بقائی در پاسخ به فارس: هیچ فعالیت هستهای در کوه کلنگ نداریم
سخنگوی وزارت امور خارجه امروز در پاسخ به سؤال خبرنگار فارس بر طلبکاری جدی ایران از آژانس بینالمللی انرژی اتمی و پرهیز از ورود به موضوعاتی که تحت تاثیر سیاست و رویکردهای سیاسی تأکید کرد و گفت که هیچ فعالیت هستهای در کوه کلنگ نداریم.
به گزارش خبرنگار گروه سیاست خارجی خبرگزاری فارس، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه امروز (سهشنبه) دهم شهریورماه ۱۴۰۵ در نشست هفتگی با خبرنگاران به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت و به سؤالات آنها پاسخ داد.
وی در ابتدای این نشست خبری بیان کرد: وزارت امور خارجه به عنوان دستگاه برگزیده در جشنواره شهید رجایی انتخاب شد. این انتخاب صرفاً یک عنوان اداری نیست، بلکه بازتاب تلاش بیوقفه همکاران ما در دستگاه دیپلماسی است که در سختترین روزها در کنار میدان و هم پای میدان چراغ دیپلماسی را روشن نگهداشتند و با رایزنی، تبیین و حضور فعال در عرصه رسانه و سازمانهای بینالمللی و همینطور از طریق رایزنیهای دوجانبه با سایر کشورها، در جهت دفاع از منافع و حقوق ملت ایران کوشیدند.بقائی ادامه داد: وزارت خارجه در جهت دفاع از منافع و حقوق ملت ایران کوشیدند. این انتخاب را به همکاران در وزارت خارجه تبریک و از همه تشکر میکنم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی همچنین شهادت سه نفر از هموطنان در جریان تجاوزکارانه آمریکا در حمله به جزیره لارک را تسلیت گفت.
*از توانمندیها و ابزار دیپلماسی استفاده خواهیم کرد
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات ترامپ که یادداشت تفاهم اسلامآباد را تکه کاغذ خوانده است و اینکه به نظر میرسد واشنگتن جدیتی برای دیپلماسی ندارد و رویکرد وزارت خارجه ایران بیان کرد: وزارت خارجه بر اساس منافع و مصالح کشور تحولات را ارزیابی و دیدگاههایش را بیان میکند و بر اساس هر آنچه مراجع ذیصلاح تصمیم بگیرند، عمل میکند.وی ادامه داد: در اینکه هیأت حاکمه آمریکا دچار بیثباتی در اعلام موضع، دچار نوسان در اظهارات و دچار سردرگمی در رویکردهاست، تردیدی نیست. اما این باعث نمیشود که ما از استفاده از همه ظرفیتهایمان، چه در میدان و چه در دستگاه دیپلماسی، غافل بشویم. بقائی ادامه داد: ما حتماً با در نظر گرفتن همه جوانب امر هر جا لازم باشد از توانمندیها و ابزار دیپلماسی استفاده خواهیم کرد برای تبیین مواضع و احقاق حقوق ملت ایران.
* عاصم منیر نه پیام مثبتی داشت نه منفی
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اینکه آیا واسطهها از جمله عاصم منیر پیامی درباره تشدید تنش از سوی واشنگتن و عدم تمایل آمریکا به بازگشت به تعهدات اسلامآباد به تهران منتقل کرده بودند؟ آیا ایران ممکن است به فرمولی غیر از یادداشت تفاهم اسلامآباد برای پایان دادن به جنگ رضایت بدهد؟ اظهار داشت: فرمول دائمی ما منافع ملی است.وی افزود: با توجه به شرایط و مقتضیات، مختصات تأمین منافع ملی، درباره آن تصمیمگیری میشود. عاصم منیر نه پیام مثبتی داشت نه منفی.سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: ایشان در چارچوب نقشآفرینی پاکستان بهعنوان یک کشور دوست و همسایه، بهعنوان کشوری که در پنج، شش ماه گذشته مساعی جمیله خودش را به کار گرفته برای کمک به کاهش تنش، به ایران سفر داشت و دیدگاههایشان را مطرح کرد. این تلاشها نه فقط از سوی پاکستان، بلکه از طرف برخی دیگر از کشورها ادامه دارد.
* مفهوم مذاکره را با دیکته کردن اشتباه گرفتند
بقائی بیان کرد: اینکه آمریکا مرتکب چنین جنایتی شد، برای ما تازگی ندارد. آمریکا هر بار به بهانهای اقدامات تجاوزکارانهاش را انجام داده و البته پاسخ لازم را هم دریافت کرده است. این رفتارها فقط نشانگر سوءنیت آمریکا و نشانگر این است که هم از یک سو دچار سردرگمی هستند، به دلیل گرفتار شدن در اشتباه راهبردی که خودشان مرتکب شدند و هم به این دلیل که معتاد هستند به زیادهخواهی و مفهوم مذاکره را با دیکته کردن اشتباه گرفتند، چیزی که در مورد ایران قطعاً جواب نخواهد داد. سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد:مادامی که به این شیوه عمل کنند، حتماً نتیجه غیر از آنچه که تاکنون گرفتند، نمیگیرند.وی تأکید کرد: ما باید با تمام توان با هوشیاری کامل مراقب تحرکات دشمن باشیم و همینطور که نشان داده شد هیچ تعرضی را نیروهای مسلح ما بی پاسخ نخواهند گذاشت.
