پسروی آب خزر میتواند کانون ریزگردهای نمکی ایجاد کند
پسروی تراز آب دریای خزر و پدیدار شدن ۱۶۶۶ هکتار زمین جدید در سواحل مازندران، چالشهای زیستمحیطی و حقوقی گستردهای را به همراه داشته است، مدیر سابق مرکز تحقیقات و مطالعات دریای خزر با هشدار درباره ظرفیت تبدیل این اراضی به کانون ریزگرد نمکی و محل تصرفات غیرقانونی، خواستار تدوین یک نقشه جامع و پویا از نوار ساحلی شد.
همایون خوشروان در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در مازندران، با تحلیل ابعاد اکولوژیک این پدیده اظهارکرد: براساس دادههای معتبر سنجشازدور این تغییر را نباید صرفاً یک جابهجایی خط ساحلی دانست. وی تأکید کرد: این تغییر در واقع جابهجایی مرز میان محیط آبی، پهنههای مرطوب و محیط خشکی است.
خطر تصرف تدریجی و تغییر کاربری
این پژوهشگر علوم دریایی با اشاره به اینکه خروج زمین از آب لزوماً به معنای نابودی زیستگاه نیست، اما میتواند کاربری اکوسیستمی را به شدت تغییر دهد، هشدار داد که تصرف و تغییر کاربری دو موضوع جداییناپذیر هستند.مدیر سابق مرکز تحقیقات و مطالعات دریای خزر افزود: خطر اصلی، تصرف تدریجی از طریق ایجاد راه دسترسی، خاکریزی و دیوارکشی است که در نهایت به کاربریهای مسکونی و تجاری ختم میشود.وی برای مقابله با این روند، ایجاد یک سامانه پایش مستمر نوار ساحلی با بهرهگیری از تصاویر ماهوارهای و نقشههای کاداستر را پیشنهاد کرد.
هشدار درباره ریزگردهای نمکی و پایداری زمین
خوشروان در پاسخ به احتمال تبدیل این اراضی به کانون ریزگرد نمکی، اظهار کردv: این احتمال بدون مطالعات میدانی قابل رد نیست. وی گفت: اگر رسوبات جدید دارای شوری بالا باشند و پوشش گیاهی ضعیفی داشته باشند، در معرض وزش باد و ایجاد ریزگرد قرار میگیرند. این پژوهشگر علوم دریایی تأکید کرد: پیش از هرگونه ساختوساز، باید پارامترهایی نظیر شوری خاک، سطح آب زیرزمینی و جهت باد بررسی شود.مدیر سابق مرکز تحقیقات و مطالعات دریای خزر با اشاره به ناپایداری این اراضی گفت: پسروی فعلی خط ساحل تضمینی برای خشکی ماندن همیشگی زمین نیست. تراز آب خزر نوسان دارد و دستگاههای اجرایی نباید تنها بر اساس وضعیت امروز تصمیم بگیرند.خوشروان افزود: زمینی که امروز از آب خارج شده، لزوماً زمین مناسبی برای ساختوساز نیست.
پژوهشگر حوزه دریا گفت: ایران در بخش مهمی از مذاکرات بر تقسیم برابر خزر میان پنج کشور تأکید داشت از اینرو ۲۰ درصد بهعنوان یک موضع مذاکرهای مطرح شد اما تأکید میکنم که این عدد بهمعنای سهمی که در یک معاهده بینالمللی به ایران اعطا شده باشد نیست بلکه ۲۰ درصد، خواسته و موضع مذاکره است، نه یک سهم تثبی…
خوشروان بر ضرورت تهیه یک نقشه جامع و پویا از کل نوار ساحلی مازندران تأکید کرد تا از مدیریت پراکنده شرق و غرب استان جلوگیری شود. وی پیشنهاد کرد: این نقشه باید شامل چهار لایه اصلی شامل تغییرات تاریخی خط ساحل و تراز آب، وضعیت مالکیت، کاداستر و اراضی ملی، پهنهبندی اکولوژیک و زیستگاههای حساس و پهنهبندی مجاز و ممنوع ساختوساز باشد.خوشروان خاطرنشان کرد: این نقشه باید با استفاده از تصاویر ماهوارهای بهصورت دورهای بهروزرسانی شود تا از بروز آسیبهای زیستمحیطی جلوگیری شود.آنچه در سواحل مازندران رخ میدهد برخورد با یک پدیده طبیعی نیست، بلکه آزمون ثبات مدیریتی است مساله اصلی پایداری این اراضی است؛ زمینهایی که امروز از آب خارج شدهاند ممکن است فردا دوباره زیر آب بروند در چنین شرایطی مدیریت بنایی و ساختوسازمحور میتواند فاجعهبار باشد جای خالی یک نقشه جامع پویاددر مدیریت سواحل، راه را برای تصرف تدریجی و تغییر کاربریهای غیرمجاز باز گذاشته است؛ مسیری که میتواند ما را با بحرانهای اکولوژیک و پایداری زمین روبرو کند.#همایون_خوشروان#مدیرسابق_تحقیقات_خزر#دریا_خزر#پسروی_دریا#ساختوساز_ساحلی#کانون_ریزگرد