وقتی یک قطره خون، شروع یک کشف میشود
هزاران سال پیش، وقتی بیماری به سراغ آدمها میآمد، پزشک ابزار زیادی برای فهمیدن آنچه در بدن میگذشت نداشت. او بیمار را معاینه میکرد و دنبال نشانههایی میگشت که بتواند از روی آنها بیماری را حدس بزند. یکی از همین نشانهها، نمونههایی بود که از بدن بیمار به دست میآمد.
گروه نوجوان: پزشکان از دوران باستان، خون، ادرار، مدفوع و ترشحات بدن را بررسی میکردند تا سرنخی از وضعیت بیمار پیدا کنند. رنگ و ظاهر ادرار یا تغییرات خون میتوانست اطلاعاتی به پزشک بدهد. این کار در طول تاریخ پزشکی باقی ماند، چون بدن گاهی نشانههای بیماری را در همین نمونههای بهظاهر ساده پنهان میکند.البته امکانات آن زمان محدود بود. پزشک هرچقدر هم مهارت داشت، فقط میتوانست چیزهایی را بررسی کند که با چشم دیده میشد. دنیای سلولها و میکروبها هنوز از نگاه انسان پنهان بود و خبری از دستگاههایی که امروز میتوانند کوچکترین تغییرات نمونههای بدن را اندازهگیری کنند، وجود نداشت.با پیشرفت علم، این داستان کاملاً تغییر کرد. میکروسکوپ امکان دیدن دنیای سلولها را فراهم کرد و پیشرفت شیمی، میکروبشناسی و فناوری پزشکی هستهای باعث شد نمونههای بدن به منبعی دقیق برای پیداکردن سرنخ بیماریها تبدیل شوند.
امروز یک نمونه خون میتواند اطلاعات زیادی درباره وضعیت بدن در اختیار پزشک بگذارد. در آزمایشگاه، سلولها بررسی میشوند، مقدار مواد مختلف اندازهگیری میشود و نشانههایی که با چشم دیده نمیشوند، موردمطالعه قرار میگیرند. نمونههای ادرار و مدفوع هم بسته به نوع آزمایش میتوانند اطلاعات مهمی درباره وضعیت بدن نشان دهند.به علمی که این نمونهها را میسنجد و تفسیر میکند علوم آزمایشگاهی میگویند. دانشجوی علوم آزمایشگاهی با نمونههای مختلف بدن و روشهای آزمایشگاهی کار میکند و از دل دادههای بهدستآمده، سرنخهایی را پیدا میکند که در مسیر تشخیص بیماری به تیم درمان کمک میکنند.در واقع، اگر پزشک در مسیر تشخیص بیماری دنبال پاسخ یک معما باشد، آزمایشگاه یکی از جاهایی است که میتواند مهمترین سرنخهای این معما را پیدا کند.
در دانشگاه چه میخوانید؟در دوره کارشناسی علوم آزمایشگاهی، با بخشهای مختلف آزمایشگاه پزشکی آشنا میشوید؛ از شناخت سلولها و میکروبها گرفته تا بررسی خون و مواد موجود در بدن.درسها فقط حفظکردنی نیستند و بخش قابلتوجهی از آموزش، عملی و آزمایشگاهی است. باگذشت زمان، با کار با تجهیزات آزمایشگاهی، روشهای نمونهگیری و بررسی نمونهها و اصول تشخیص آزمایشگاهی آشنا میشوید.از حوزههای مهم این رشته میتوان به این موارد اشاره کرد:هماتولوژی: بررسی خون و سلولهای خونی میکروبشناسی: شناسایی و بررسی میکروبها بیوشیمی: بررسی مواد و ترکیبات موجود در بدن ایمنیشناسی: مطالعه واکنشهای سیستم ایمنی بافتشناسی و سلولشناسی: بررسی سلولها و بافتهای بدن انگلشناسی: بررسی انگلها و بیماریهای مرتبط با آنها
فارغالتحصیلان چه میکنند؟میتوانند در آزمایشگاههای تشخیص پزشکی، بیمارستانها و مراکز درمانی، مراکز تحقیقاتی و پژوهشی، آزمایشگاههای دانشگاهی، مراکز مرتبط با علوم پزشکی و آزمایشگاهی فعالیت کنند.علوم آزمایشگاهی رشتهای دانست برای کسانی که دوست دارند پشتصحنه تشخیص بیماریها باشند؛ جایی که دقت چند رقم یا یک نتیجه آزمایش میتواند اطلاعات مهمی در اختیار پزشک قرار دهد.اگر پزشکی یعنی درمان بیمار، علوم آزمایشگاهی یکی از رشتههایی است که کمک میکند بفهمیم دقیقاً با چه چیزی طرفیم.
09:38 - 17 شهریور 1405