* آمریکا باید پاسخگو باشد
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اینکه آیا تفاهمنامه اسلامآباد هنوز موضوعیت و قابلیت اجرا دارد و آیا ایران الان آماده پذیرش مجدد همان شرایط است یا اینکه شرایط تغییر کرده و شرایط جدیدی دارد؟ بیان کرد: در هر بحثی راجع به تفاهم اسلامآباد، این واقعیت را نباید از نظر دور داشت که آمریکا مرتکب نقض تعهدی شد که در بالاترین سطح هیأت حاکمه امضا کرده بود. امضای رئیسجمهور آمریکا پای یادداشت تفاهم اسلامآباد بود.سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: آمریکا متعهد شده بود و آگاهانه تعهداتی را پذیرفته بود و علیالقاعده آگاهانه تصمیم به نقض اینها گرفت، صرفاً حدود 21 الی 22 روز بعد از امضای این تفاهم. بنابراین، آمریکا باید به خاطر نقض فاحش و گسترده تفاهم اسلامآباد پاسخگو باشد.بقائی گفت: ما با توجه به مقتضیات زمانی و با توجه به شرایط روز، در مورد نحوه ادامه کار تصمیم خواهیم گرفت. در شرایط فعلی، با توجه به اینکه هم تحریم و محاصره دریایی آمریکا ادامه دارد، من بارها گفتم که خود این اقدام مصداق عمل تجاوزکارانه است. متعاقباً جنگ اقتصادی را علیه ایران تشدید کردند. در چنین شرایطی قاعدتاً ما باید بر دفاع و مقاومت در برابر زیادهخواهی آمریکا متمرکز بشویم.
* فلان آزمون دانشآموزی چه ربطی با موضوع هستهای دارد؟
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره موانع جدی ایجاد شده برای آموزش ایرانیان از جمله آزمونهای بینالمللی و تافل گفت: بخشهای ذیربط وزارت خارجه، در حدی که در توان آنهاست، برای تسهیل کار دانشآموزان، دانشجویان و متقاضیان چنین آزمونهایی تلاش میکنند. اما یک واقعیت باز هم روشن شد و آن اینکه آمریکا در دشمنی خودش با جمهوری اسلامی ایران، تکتک شهروندان ایرانی را در همه حوزهها به عنوان هدف مشروع میداند، وگرنه اگر واقعاً کوچکترین صداقتی داشتند، در اینکه نگرانی ما هستهای است، فلان آزمون دانشآموزی یا فلان موضوعی که صرفاً مرتبط است با مبادلات دانشجویی، چه ارتباطی با موضوع هستهای دارد؟بقائی ادامه داد: اینها نشان میدهد که آن چیزی که خودشان دیگر این دفعه تصریح کردند، به عنوان جنگ اقتصادی علیه ایران، علم و دانش و فناوری و به نوعی تمدن ایرانی را هدف قرار داده است. این بحثی نیست که بخواهیم در مورد آن تحلیل کنیم، صراحتاً در این موارد بارها اعلام کردند.
وی افزود: این اتفاقات ضمن اینکه ایجاد مزاحمت برای ما میکند، ولی ما راهی جز مقاومت و یاد گرفتن و استفاده از روشهای بدیل برای انجام اموری که باید انجام دهیم، نداریم. راه همین است که با ابتکار و خلاقیت، راههای جایگزین را پیدا کنیم.
* در تماس با آژانس هستیم
خبرنگار فارس با اشاره به اظهارات اخیرا رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که گفته شواهد بسیار محکمی برای اثبات ادعاهای مطرح شده درباره فعالیتهای هستهای ایران در «کوه کلنگ» وجود ندارد و همزمان بر ضرورت دستیابی به یک راهحل پایدار و بلندمدت درباره پرونده هستهای ایران تأکید کرده است. از بقائی پرسید که ارزیابی جمهوری اسلامی ایران از این اظهارات چیست و آیا در حال حاضر گفتوگو یا مذاکرهای بین ایران و آژانس در جریان است و این ارتباطات در چه چارچوبی انجام میشود؟وی پاسخ داد: در چارچوبهای متعارف در تماس با آژانس بینالمللی انرژی اتمی هستیم. نمایندگی ما نزد آژانس هر جا که لازم باشد با طرفهای ذیربط در آژانس گفتوگو میکند، اما اینکه بگوییم مذاکره به معنای تحول جدید بین ایران و آژانس، نه چنین چیزی نداریم.
* فعالیت هستهای در کوه کلنگ نداریم
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: صحبتهایی که در خصوص فعالیتهای هستهای ایران در جاهای مختلف مطرح میشود از جمله در کوه کلنگ، چیزی است که قبلا هم گفته بودیم. متأسفانه در برهههای مختلف برخی تناقضگوییها و اظهارنظرهای سیاسی مقامات آژانس از جمله شخص مدیرکل (رافائل گروسی) باعث سوءاستفادههای سیاسی طرفهای مقابل شده است.وی گفت: همچنان طلبکاری جدی را از آژانس داریم که رفتار خود را منطبق کند با مسئولیتش طبق اساسنامه آژانس و از ورود به موضوعاتی که تحت تاثیر سیاست و رویکردهای سیاسی برخی کشورهای عضو است است، بپرهیزد.بقائی بیان کرد: ولی نفس این حرفی که مدیرکل زده نشان میدهد نکتهای که بارها گفتیم، نه اینکه چون این حرفها را زدند، ما بخواهیم آن را به عنوان ثابت کننده حرف خود بگیریم، اما قبلا هم گفته بودیم در این مکان فعالیت هستهای نداریم.
* مصداق جنایت جنگی
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره گزارش فارین پالیسی در خصوص احتمال وقوع جنایت جنگی در حمله به مدرسه میناب اظهار داشت: ما واقعا نیازی به استناد به گزارش نشریات غربی و یا کارشناسان غربی نداریم برای اینکه نشان دهیم اتفاقی که در میناب و لامرد و قشم و بخشهای دیگر ایران رخ داد، مصداق جنایت جنگی بوده است. خیلی روشن است.وی افزود: یکی از شیوههای طرف آمریکایی برای پوشاندن عمق جنایاتشان یکی دو مورد را برجسته و رسانهها را مشغول کنند که صرفا یک یا دو مورد جنایت جنگی بوده و بقیه قانونی بوده است. بقائی بیان کرد: همه اقداماتی که آمریکا در جریان تجاوز نظامی علیه ایران مرتکب شد، از نظر ما تکتک آنها مصداق جنایت جنگی است. این جنگ هیچ مبنای قانونی نداشته و یک جنگ ظالمانه و غیرقانونی بوده و همه اقداماتی که انجام شده، جنایت جنگی محسوب میشود.سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: میناب برجسته شد به دلیل اینکه جمعی از معصومترین انسانها به شهادت رسیدند و لامرد همینطور که از سلاح ممنوعه برای کشتار بیشتر استفاده کردند.وی گفت: وظیفه ما و شما، این است که همه موارد ارتکابی را مستندسازی کنیم برای طرح در سطح بینالمللی و همینطور برای رسیدگی در محاکم داخلی.
