنا شورای امنیت ملی و ستاد مشترک نیروهای مسلح، تنها مراکز و منبابع سخنگویی است و حتی می تواند در شرایط خاص سخنگویی را از سایر نیروها سلب کنند. 2) تقدم امنیت عملیاتی بر سرعت خبر و توجه به نقش تاخیر خبر: لزوما هر خبری فوری مجاز نیست. بلکه اطمینان از خبر و ضرورت راهبردی اعلام خبر در سرعت انتقال خبر اهمیت محوری دارد.
3) پرهیز از گفتن جزئیات و کلیگویی با صداقت و پرهیز از سخن اغراق آمیز که منجر به هیجانات غیر قابل مدیریت شود: بدیهی است گفتن جزئیات مثل یک بازی راهبردی است که در حریف، انتخاب های جدید ایجاد می کند. لذا زبان ابهام راهبردی تر از زبان صراحت و زبان جزئیات است. 4) سازوکار رسمی برای تکذیب شایعات و داشتن یک نظام تکذیب دیرهنگام عملاً بیاثر است. خصوصا در شرایط جنگ های ترکیبی با کانون اثر گذار جنگ های شناختی، ریشه یابی خبر و تکذیب خبر یک اصل مهم برای مهار حملات شناختی به مردم است. 5) از ارائه اخبار ممنوع (در اکثر نظامهای حقوقی/امنیتی) که مصادیق و مقوله های مشخصی دارد باید پرهیز کرد. افشای اطلاعات میدانی، تحریک به خشونت، نفرتپراکنی، نشر شایعه یک دایره ممنوعه بزرگ است. سخنگو باید انسجام بخش سخن بگوید. ضمن صراحت کلام و دور شدن از لغزش کلام باید بگونه ای سخن بگوید که در جبهه داخلی امیدآفرین و در جبهه دشمن موجب ناامیدی و ترس بزرگ شود. 6) سخنان غیر مسئولانه و تحلیل مبتنی بر داده های دروغ می تواند خالق یک جنگ بزرگ شود. سخنرانی کالین پاول در شورای امنیت (فوریه ۲۰۰۳) برای طرح ادعای تسلیحات کشتارجمعی در عراق، که در فرآیند مشروعیتبخشی به جنگ نقش محوری داشت. فارغ از اینکه بعداً بخشهایی از اطلاعات محل مناقشه و نقد قرار گرفت، منشاء دستور جنگ توسط رئیس جمهور وقت آمریکا جرج بوش و اشغال عراق در سالهای 2003 تا 2011 شد که البته می تواند یک سناریوپردازی برای تجاوز به خاک یک کشور نیز به حساب بیاید. 7) باید تعریف روشنی از طبقه بندی پیام در نظامات سخنگویی داشته باشیم. چه چیزی مطلقاً ممنوع، چه چیزی پرریسک و چه پیام و اطلاعات و حتی تحلیلی مجاز است؟
8) قبل از مشخص شدن ابعاد و حساسیت ها باید از هر اطلاعات عملیاتی مثل مکان، زمان، مسیر، موقعیت های راهبردی و احیانان کمبودها در هر دو جبهه پرهیز کرد. هر وعده «حمایت مطلق» یا «پیروزی قطعی» می تواند در صورت نغض، تضعیف کننده باشد. هر تهدیدی که «خط قرمز بازیگر سوم» را فعال کند. حمله به پایگاه های نظامی آمریکا در کشورهای منطقه به هیچ وجه به معنای حمله به کشورهای همسایه نیست، لذا تفکیک بین منطقه نظامی آمریکا و خود کشورها منطقه مثل کویت، قطر، بحرین و امارات و حتی عربستان سعودی یک ضرورت راهبردی است. همچنین هر اتهام حقوقی، جنایی بدون پرونده رسمی می تواند ظرفیتی بری چالش های حقوقی بعدی ایجاد کند.
9) از تحلیلهای لحظهای در خصوص توازن قوا، پیشبینی عملیات، به استناد منابع مطلع باید پرهیز کرد.پیشاپیش از تخمین تلفات و خسارت ها و آسیب ها نیز باید پرهیز کرد.اگرچه در جنگ روانی برای شکستن روحیه حریف از تبلیغات روانی استفاده می شود ولی اگر بعدها پیش بینیها با واقعیت ها فاصله داشته باشد، موجب بی اعتمادی ملی و شکست روحیه ملی می شود. مسئولیت جنگ روانی و جنگ شناختی بر علیه جبهه دشمن نیز بر عهده نظام دفاعی کشور است. بر این اساس دیگران در این قلمرو بدون ارتباط کاری اقدامی انجام ندهند. 10) در حوزه رسانه های اجتماعی قبل از وایرال شدن خبر، واکنش به خبر یک امر مهم و اثر گذار است. به برجسته سازی بخشی از نقل قولها بعنوان کل نظر محتوا باید توجه شود و از خطاهای تبلیغاتی رازگشائی شود. لازم است نظام رسانه ای دفاعی کشور با شبکهای از نفوذگرهای تاثیر گذار برای تامین دیپلماسی رسانه اجتماعی مرتبط باشید و جلسات توجیهی منظم و در شرایط خاص روزانه با آنها داشت. در پایان تاکید می شود سخن از جنگ و اقدامات دفاعی، نیازمند هوشمندی راهبردی است. ولخرجی در تهدید و تخریب و استفاده بدون محدویت از واژگان و مفاهیم می تواند مسیر کار را پرخطرتر کند و عواقب بدتری را بوجود بیاورد. به پروتکل های دبیرخانه شورای امنیت ملی و سخنگویی ستاد مشترک نیروهای مسلح باید توجه کرد و مطابق با پروتکل ها عمل کرد.خداوند یار و یاور جمهوری اسلامی ایران و ملت شریف ایران عزیز خواهد بود. ترس و خوف به دل راه ندهیم و با تدبیر و هوشمندی، بعد از فروریختن هیمنه دفاعی و نظامی رژیم غاصب اسرائیل، این بار موجبات فروریختن هیمنه قدرت نظامی آمریکا تحت رهبری حکیمانه رهبر معظم انقلاب را فراهم کنیم.
دکتر سعید رضا عاملی – استاد گروه ارتباطات و مطالعات جهانی و رئیس دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران
15:07 - 9 اسفند 1404
3 پاسخ
@YeRahGozareRahRah9 اسفند 1404در پاسخ بهترجمه برا دوستانی که حوصله متن طولانی دکتر رو ندارن:به هم نگین چی شده.البته نت هم قطعه و سخت تر کردیم کارتون رو ولی به هر حال نگین...فقط هم به فارس نیوز و صدا سیما اعتماد کنین.