۱۹۰۰۰ نوزاد در مرز خفگی «نَفَس» کشیدند
سالانه بیش از ۵۰۰ هزار جنین به دلیل ترس والدین از آینده و مسائل دیگر سقط میشوند. مراکز «نفس» سازمان بسیج جامعه پزشکی چگونه این فرزندان را از قتل نجات میدهد؟
خبرگزاری فارس – گروه سلامت: کنار هم نشستهاند. هر دو استرس دارند. یکی برای بار پنجم اقدام به درمان ناباروری کرده است و میترسد این بار هم موفق نشود؛ خدا حسرت مادر شدن را به دلش بگذارد. آن یکی دوقلو باردار است و میترسد نتواند فرزندانش را سقط کند تا مبادا در آینده گرفتار آنها بماند!اینجا مرکز درمان ناباروری است که در کنار آن، مرکز نجات فرزندانِ در آستانهٔ سقط «نَفَس» قرار دارد. پارادوکسی که سرنوشت انسانهای زیادی در آن رقم میخورد.براساس آمار وزارت بهداشت، ۲۵ درصد از زوجهای ایرانی نابارور هستند؛ در حالی که سالانه بیش از ۵۰۰ هزار جنین به خواست والدینشان عمداً سقط میشوند.سازمان بسیج جامعه پزشکی از سال ۱۴۰۱ تلاش کرده است با راهاندازی مراکز «نَفَس» که مأموریت آنها نجات فرزندانِ در آستانه سقط است، از به قتل رسیدن هزاران انسان جلوگیری کند.ساخت مراکز «نَفَس» یکی از هزاران خدمت بهداشتی و درمانی است که سازمان بسیج جامعه پزشکی بهصورت رایگان به مردم ارائه میدهد. برای بررسی جزئیات خدمات درمانی رایگان بسیج و مراکز «نَفَس»، به سراغ محمدحسین زارعزاده، رئیس بسیج جامعه پزشکی رفتیم و مفصل به گفتوگو پرداختیم.
در ادامه، مشروح این گفتوگو را میخوانید:
هدف بسیج از تأسیس مراکز «نفس» چه بود؟
در نفس، تمرکز ما روی تغییر نگرش زوجهایی است که به دلیل درگیریها و مسائلی که دارند، تصمیم به سقط فرزندشان میگیرند. ما در مراکز نفس مشاورههای مناسبی به این خانوادهها ارائه میدهیم تا هیچ میلی به انجام سقط جنین نداشته باشند. ما میخواهیم برای این افراد تصمیمسازی کنیم تا بدانند علیرغم تمام مسائل و مشکلاتی که در زندگی وجود دارد، بدترین تصمیم سقط کردن جنین و فرزندشان است.
تاکنون چه تعداد مادر با کمک مراکز نفس از سقط فرزندشان منصرف شدهاند؟
در حال حاضر بیش از ۱۹ هزار مادر با کمک و مشاوره مراکز «نفس» از سقط منصرف شدهاند. از این تعداد، بیش از ۱۲ هزار نوزاد متولد شده و حدود ۷ هزار نوزاد تحت مراقبت و حمایت هستند که در چند ماه آینده متولد میشوند.این آمار، آماری بسیار خوب است؛ هرچند که ما تمایل داریم به نقطهای برسیم که هیچ سقط جنین عمدی در کشور اتفاق نیفتد.
در سراسر کشور چند مرکز «نفس» فعال است؟
با پیگیریهایی که امسال انجام شد، ۶۹ مرکز دیگر از طرح نفس را راهاندازی کردیم و مجموع مراکز نفس تا امروز به ۴۲۵ مرکز رسیده است. اما در هفته بسیج، بیش از ۵۰ مرکز نفس دیگر افتتاح خواهد شد تا بتوانیم سطح خدمات را گسترش دهیم.