* آمریکا فاقد منطق است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره منطق آمریکا برای همراه کردن دیگر کشورها در جنگ اقتصادی علیه ایران بیان کرد: آمریکا برای مجاب کردن کشورها به همراهی با جنگ اقتصادیاش علیه ایران فاقد منطق است. تنها کسانی که آسیبپذیر هستند در برابر منطق زور ممکن است با آمریکا همراهی کنند.وی افزود: هیچ بازیگر منطقی که اندک ارزشی برای حقوق بینالملل، منشور ملل، حقوق بشر یا برای اخلاق انسانی قائل است، حتماً با آمریکا همراهی نخواهد کرد. به این دلیل که نفس و ذات اقدامات آمریکا علیه ایران غیرقانونی و غیرانسانی است.بقائی گفت: از همه ظرفیتهای خود استفاده خواهیم کرد و فکر میکنیم که دنیا بهخوبی متوجه شده است که اقدام آمریکا صرفاً علیه ایران نیست. اقدام آمریکا اعلام جنگ علیه همه ارزشها و اصولی است که ۱۹۲ کشور عضو ملل متحد خودشان را نسبت به آنها ملزم میدانند.وی ادامه داد: مهمترین اصلی که در نتیجه اقدامات آمریکا در معرض آسیب قرار گرفته، اصل حاکمیت و استقلال کشورهاست.سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار داشت: اینکه بخواهید کشورها برای ارضای هوسها و مطامع یک کشور روابط تجاری خود را با یک کشور دیگر قطع کنند چیزی نیست جز پایمال کردن مهمترین اصل مندرج در منشور ملل متحد که آن احترام به حاکمیت کشورهاست.
این دیپلمات ارشد ایرانی درباره نشست شانگهای بیان کرد: با توجه به اهمیتی که ما برای ترتیبات چندجانبه، هم از حیث پیشبرد روابط دوجانبه با کشورهای عضو و هم از جهت تقویت چندجانبهگرایی قائلیم، از این فرصت حتماً برای رایزنی با کشورها استفاده خواهیم کرد.
* آمریکا هیچ دلسوزی برای ایرانیان ندارد
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات ترامپ در خصوص آمار ارائه شده درباره جانباختگان دیماه اظهار داشت: ظاهراً خیلیها تصور میکردند که دروغگویی یک تفنن و سرگرمی است برای طرفهای آمریکایی و بعداً تبدیل شد به بخشی از دیپلماسی عمومی آنها. الان فکر میکنم جامعه جهانی به این جمعبندی رسیده که دروغگویی تبدیل شده به یک صنعت پردرآمد.وی ادامه داد: این عددسازیها را شما اگر کنار همدیگر بگذارید، در این شش ماه از ۲۰ هزار شروع شد، ۳۰ هزار، ۴۰ هزار، ۱۰۰ هزار و دور از ذهن ندانید که اگر طی روزها و هفتههای آینده به میلیون برسد. ما برخلاف طرفهای آمریکایی که هیچ ارزشی برای جان انسانها قائل نیستند، برای تکتک شهروندانمان که در جریان ناآرامیها از دست رفتند، اندوهگین هستیم. اما تردید نداریم که آمریکا هیچ ارزشی برای جان انسانها قائل نیست و هیچ دلسوزی برای ایرانیان ندارد. اگر غیر از این بود، مرتکب جنایاتی که برخی شما اشاره کردید،نمیشدند.وی افزود: اگر آمریکا حتی عدد را برساند به یک میلیون، قطعاً عدد ۱۶۸ کنار نخواهد رفت. جنایاتی که در لامرد مرتکب شدند، از ذهن ما پاک نخواهد شد.
این دیپلمات ارشد ایرانی اضافه کرد: به نظر میرسد یکی از کارهایی که آمریکاییها دارند انجام میدهند، همین است که با عددسازی، با تولید این نوع جعلیات، سعی کنند جنایاتی که مرتکب شدند و ما حتماً از آن نخواهیم گذشت را به حاشیه برانند، توجیه درست کنند و جامعه جهانی را مشغول این اعداد کنند.وی ادامه داد: خوشبختانه جامعه جهانی فریب این حرفها را نخواهد خورد.
* خروج از معاهده NPT
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤال دیگری درباره خروج از معاهده NPT و اینکه عضویت در سندی که فقط تعهد و تکلیف است و اجازه استفاده از مزایای آن داده نمیشود، چه فایدهای دارد؟ گفت: این یک سؤال واقعی است. در این دو سال، فکر میکنم چندین نوبت این سؤال از من پرسیده شد. اینکه هم در سطح نخبگانی و هم مردم عادی، خیلی وقتها تحلیلهایشان دقیقتر از امثال بنده است، این بحث مطرح است که چگونه شما در یک سند بینالمللی میتوانید عضو بمانید و در عین حال از همه مزایای آن محروم شوید. بدتر اینکه شما را به دلیل پایبند ماندن به تعهداتتان مجازات کنند و چنین جنایاتی را مرتکب شوند.وی افزود: این سؤال را کسانی باید پاسخ دهند که نظام منع اشاعه را به سخره گرفتند. آمریکا بهعنوان کشور دارنده سلاح هستهای، بهعنوان یکی از کشورهای امین این سند و همینطور حامیان این کشور که مدام سخن از حفظ معاهده عدم اشاعه و رژیم عدم اشاعه میکنند، باید واقعاً پاسخگو باشند؛ به خاطر اینکه این سؤال، سؤالی است که در سطح بینالمللی بهصورت جدی مطرح است که چگونه نظام منع اشاعه را آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه ما و فراتر از آن مورد خدشه قرار دادند.وی گفت: اما از لحاظ موضع رسمی، خیلی مشخص است، ما مادامی که در این سند عضو هستیم، خودمان را به تکالیف مندرج در این سند متعهد میدانیم. موضع ما در رابطه با اصل سلاحهای هستهای ثابت و اصولی بوده است. سلاحهای هستهای بهعنوان مخربترین سلاح کشتار جمعی، از نظر ما هم مغایر است با آموزههای دینیمان و هم اینکه سلاحی است ضد تمدنی و ضدبشری.
