روزی که خاک ایران بر بام دنیا نشست
۲۷ سال قبل در چنین روزی کوهنوردان کشورمان برای اولین بار اورست، بلندترین قله جهان را صعود کردند تا ثابت کنند فتح هیچ قله‌ای برای ایرانی‌ها دور از دسترس نیست.
گروه ورزش فارس: ۳۱ اردیبهشت ۱۳۷۷، اتفاقی تاریخی برای ورزش ایران رقم خورد. ۴ کوهنورد ایرانی، برای نخستین‌بار در تاریخ، توانستند بلندترین نقطه کره زمین، قله ۸۸۴۸ متری اورست را فتح کنند. صعودی که نه‌تنها یک موفقیت ورزشی بزرگ بود، بلکه نمادی از توانمندی، اراده و همبستگی ملی به شمار می‌رفت و به عنوان اولین صعود رسمی تیم ملی کوهنوردی ایران به اورست ثبت شد.تیمی چهار نفره شامل مرحوم محمد اوراز، جلال چشمه‌قصابانی، محمدحسن نجاریان و حمیدرضا اولنج، پس از طی مراحل دشوار آمادگی، اقامت در کمپ‌های ارتفاع و روزها صبر و تلاش، سرانجام توانستند در صبح یکی از روزهای اردیبهشت، پرچم سه‌رنگ ایران را بر فراز بام دنیا به اهتزاز درآورند.کوهنوردی ایران هرچند دارای پیشینه‌ای پربار در صعود به قلل مرتفع داخلی و منطقه‌ای بود، اما تجربه‌ای رسمی و سازمان‌یافته در زمینه صعودهای هیمالیانوردی نداشت. صعود به قله اورست، با توجه به ارتفاع بالا، شرایط آب‌وهوایی غیرقابل پیش‌بینی، کمبود اکسیژن، و خطرات متعدد نظیر بهمن، شکاف‌های یخی و بیماری ارتفاع، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، تیم فنی قوی و پشتیبانی گسترده بود.با وجود این موانع، فدراسیون کوهنوردی ایران تصمیم گرفت با تشکیل یک تیم ملی، گامی بلند در عرصه بین‌المللی بردارد.
حمید اولنج یکی از کوهنوردانی است که در آن صعود حضور داشت و برای ایران افتخارآفرینی کرد. او می‌گوید: "برای این صعود حدود یک سال در اردو بودیم و از میان، 80، 90 کوهنورد حدود 12 نفر انتخاب شدیم که صعود را انجام دهیم. واقعا بار و مسئولیت سنگینی روی دوش نفرات بود، چون در صورتی که برنامه انجام نمی‌شد یا شکست می‌خورد امکان داشت دیگر سرمایه گذاری برای صعودهای 8 هزار متری صورت نگیرد، اما خوشبختانه خدا کمک کرد و این اتفاق افتاد."صعودی سخت، اما موفقمسیر جنوبی اورست که از طریق نپال و کمپ اصلی اورست آغاز می‌شود، یکی از شناخته شده ترین اما پرچالش‌ترین مسیرهای صعود است. تیم ایرانی، پس از استقرار در کمپ اصلی و طی مراحل تطابق با ارتفاع، به کمپ‌های بالاتر منتقل شد. سرمای شدید، طوفان‌های ناگهانی و افت اکسیژن، چالش‌هایی همیشگی برای همه تیم‌هاست، اما تیم ایران با مدیریت درست و هماهنگی گروهی موفق شد مسیر نهایی از کمپ چهارم به سمت قله را در بامداد روز ۳۱ اردیبهشت آغاز کند.اولنج با اشاره به روزهای صعود که حدودد 55 روز طول کشید، می‌گوید: "تیم پر توان و با انگیزه‌ای داشتیم. یک بار تا 100 متری قله رفتیم، اما باد و طوفان اجازه نداد صعود کنیم و به کمپ 4 بازگشتیم و پس از 5، 6 ساعت استراحت دوباره صعود کردیم که خوشبختانه موفقیت آمیز بود و خود شرپاها (باربران کوهستان) هم تعجب می‌کردند که چطور بعد از توقف کوتاه و استراحت کم دوباره به سمت قله بازگشتیم. حتی برخی از آنها از توانمندی ایرانی‌ها خبر داشتند و می‌گفتند شما ایرانی هستید و می‌توانید این کار را انجام دهید!"
لحظه موعوددر نهایت، در ساعت ۸:۴۵ صبح ۳۱ اردیبهشت سال ۷۷، هر چهار عضو تیم ایران موفق شدند بر فراز اورست بایستند. لحظه‌ای که سال‌ها به انتظارش نشسته بودند، اکنون در برابرشان بود. پرچم ایران بر فراز اورست به اهتزاز درآمد و نام کشورمان برای همیشه در فهرست فاتحان قله اورست ثبت شد.این کوهنورد حس و حال زمان صعود اورست را اینطور توصیف می‌کند: "ماه‌ها برای آن لحظه پر شکوه و ایستادن روی بلندترین نقطه زمین زحمت کشيده بودیم، واقعا قابل وصف نبود و به نظر من فقط کوهنوردان می توانند آن را درک کنند. شما وقتی روی این قله قرار می‌گیرید کُروی بودن زمین را به خوبی احساس می‌کنید. در مجموع چه حسی از این بالاتر می تواند باشد که روی بلندترین نقطه زمین قرار می‌گیرید. به خوبی یادم می‌آید که با نوای الله اکبر قدم‌های آخر را بر‌داشتیم و بعد از اینکه روی قله قرار گرفتیم، سلامی به امام حسین (ع) دادیم و یکی از دوستان هم کهخاک ایران عزیزمان را با خود آورده بود، روی قله قرار داد."
میراثی ماندگاربازتاب این اتفاق تاریخی در جامعه کوهنوردی ایران بسیار گسترده بود. رسانه‌ها، مطبوعات و جامعه ورزشی کشور، این اتفاق را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ورزش ایران در عرصه بین‌المللی دانستند. نسل جدیدی از کوهنوردان، با انگیزه‌ی بیشتری وارد عرصه‌ی صعودهای بلند شدند. حتی پس از گذشت بیش از دو دهه، صعود سال ۷۷ هنوز هم به عنوان نقطه طلایی در تاریخ کوهنوردی ایران یاد می‌شود.این صعود نشان داد که با وجود محدودیت‌ها و کمبودها، وقتی اراده و همدلی وجود دارد، هیچ قله‌ای غیرقابل دسترس نیست. تیم ملی ایران با این صعود، نه‌تنها ارتفاعی جغرافیایی را فتح کرد، بلکه به افق‌های بلندتری در اعتماد به نفس ملی دست یافت.این کوهنورد افتخار آفرین در مورد نگاه‌های بعد از صعود و بازگشت به ایران اینطور توضیح می‌دهد: "همه حس بسیار خوبی داشتند که این راه باز شده و ایرانی‌ها توانسته‌اند کار سخت را با موفقیت انجام دهند. البته صعود ما همزمان با حضور تیم ملی در جام جهانی 98 بود و به نوعی تحت الشعاع قرار گرفته بود، اما از سوی سازمان تربیت بدنی وقت، صعود اورست به عنوان بهترین اتفاق ورزشی سال 77 انتخاب شد."#کوهنوردی #اورست #اولین_صعود_اورست #محمد_اوراز
00:18 - 21 مه 2025