مراکز «نفس» چگونه خانوادههای متقاضی سقط را شناسایی میکنند؟
برخی از زوجها به مراکز غیر رسمی مانند عطاریها و آرایشگاهها و برخی دیگر به مطبهای متخصص زنان و زایمان و مراکز درمانی برای انجام سقط مراجعه میکنند. شناسایی زوجهای متقاضی سقط و ارائه مشاوره توسط کارشناسان «نفس» به آنها بستگی به مکانی دارد که خانواده متقاضی سقط به آن مراجعه کرده است. هر کدام از متقاضیان سقط عمدی براساس سطح فرهنگی و ظرفیت منطقهای که در آن زندگی میکنند به مکانهای مختلفی مراجعه میکنند و ما به دنبال شناسایی این نقاط هستیم. شناسایی مراجعههای غیررسمی خانوادهها به اماکنی مانند عطاریها و… نسبت به متقاضیانی که به مراکز درمانی مراجعه میکنند، سختتر است. بسیاری از افرادی که برای سقط به مراکز درمانی و مطب متخصصان زنان و مامایی مراجعه میکنند، توسط پزشکان به ما ارجاع داده میشوند و پس از آن، همکاران ما خود را موظف میدانند تا تلفنی یا حضوری به صورت هفتگی با این خانوادهها ارتباط بگیرند.همکاران ما این اماکن و مناطق را احصا کردهاند و متناسب با سطحی که متقاضیان به آن مراجعه میکنند، برنامهریزیهای لازم را انجام میدهند.
چه افرادی در مراکز «نفس» به خانوادههای متقاضی سقط مشاوره میدهند؟
در مراکز نفس، خانوادههایی که در حال اقدام برای سقط هستند شناسایی میشوند و پس از آن، مشاورههای تخصصی توسط کارشناسان از جمله روانشناسان، متخصصان زنان و زایمان، ماماها و… به زوجین متقاضی سقط جنین ارائه میشود. پس از انصراف خانوادهها، در حد توان، با استفاده از حمایتهای افراد خیر و بستههای حمایتی، از آنها حمایت میکنیم.یکی از زیباییهای این کار این است که افرادی که قبلا تمایل به سقط جنین داشتند و به واسطه نفس منصرف شدند و از این تصمیم خوشحال هستند، امروز خودشان جزو افرادی هستند که به شناسایی زوجین متقاضی سقط و مشاوره دادن به آنها برای صرف نظر از سقط کمک میکنند.همچنین تعداد زیادی از ماماها، متخصصان زنان و زایمان، روانشناسان و مشاوران خانواده، نیروهای متخصص بهداشتکار و افرادی که در مراکز جامع سلامت فعالیت میکنند، با ما همکاری دارند.
آیا به غیر از شناسایی متقاضیان سقط، مراکز غیرقانونی سقط جنین را هم رصد میکنید؟
بله. اگر همکاران ما در استانها، شهرستانها و شهرهای مختلف مراکزی که سقط جنین انجام میدهند را شناسایی کنند، همراهی و همافزایی لازم با نهادهای نظارتی را خواهند داشت تا طبق قانون با آنها برخورد شود.در حال حاضر، شناسایی مراکز سقط در حال انجام است و پس از شناسایی، با این متخلفان برخورد قضایی صورت میگیرد که میتواند در کاهش میزان سقط جنین در کشور مؤثر باشد.
بسیاری از این زوجها به دلیل مسائل اقتصادی تصمیم به سقط میگیرند؛ بسیج چه حمایتی از آنها میکند؟
عمده بستههای حمایتی به صورت سبدهای معیشتی و کمکهایی است که به زوجها کمک میکند مسائل اولیه اقتصادی خانواده را مرتفع کنند. همچنین با کمک خیرین و همکاران در سایر بخشهای بسیج، به برخی از زوجهایی که از نظر اقتصادی نیازمند حمایت هستند، جهیزیه و سیسمونی نیز اهدا میکنیم.برنامهای داریم تا با نهادها و مراکز دیگر، مانند بنیاد برکت، تفاهمنامهای امضا کنیم تا بتوانیم این حمایتها را به صورت گستردهتر انجام دهیم.