* آمریکاییها قوه دور اندیشیشان را از دست دادهاند
این دیپلمات ارشد ایرانی درباره صحبتهای مطرح شده از احتمال استفاده آمریکا از سلاح هستهای علیه ایران، گفت: اینکه آنها درباره خیلی چیزها صحبت میکنند ما هم درباره خیلی چیزها صحبت میکنیم. نگران صحبت کردن درباره خیلی از این موضوعات نباشید.وی ادامه داد: آنقدر این موضوع قباحت دارد و از لحاظ انسانی، حقوق بینالملل و اخلاقیات بد است که حتی صحبت در مورد آن هم نشانگر ذهنیت بسیار غیرانسانی کسانی است که اساساً در این مورد بحث میکنند.سخنگوی وزارت خارجه اضافه کرد: جنایتی که آمریکا و رژیم صهیونیستی در این چند سال مرتکب شدند تنها علیه انسان، کشورها و حقوق بینالملل نبوده و سامانه منع اشاعه را به بدترین وجه ممکن به مخاطره انداختند. گویا اساساً قوه تعقلشان، قوه دوراندیشیشان را از دست دادهاند. نمیاندیشند که عادیسازی صحبت در مورد موضوعاتی که تا پیش از این در سطح بینالمللی به عنوان تابو محسوب میشد، باعث میشود که خیلی از کشورها به خیلی چیزها فکر کنند.
بقائی اضافه کرد: متوجه نیستند که همزمان که در حال ارتکاب جنایت در منطقه ما هستند، مناطق منازعه در سایر نقاط جهان هم وجود دارد. متوجه نیستند که فقط خودشان دارنده سلاح هستهای نیستند و صحبت از این موضوع میتواند این فکر را در ذهن خیلی دیگر از دارندگان هم بیاورد که گویا این موضوع، موضوع پیشپاافتاده و سطحی است.وی ادامه داد: لذا حتماً جامعه جهانی، شخص دبیرکل سازمان ملل، همه کشورهایی که برای صلح و امنیت بینالمللی، انسانیت، تمدن انسانی ارزش قائل هستند، حتماً در این موارد، حتی اگر در سطح رسمی مطرح نشده باشد، نفس طرح آن در سطح برخی از اندیشکدههای بدسابقه، خودش باید جامعه جهانی را هوشیار کند نسبت به روندی که جامعه جهانی و تمدن انسانی به سمتی میرود که قطعاً کل تمدن انسانی را در معرض قرار خواهد داد.
* آمریکا هر بار دروغی را جعل میکند تا جنایت خودش را توجیه کند
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤال دیگری درباره ادعای آمریکا در خصوص حمله به لارک و اینکه چون نیروهای ایرانی در لارک آماده مینگذاری بودند به لارک حمله کرده، گفت: دروغ گفتند. آمریکا هر بار برای اینکه جنایات خودش را توجیه کند، یک بهانهای را مطرح میکند. شما ادعای آمریکا را بهصورت مقطعی و موردی نگاه نکنید، جنایاتی را که در این دو سال مرتکب شده است، در کنار یکدیگر قرار دهید. از ابتدا، بهانهای که مطرح کردند، خطر قریبالوقوع بود. بعد، خطر بمب هستهای ایران، چیزی که کماکان دارند تکرار میکنند، خطر بمب هستهای. لذا این یک الگو است. آمریکا هر بار دروغی را جعل میکند تا جنایت خودش را توجیه کند.سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: اینکه ما در قلمرو جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از خودمان آماده شویم و تمهیدات لازم را بیندیشیم، به هیچکس ارتباطی پیدا نمیکند. این ادعایی هم که مطرح کردهاند، ادعایی بیش نیست. وی بیان کرد: یک تجاوز نظامی آشکار بود و آمریکا باید در این موارد پاسخگو بشود که حتماً این اتفاق افتاده و خواهد افتاد.
* الان نمیتوانیم صحبت کنیم از بازگشت به فلان تفاهم
خبرنگاری درباره سفر عاصم منیر به تهران و اینکه در این سفر پیشنهاد عبور از بند 13 یادداشت تفاهم اسلامآباد را مطرح کرده از بقائی پرسید که آیا چنین درخواستی مطرح شده است؟ که وی گفت: سفر عاصم منیر به تهران در چارچوب تلاشهایی است که پاکستان از چند ماه قبل انجام میداده برای جلوگیری از تشدید تنش.وی افزود: مواردی که مطرح کردند عمدتاً گمانهزنی رسانهای است. ما در شرایطی هستیم که الان نمیتوانیم صحبت کنیم از بازگشت به فلان تفاهم. دلیلش هم روشن است. طرف آمریکایی آن را نقض کرده است.بقائی ادامه داد: آمریکا بود که به بهانه ساختگی مجدداً حملات را شروع کرد و این آمریکاست که باید از سوی جامعه جهانی پاسخگو بماند.
* سوریه
وی درباره اظهارات وزیر خارجه دولت جولانی و اینکه آیا ایران پیامی برای ارتباط با دولت سوریه داده است؟ گفت: خیر.بقائی بیان کرد: اعتراف میکنیم که ما بنا به درخواست قانونی آن زمان برای دفاع از مردم سوریه در برابر تروریسم به هر شیوهای که میتوانستیم کمک کردیم و از این جهت در چارچوب حقوق بینالملل برای حفظ تمامیت سرزمینی سوریه کمک کردیم و اگر صحبت از اعتراف باشد این را فراموش نمیکنیم که در آن زمان رژیم صهیونیستی جرأت کارهایی که این یکی دو علیه مردم سوریه انجام داده، نداشت.وی گفت: بسیار متأسفیم از اینکه بخش قابلتوجهی از جولان سوریه در حال حاضر تحت اشغال رژیم صهیونیستی است و رژیم صهیونیستی به جنایات خود علیه سوریه، از جمله دستاندازی به سرزمین سوریه، ادامه میدهد. این اقدام، البته از نظر ما محکوم است و ما همیشه بر این موضوع اصولی تأکید کردهایم.
این دیپلمات ارشد ایرانی درباره بیانیه سازمان همکاری شانگهای گفت: انتظار ما این است که همه کشورهای عضو سازمانهای بینالمللی از جمله شانگهای و بریکس و ... تلاش خود را مضاعف کنند برای صیانت از حقوق خودشان.وی افزود: تحریمهای ثانویه علیه یک کشور تحریم و فشار علیه دیگر کشورها هم محسوب میشود.
* پیمان دفاعی ترکیه، پاکستان و عربستان
بقائی در پاسخ به سؤال دیگری درباره نشست سازوکار دفاعی ترکیه، پاکستان و عربستان در استانبول و اینکه آیا ایران از طریق ترکیه درباره محتوای این نشست توضیح یا اطمینانی دریافت کرده بود؟ گفت: ما هیچ دلیلی نمیبینیم که پیمانی که بین سه کشور اسلامی که مستقیم و غیرمستقیم بارها از سوی رژیم صهیونیستی مورد تهدید قرار گرفتند، آن پیمان را به عنوان تهدید علیه خود قلمداد کنیم.وی افزود: دیدید ترکیه در همین روزهای اخیر به چه نحو از طرف رژیم صهیونیستی مورد خطاب قرار گرفت. ادعاهای ارضی که رژیم صهیونیستی در قالب توهم اسرائیل بزرگ علیه عربستان داشته، مواضعی که علیه پاکستان داشته، همه روشن است که کشورهای اسلامی منطقه از یک سو به این نتیجه رسیدند که نمیتوانند امنیت خودشان را به وعدههای آمریکا متکی کنند، چون آمریکا فقط تنها دغدغهاش حفظ مطامع رژیم صهیونیستی است و از سوی دیگر به این نتیجه رسیدند که باید برای صیانت از امنیت خودشان به همکاری و اعتماد متقابل با همدیگر روی بیاورند.سخنگوی وزارت خارجه اظهار داشت: در این چارچوب، جمهوری اسلامی ایران با این کشورها در گفتوگو بوده است. هم ترکیه، همسایه بسیار مهم و دارای روابط خوب با ماست و حتماً در همه زمینهها ما به رایزنیهایمان ادامه خواهیم داد.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره مصاحبه اخیر گوترش در گفتوگو با فایننشال تایمز و اینکه گفت من در جایگاه دبیرکل قدرتی ندارم و ...، بیان کرد: اول اینکه واقعاً منشور سازمان ملل برای جلوگیری از جنگ بین ابرقدرتها فقط تنظیم نشده است. منشور سازمان ملل متحد برای جلوگیری از جنگ، بهطور کلی، تدوین شده است. لذا فکر نمیکنم افتخاری داشته باشد که بگوییم سازمان ملل باعث جلوگیری از جنگ بین قدرتها شده است، در حالی که میدانیم جنگ بین بسیاری از کشورها، که برخی از قدرتها در پشت آنها قرار داشتهاند، چه جنایاتی را باعث شده است.سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: تقلیل فلسفه سازمان ملل به جلوگیری از جنگ بین قدرتهای بزرگ تفسیر خطرناک از منشور است.
وی اضافه کرد: نکته دیگر، در رابطه با جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران، این است که اینکه این جنگ باعث شد قدرتهای نظامی محدودیتهای خودشان را بشناسند، نتیجهای نیست که دبیرکل باید از چنین جنایت و تجاوز نظامی آشکاری بگیرد.بقائی ادامه داد: ما انتظار داشتیم و داریم که سازمان ملل متحد و شخص دبیرکل، موضع قاطعی در رابطه با اقدامی که بهخوبی میدانند خلاف قانون و ناقض بند ۴ ماده ۲ منشور بوده است و اقدامی تجاوزکارانه بوده است، اعلام بکنند.وی گفت: نکتهای هم که راجع به قدرت نداشتن دبیرکل مطرح کردید، من مطمئن نیستم که چنین عبارتی استفاده شده باشد، ولی حداقل ایشان اشاره کردهاند که دبیرکل دارای یک صداست. خب، از این صدا استفاده بکنید. از این صدا برای رساندن واقعیتها به گوش مردم جهان باید استفاده بکنند. اگر فرض بگیریم که دبیرکل سازمان ملل متحد، غیر از یک صدا، اختیار دیگری ندارد، که به نظر من چنین نیست، منشور ملل متحد اختیارات قابلتوجهی را به دبیرکل ارائه کرده است.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره ابتکار شی جین پینگ درباره حکمرانی جهانی با هدف مقابله با کمبودهای حکمرانی جهانی و پاسخ به چالشهای نظام بینالملل، گفت: ما از هر ابتکاری که در جهت ارتقای صلح و امنیت بینالمللی و حفظ چندجانبه گرایی و منشور و حقوق بینالملل باشد، حمایت میکنیم.بقائی ادامه داد: چین به عنوان شریک تجاری ایران و کشور دوست ایران که دارای روابط در سطح شراکت راهبردی است، برای ما اهمیت بسیار بالایی دارد. چین عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل است و همواره تلاش کردیم از این جایگاه، بهعنوان جایگاهی برای تقویت چندجانبهگرایی و ایجاد همبستگی بین کشورهای جنوب جهانی استفاده کنیم.
* به تلاشهای چین ارج مینهیم
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: در همکاری و تعامل با دوستان چینی، علیرغم اینکه در این یک سال اخیر، شما اشاره کردید به سالگرد صدور این ابتکار، در این یک سال اخیر ما مواجه بودیم با ناامنی شدید در منطقه ما که دلیل اصلی آن هم اقدامات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود. وی با بیان اینکه چینیها برای کمک به بهبود اوضاع در منطقه ما تلاش زیادی کردند، اظهار داشت: ارج مینهیم تلاشهایی که چین انجام داده و در عین حال فکر میکنیم که همه ما باید تلاشهایمان را تقویت کنیم و همافزایی بیشتری برای جلوگیری از تشدید ناامنی در منطقه و تحلیل رفتن چندجانبهگرایی داشته باشیم.