شما بعد از تولد نوزاد هم حمایتهایی در تأمین اقلام مورد نیاز نوزاد و امکانات درمانی او دارید؟
اجرای تمامی قانون جوانی جمعیت به عهده ما نیست. ما سعی میکنیم بر اساس مأموریتی که به عهده ما گذاشته شده، به اجرای این قانون کمک کنیم؛ اما ضمن مطالبهگری برای آنکه نهادهای مختلف وظایفشان را به نحو احسن انجام دهند، خود ما هم سعی کردهایم نقشهای حمایتی را تا یک سالگی نوزادی که متولد میشود ایفا کنیم.بسیاری از خانوادهها گلایه دارند و انتظار دارند که «نفس» حمایتهای بیشتری از خانوادهها داشته باشد. پاسخ ما به این خانوادهها این است که باید متناسب با قواعدی که چیده میشود پیش برویم. براساس قانون جوانی جمعیت که مصوب شده، ملاحظاتی در نظر گرفته شده و مأموریتهایی به ارگانهای مختلف سپرده شد. به عنوان مثال، به خانوادههایی که تعداد جمعیت مشخصی دارند، زمین تعلق گیرد یا سهمیه خودرو به آنها اختصاص یابد. این مسائل مسئولیتی نیست که بسیج بخواهد آن را تأمین کند.گاه خانوادهها این قواعد قانون جوانی جمعیت را از بسیج مطالبه میکنند؛ در حالی که خود سازمان بسیج یکی از مطالبهگرها است تا بتواند حقی که در قانون برای این خانوادهها در نظر گرفته شده است را برایشان دریافت و پیگیری کند.
برای آشنایی بیشتر مردم با «نفس» چه برنامهای دارید؟
در تمامی استانها، پیشبینیهایی برای برگزاری کارگاههای جوانی جمعیت برنامهریزی شده است. در سال گذشته، رویداد ملی نفس را برگزار کردیم، اما برای سال جاری تصمیم گرفتیم که در هفته بسیج، همایشهای نفس را به صورت منطقهای برگزار کنیم. در واقع، به ازای هر ۳ استان مجاور یک همایش منطقهای نفس برگزار خواهد شد تا در کارگاهها آموزشهای لازم ارائه شود و همافزایی ایجاد شود.
بسیج به غیر از «نفس» چه خدمات بهداشتی و درمانی به مردم ارائه میدهد؟
یکی از فعالیتهای جاری سازمان بسیج جامعه پزشکی، اردوهای جهادی سلامت است که در تمامی استانهای کشور در حال برگزاری است. به مناسبتهای مختلف، این اردوهای جهادی اجرا میشوند.هدف از این اردوها، نزدیکتر شدن به دسترسی عادلانه عموم مردم، به ویژه ساکنان مناطق کمبرخوردار، به خدمات سلامت است. ما قصد داریم این هموطنان به سطوح اولیه خدمات سلامت دسترسی پیدا کنند. همچنین، با برگزاری اردوهای جهادی سلامت، روحیه ایثار و فداکاری در همکاران ما تقویت میشود.
انگیزه پزشکان برای شرکت در اردوهای جهادی چیست؟
پزشکانی که در اردوهای جهادی مشارکت دارند، افرادی هستند که با پول بیتالمال و هزینه مردم در این کشور تحصیل کردهاند و خود را بدهکار مردم میدانند و دوست دارند زکات علمی که به دست آوردهاند را با ارائه خدمات به مردم پرداخت کنند.در حال حاضر که در آستانه هفته بسیج هستیم، تدبیر شد که در سراسر کشور همه کانونهای ما فعال شوند و بتوانند برنامههای جهادی سلامت خود را اجرا کنند.قرار بر این شده است که عمدتاً در روز چهارم آذرماه، عمده اردوهای جهادی برگزار شود، اما به دلایلی از جمله ترافیک برنامههای متعدد پیشبینی شده برای هفته بسیج، گاهی بعضی از این اردوهای جهادی در روزهای دیگر هفته بسیج نیز اجرایی خواهد شد.