* اقدامات آمریکا باعث تشدید ناامنی در تنگه هرمز خواهد شد
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به این سؤال که آیا حمله آمریکا به لارک و تلاش برای اختلال در مسیر توافقی تنگه هرمز، نقض آشکار آزادی کشتیرانی بینالمللی است و ایران چگونه در چارچوب منافع ملی و مواضع قبلی خود در حمایت از امنیت دریایی منطقه، این تهدید را مدیریت خواهد کرد؟ اظهار داشت: این اولین باری نبود که آمریکا مرتکب چنین جنایتی میشد. این به این معنا نیست که بخواهیم عادیسازی کنیم، صرفاً بیان یک امر واقع است و جمهوری اسلامی ایران هم به نوبه خود پاسخ قاطعی به این تجاوز نظامی داد.وی ادامه داد: حتماً اقدامات آمریکا باعث تشدید ناامنی در تنگه هرمز خواهد شد. از یاد نبریم که تنگه هرمز به این دلیل ناامن شد که آمریکا و رژیم صهیونیستی از ۹ اسفند مرتکب تجاوز نظامی شدند. تداوم محاصره دریایی، ادامه جنگ اقتصادی، حملات به تأسیسات و مناطق مختلف در ایران، از جمله در سواحل جنوب، حتماً باعث تشدید ناامنی در کل منطقه و در تنگه هرمز خواهد شد.
بقائی بیان کرد: از جمله دلایل هم این است که متأسفانه علیرغم قول و قرارهایی که برخی از کشورهای منطقه به ما دادند، علیرغم اینکه تعهد دادند مانع از استفاده آمریکا از قلمرو و امکاناتشان برای حمله به ایران شوند، ما شاهد این بودیم که برخی از کشورها باز بدعهدی کردند و منشأ حملات آمریکا علیه لارک، برخی از کشورهای منطقه بوده که خبرش را دیدید.این دیپلمات ارشد ایرانی گفت: ما هم متقابلاً منشأ و مبدأ این حملات را مورد ضربات دفاعی قرار دادیم.
* اقلیم کردستان عراق
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سؤال که آیا ایران از عملکرد اقلیم کردستان عراق در جلوگیری از فعالیت گروههای مسلح مخالف در مناطق مرزی رضایت دارد؟ و آیا برای اجرای کامل این توافق، ضربالاجل یا اقدام مشخصی از سوی ایران در نظر گرفته شده؟ گفت: از دوستان در عراق و اقلیم انتظار داریم به خاطر مصالح دو کشور و صیانت از امنیت مرزهای ایران و عراق تلاششان را مضاعف کنند چون گروهها و طرفهایی که هیچ ارزشی برای امنیت و ثبات در منطقه قائل نیستند و برخی آشکارا تبدیل به آلت دست برخی طرفهای خارج از منطقه شدند از جمله رژیم صهیونیستی، هیچ ارزشی برای صلح قائل نیستند.وی افزود: ما باید به عنوان همسایگان دائمی تلاش کنیم که بر مبنای توافقی که صورت گرفته است، تعهداتمان را اجرا کنیم. بقائی گفت: جای کار بیشتری وجود دارد چون همچنان شاهد سوءاستفاده برخی گروههای تروریستی از مناطقی در اقلیم کردستان هستیم برای طراحی و تدارک اقدامات ایذائی علیه ایران.سخنگوی دستگاه دیپلماسی اظهار داشت: این موارد را به انحاء مختلف به دوستانمان در عراق و در اقلیم منتقل کردیم و امیدواریم که این تماسها منجر به رفع تهدیدی شود که عرض کردم، تهدیدی که امنیت هر دو سوی مرز را تضعیف میکند.
* قرارداد نفتی آمریکا و ونزوئلا
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره امضای قرارداد نفتی بین آمریکا و ونزوئلا عنوان کرد: درباره ماهیت این قرارداد، منافع و مضرّات آن، بهترین داور مردم بزرگ ونزوئلا هستند. بقائی ادامه داد: ما میدانیم حرف و حدیث خیلی زیاد است در خصوص اینکه این قرارداد آیا بر اساس اصول حقوق بینالملل و منافع مردم ونزوئلا تنظیم شده است، این موضوعی است که خودشان باید درباره آن صحبت کنند.وی گفت: یک بحثی مطرح شده که این قرارداد یک سابقهای در ایران دارد قرارداد دارسی در سال ۱۹۰۱ که بهعنوان یک الگوی مورد استفاده در تنظیم چنین قراردادی استفاده کردهاند. حتماً کسانی که با تاریخ ایران آشنا هستند، میدانند که قرارداد دارسی چه بود و چه اتفاقی افتاد.سخنگوی وزارت خارجه باز هم تأکید کرد: این مواردی است که به ما ارتباطی ندارد.
این دیپلمات ارشد ایرانی بیان کرد: در خصوص ارتباط موضوع با تحولات جاری در منطقه ما و تلاش آمریکا برای فرار از پیامدهای بحران خودساخته در منطقه ما در یک جمله میتوانم بگویم این تاکتیک «بزک نمیر بهار میآید» نمیتواند مشکلاتی که آمریکا برای خودش، منطقه و جهان ایجاد کرده، از بزرگنمایی عددی و صحبت کردن از میلیاردها دلار بشکه نفتی که در اعماق زمین است و برای بهرهبرداری نیازمند سالها وقت و انرژی است، را حل کنند.به گفته بقائی، تنها راهحل مشکلاتی که درست کردهاند، این است که هرچه زودتر مسیرشان را که قطعاً گرفتاری بیشتر در باتلاق است، عوض کنند.
* حقوق بینالملل حتماً برای ما ارزشمند است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات سیدعباس موسوی سرپرست معاونت سیاسی رئیسجمهور درباره اینکه حقوق بینالملل کاغذ پارهای بیش نیست و اینکه آیا این نگاه به حقوق بینالملل و هنجارهای بینالمللی، موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران است؟ گفت: من را با سلف خودم به جنگ نیندازید.وی ادامه داد: آنچه مدنظر ایشان این بود که تبدیل حقوق بینالملل به یک چیز کم ارزش یا بی نتیجه، رویکرد آمریکا به هنجارهای بینالمللی بوده است.سخنگوی دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه حقوق بینالملل حتماً برای ما ارزشمند است، اظهار داشت: سازمان ملل و منشور سازمان ملل برای ما ارزشمند هستند. جمهوری اسلامی ایران خودش را پایبند به قواعد و مقررات بینالمللی میداند. عملکرد ما را نگاه کنید. در طی همین دفاع ۴۰ روزه، شما یک مورد مشابه آنچه آمریکا در ایران مرتکب شد، و شما فقط به میناب و لامرد مکرراً اشاره میکنید، یک مورد مشابه را مثال بیاورید که ایران مرتکب نقض حقوق بشردوستانه بینالمللی شده باشد.
بقائی ادامه داد: خواسته ما همیشه این بوده که جامعه جهانی، طرفهایی را که بهصورت مستمر ناقض حقوق بینالملل هستند، پاسخگو کند.این دیپلمات ارشد ایرانی گفت: دلیل اینکه ما مواجه هستیم با نوعی بیاعتباری در سطح سازمانهای بینالمللی و آنچه به عنوان هنجارهای بینالمللی شناخته میشود، عملکرد آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدان اروپایی آن است که با یک رویکرد گزینشی و استاندارد دوگانه، هر جا که به نفعشان بوده استناد کردهاند به حقوق بینالملل و هر جا که احساس کردهاند حقوق بینالملل دست و پاگیر است برای پیشبرد منافعشان، بهراحتی آن را کنار گذاشتهاند.
* مگر وقتی هواپیمای مسافربری را ساقط کردند بحث هستهای بود؟
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا موافقید که ریشه دشمنی آمریکا با ایران موضوع هستهای بوده؟ گفت: این نگاه که ما خودمان را مقصر بدانیم نگاه بسیار نادرستی است.وی افزود: واقعیات را با دقت ببینیم. مگر دشمنی آمریکا با ایران از دهه 1990 و شروع بحث هستهای ایران شروع شد؟ دشمنی آمریکا با ایران به دهه 1330 و کودتای 28 مرداد باز میگردد. بقائی عنوان کرد: مگر زمانی که هواپیمای مسافربری ایران را بر فراز خلیجفارس ساقط کردند، اصلاً چیزی تحت عنوان بحث هستهای وجود داشت؟ مگر حمایت آمریکا از رژیم صدام در دهه ۱۹۸۰ میلادی ارتباطی با بحث هستهای داشت؟
* مگر غنیسازی دلیل موجهی برای حمله یک کشور به کشور دیگر است؟
سخنگوی دستگاه دیپلماسی بیان کرد: دشمنی آمریکا بهانههای مختلفی داشته است. یکی از آنها بحث هستهای بوده است. مگر خودشان در خردادماه سال ۱۴۰۴ ادعا نکردند موضوع هستهای ایران را حل کردند؟ مگر اگر بحث هستهای بود، باید به مدرسه میناب حمله میکردند؟بقائی ادامه داد: مگر غنیسازی دلیل موجهی برای حمله یک کشور به کشور دیگر است؟وی گفت: گناه و جنایات دشمن را تقلیل ندهیم. طرفی که مرتکب جنایات علیه ایران شده، طرف آمریکایی است. ما در پنج دهه از خودمان دفاع کردیم. لذا این رویکرد که بگوییم اگر فلان کاری را انجام نمیدادیم، دشمن متوقف میشد یا فلان جنایتی را مرتکب نمیشد، تحلیل جامع و واقعبینانهای از نگاه آمریکا به ما نیست.
بقائی بیان کرد: اتفاقی که در رابطه با کوبا میافتد، مگر کوبا هستهای دارد؟ مگر ونزوئلا غنیسازی داشت؟ جنایات دیگری که آمریکا مرتکب شده در حق خیلی کشورهای دیگر، مگر بحثهایشان شبیه بحث ما بود؟
* دروغگویی بخشی از دیپلماسی عمومی آمریکا
خبرنگاری با بیان اینکه تعدادی از مقامات نظامی و مقامات ارشد آمریکایی این نگرانی را مطرح کردند که گرفتار شدن آمریکا در جنگ با ایران باعث شده که توجه آمریکا از مسائل دیگر و درگیریها و موارد چالشزا در مناطق مختلف جهان دور بماند و اینکه آمریکا از نظر تجهیزات با کمبودها و مشکلاتی روبهرو شود. این در حالی است که ترامپ این اظهارنظرها را رد میکند و تأکید دارد که وضعیت ما در بهترین حالت است. نظر سخنگو را درباره این اظهارات متناقض جویا شد.بقائی پاسخ داد: این تحلیل را شما باید انجام بدهید. آمریکا به دلیل گرفتار شدن در وضعیتی که خودشان درست کردند، دچار سردرگمی شده است و برای فرار از واقعیات هر بار یک دروغی را منتشر میکنند، در این تردیدی نیست.وی افزود: آنچه که واضح است، این است که آمریکا به دلیل اشتباه محاسباتی، به دلیل ارتکاب یک جنگ غیرقانونی علیه جمهوری اسلامی ایران و به نوعی گرفتار کردن کل منطقه و جهان در این جنگ، دچار فرسایش شده است.سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: این یک واقعیت است که در بدنه نیروهای مسلح آمریکا، ارتش آمریکا، اعتراضات فزایندهای نسبت به عملکرد هیأت حاکمه آمریکا وجود دارد. افکار عمومی آمریکا از رفتار دولتمردانشان خسته شدهاند و در اینها تردید نیست و ظاهراً، دروغگویی به بخشی از دیپلماسی عمومی آمریکا برای مدیریت فضایی که به آن دچار شدهاند، تبدیل شده است.