در هفته بسیج چند اردو جهادی سلامت برگزار خواهد شد؟
در هفته بسیج، ۷۱۵ اردوی جهادی سلامت در سراسر کشور پیشبینی شده است که ۳۹۵ اردوی آن در روز چهارم آذرماه برگزار خواهد شد.همچنین قرار است در ۴ استان سیستان و بلوچستان، گلستان، قزوین و یزد، بیمارستان صحرایی دایر شود که خدمات تخصصی و فوق تخصصی، از جمله عملهای جراحی، به مردم ارائه خواهد کرد. این بیمارستانها، آوردههای بسیار خوبی برای این مناطق کمبرخوردار خواهند داشت.
این درمانگاهها در چه زمینههایی به مردم خدمات ارائه میدهند؟
این خدمات درمانی، از مشاورههای تخصصی تا عملهای جراحی مختلف، تحت نظر متخصصان قلب، اطفال، زنان و زایمان، دندانپزشکی، مشاورههای دارویی و… ارائه خواهد شد.همزمان با برپایی بیمارستانهای صحرایی، ۴ درمانگاه تخصصی در هفته بسیج راهاندازی خواهد شد که ۲ درمانگاه در تهران و ۲ درمانگاه دیگر در استانهای فارس و لرستان، خدمات تخصصی و فوق تخصصی در زمینه پایشها و غربالگریهای بیماریهای مزمن به مردم ارائه میکنند.همچنین با آغاز شیوع بیماریهای فصلی مانند کرونا و آنفلوآنزا، کارگاههایی در خصوص تذکرات موارد بهداشتی و آموزشهای بهداشت در سطح کشور برگزار خواهد شد.
میزهای خدمات سلامت بسیج چه خدمات درمانی به مردم ارائه میدهند؟
در همه استانها، میزهای ارائه خدمات سلامت در هفته بسیج در محلهای تعیین شده، به ویژه مصلیهای نماز جمعه، در هیئتهای مذهبی و مساجد دایر خواهد شد. همکاران ما در این مراکز حضور خواهند داشت تا خدمات به مردم ارائه دهند. این خدمات شامل مشاوره، غربالگری بیماریهای مزمن و… است.
بسیج جامعه پزشکی در جنگ ۱۲ روزه چه خدماتی ارائه کرد؟
در طول سال، تدابیری برای برگزاری اردوهای جهادی سلامت در مناسبتهای ملی و مذهبی انجام میشود. امسال، با حمله رژیم صهیونیستی به کشور، مورد ویژهای پیش آمد که کمی برنامههایمان را با اختلال مواجه کرد؛ اگرچه تمرکز ما به سمت ارائه خدمات بهداشتی و درمانی به مردم آسیبدیده در مناطق جنگی سوق داده شد.همکاران ما در جنگ ۱۲ روزه فعالیتهای بسیار خوبی ارائه کردند و پیگیری کردند تا این خدمات با توجه به شرایط کشور و رفتوآمد بین شهرهای پرجمعیت و کمجمعیت، به ویژه شهرهای کمجمعیتی که جمعی از ساکنان کلانشهرها به آنها اضافه میشدند، خدمات بهتری ارائه شود.همچنین در بیمارستانهایی که در تهران شاهد بودیم، مراجعین و بیماران باید به صورت معمول مداوا میشدند. همکاران ما علیرغم شرایط جنگی در محل کار حاضر میشدند و به مجروحین و مصدومین حملات صهیونیستی رسیدگی میکردند.
اردوهای جهادی که رایگان ارائه میشود چقدر برای سازمان بسیج هزینه دارد؟
دیدگاه ما این است که این خدمات ایثارگرایانه است. همکاران پزشک که در اردوهای جهادی حضور پیدا میکنند، هزینهای برای ارائه خدمات درمانی دریافت نمیکنند. تجهیزات پزشکی که در اختیار پزشکان جهادی برای درمان و معالجه مردم ساکن در مناطق کمبرخوردار قرار داده شده است، عمدتاً با کمک خیرین خریداری شده است.موردی که به دلیل گرانیهای اخیر میتواند کمی همکاران ما را دچار زحمت کند، تهیه دارو است؛ همکاران باید همتی داشته باشند تا با جذب کمکهای خیرین، اقلام دارویی لازم را برای ارائه به مردم کمبرخوردار کشور فراهم کنند.پایان پیام/
17:03 - 5 آذر 1404