* اروپا اشتهای طرف آمریکایی را بیشتر میکند
خبرنگاری به حمایت روز گذشته اتحادیه اروپا از تحریمهای فراگیر آمریکا علیه ایران و ابراز تمایل آن برای میانجیگری به منظور کاهش تنش و تقویت امنیت و ثبات در منطقه اشاره کرد و موضع وزارت خارجه را پرسید که بقائی گفت: اروپا اگر فکر میکند که با هزینه کردن از ایران میتواند برای خودش نزد آمریکا احترام کسب کرده و جایگاهی ایجاد کند، سخت در اشتباه است. وی ادامه داد: تجربه نشان میدهد که مماشات و تبعیت در برابر آمریکا، به عنوان طرفی که دچار خودبرتربینی است، دچار زیادهخواهی است و دچار قلدری است، صرفاً اشتهای طرف آمریکایی را بیشتر میکند.سخنگوی وزارت خارجه اضافه کرد: اروپاییها مدتی است استعداد و ظرفیت آموختن از تجارب زیسته را از دست دادهاند. اروپا میتواند اندکی به عقب نگاه کند. اتفاقی که بعد از همراهی اروپا با آمریکا در جریان پسگشت یا اسنپبک افتاد، خودش خیلی گویاست. همراهی اروپا با آمریکا این شد که آمریکاییها اروپا را حتی از حضور فیزیکی در مذاکرات با ایران محروم کردند.وی ادامه داد: لازمه کسب احترام این است که از خودتان هتک حرمت نکنید. اروپاییها این را از ما، به عنوان کسانی که به مدت چند دهه با زیادهخواهی و با قلدری آمریکا دست و پنجه نرم کردیم، بپذیرند.
* اتحادیه اروپا مطیع آمریکا
سخنگوی وزارت خارجه گفت: این نصیحت خیرخواهانه است به کشورهای اروپایی که از افتادن در ورطه تبعیت محض از دستورات غیرقانونی آمریکا پرهیز کنند. وی اضافه کرد: در جریان صدور این بیانیه، در واقع اتحادیه اروپایی از همه ارزشهای مورد ادعای خودش عدول کرد، مثل احترام به حاکمیت قانون. حتی مقررات مصوب اتحادیه اروپایی، مقرره موسوم به قانون انسداد یا «Blocking Statutet» را به کناری گذاشتند. تبعیت اروپا از تحریمهای آمریکایی هم خلاف مقررات حقوق بینالملل است، یک عمل متخلفانه بینالمللی محسوب میشود و هم نقض صریح مقررات خود اتحادیه اروپایی است.بقائی ادامه داد: اتحادیه اروپا به قیمت چشمپوشی از استقلال خود و از حاکمیت تکتک کشورهای عضو، به قیمت زیر پا گذاشتن حاکمیت قانون، در واقع خودش را به مطیع آمریکا تبدیل کرد. در این ارتباط قطعاً نتیجه نخواهند گرفت، جز اینکه اعتبار خودشان را بیش از پیش مخدوش خواهند کرد.وی گفت: همه کشورهای اروپایی که در جریان این تصمیم، مشارکت داشتند، به خاطر تبعات سیاسی و حقوقی این حمایت مسئولیت خواهند داشت. به دلیل اینکه کاملاً آگاهانه میدانند اقدام آمریکا خلاف حقوق بینالملل است.بقائی اقدام آمریکا را کاملاً مغایر با اصول حقوق بشر و مفاد منشور ملل متحد خواند و افزود: کشورهای اروپایی در این زمینه باید پاسخگو باشند.
خبرنگاری با بیان اینکه برخی تحلیلگران میگویند که ایران در این جنگ یک مدل پیچیده را در پیش گرفته و در چارچوب آن تلاش میکند تا به جای شکست آمریکا، واشنگتن را با بالا بردن هزینههای سیاسی، اقتصادی، امنیتی و انتخاباتی از کرده خودش پشیمان کند. از بقائی پرسید آیا شما این رویکرد را تأیید میکنید؟وی پاسخ داد: بله.
* آنچه از بیانیه اتحادیه اروپا دیدیم ناامیدکننده بود
وی در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات صدراعظم درباره ضرورت کمک به پایان جنگ و اظهارات وزیر دارایی آلمان در خصوص افزایش قیمت انرژی، تورم و حتی هزینه استقراض آلمان و اینکه آیا میتوان گفت آنچه در این فاصله تغییر کرده، نه صرفاً نگاه امنیتی برلین به تهران، بلکه محاسبه مستقیم هزینههای اقتصادی جنگ برای آلمان است؟ گفت: امیدواریم که اینگونه باشد. امیدواریم که کشورهای اروپایی به این واقعیت تن دهند که مشکلی که در رابطه با سوخت، در رابطه با مسائل اقتصادی گریبانگیرشان شده است، ناشی از اقدامات غیرقانونی آمریکاست.بقائی ادامه داد: حتماً به این واقعیت، البته از خیلی وقت قبل، پی بردهاند، منتها به یک شجاعت اخلاقی برای اینکه بتوانند این را بیان کنند، نیاز هست.وی گفت: ما چیزی که از بیانیه اتحادیه اروپایی دیدیم، ناامیدکننده بود. علیرغم اینکه میدانند مشکل از کجاست، باز هم خودشان را به نشنیدن و ندیدن زدند و به جای اینکه علتالعلل مسئله را مورد خطاب قرار بدهند، ترجیح دادند که در مسیر مماشات و راضی کردن طرف متجاوز گام بردارند. این قطعاً جوابگو نخواهد بود.
* پیام عراقچی به همتای عراقی
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره پیام عراقچی به همتای عراقی و ادعای رسانههای عراقی درباره اینکه این پیام در چارچوب مذاکرات ایران و آمریکا بوده، گفت: آن چیزی که گفتند، نبوده است. در راستای روابط دوجانبه و مسائل مرتبط با تقویت امنیت مرزها و ارتقای همکاریها بین دو کشور بود.
14:41 - 10 شهریور 1405