ماجرای ایستادگی علمای شیراز در مقابل کشف حجاب رضاخانی!
قانون منع حجاب رسمیت یافته بود و شیراز هم از این بلا مستثنی نبود هرچند ماموران حکومتی برای شیراز خوابهای دیگری دیده بودند. در اصل شیراز یکی از گلوگاههای حکومت پهلوی برای رفتارهای ضدفرهنگی و ضدمذهبی بود که در این میان علمایی همچون آیتالله فالاسیری، آیتالله محلاتی، آیتالله شیرازی و آیتالله حسینیالهاشمی به قانون استعماری منع حجاب واکنش نشان دادند.
خبرگزاری فارس، شیراز: قبلا هم این ماجرا را نقل کرده بود، همان موقع هم تا این قسمت را میگفت و بعد سکوت میکرد. انگار خودش آنجا حضور داشته و از نزدیک شاهد این ماجرای تلخ بوده یا اصلا این تجربه شخصی خودش است!این خاطرات به قدری ملموس بود که انگار در کنار راویان، با آن زندگی کرده بود. راحت نیست فراموش کردن بیحرمتی نسبت به زنانی عفیف که میخواستند حریمشان حفظ شود.
سالهای خانهنشینی اجباری برای بانوان محجبه
باز هم ماجرا را نقل کرد و این بار به درخواست من: مادربزرگم آن سالها از جمله زنانی بود که به فرمان منع حجاب توجهی نکرد و برای اینکه عفت و حجابش حفظ شود، با چادر و روبنده از خانه بیرون میآمد.دو سه باری که از مسیرهای خلوت عبور کرده بود، اتفاقی نیفتاد اما یک بار مامور شهربانی او را دیده و به زور چادرش را از سر کشیده بود. مادربزرگ پا به فرار گذاشت اما مامور دیگری در مقابلش سبز شد که حتی میخواست روسریاش را هم دربیاورد! او با اینکه در میان آن ناجوانمردان محاصره شده بود، متزلزل نشد و فریاد زد از من چه میخواهی حرمله؟ از خدا نمیترسی؟
وقتی کشف حجاب، تبدیل به قانون لازمالاجرا شد!
سال ۱۳۱۵ بود و تعداد زیادی از بانوان آن دوران برای خروج از منزل امنیت نداشتند، چرا که دی ماه ۱۳۱۴، فرمان منع حجاب صادر شده بود. نه فقط شیراز و شهرهای بزرگ، که مردم روستاها هم در امان نبودند. زنان از درد عفت و مردان از خروش غیرت بیمناک بودند و تردد زنان محجبه کمتر و کمتر میشد. تا اینکه سال ۱۳۲۳ و اوایل حکومت پهلوی دوم، با موج گسترده مخالفت علما و مردم این طرح استعماری برچیده شد و منع حجاب از بین رفت هرچند اثرات سوء آن در بین برخی از اقشار باقی مانده بود و کلاههای اروپایی جای روسری و چادر را بین بعضی از دختران و زنان گرفته بود اما حداقل دیگر منع حجاب برای افراد محجبه وجود نداشت.
تقلید کبکوار از آتاتورک
همه چیز از سال ۱۳۰۷ شروع شد. زمانی که رضاخان پس از سفر ترکیه و آشنایی با اقدام آتاتورک، سعی کرد زنان ایرانی را نیز به زعم خودش متجدد کند! اما این تجدد کاذب مسیر غلطی بود که اصیلترین اساس یک کشور را نشانه میرفت و نشانههای فرهنگی_مذهبی آنها را به قهقرا میکشاند.اما رضاخان دیکتاتورمآب بود و به مخالفتهای گسترده طیف وسیع مردم و علما کاری نداشت. به زور چوب و چماق هم که شده، میخواست چادر از سر نوامیس مردم جدا کند، از این رو ماموران شهربانی در شهرها و کدخداها در محیطهای روستایی، مامور خوشخدمتی به این طرح استعماری شدند.هفت سال از مطرح شدن کشف حجاب گذشت تا واقعه گوهرشاد و کشتار ۱۶۰۰ و مجروح شدن تعداد بیشتری، دل مردم مومن و خداترس را به لرزه درآورد. قیام مردمی که به مسجد پناه برده و در آنجا تحصن کرده بودند، به شدت سرکوب شد.
اعتراض مردم و علمای شیراز به کشف حجاب دختران در مراسمی فرمایشی
شیراز هم از این بلا مستثنی نبود و ماموران حکومتی برای شیراز خوابهای دیگری دیده بودند. در اصل شیراز یکی از گلوگاههای حکومت پهلوی برای رفتارهای ضدفرهنگی و ضدمذهبی بود که این رویکرد، سالها بعد در قالب جشن هنر شدت گرفت. فروردین ماه ۱۳۱۴ جشنی با حضور علیاصغر حکمت وزیر معارف وقت در شیراز برپا شد. در بخشی از این جشن عدهای از دختران بر روی صحنه رفته، ناگهان، نقاب از چهره برداشتند و با آهنگ ارکستر به رقص و پایکوبی پرداختند. حرکاتی غریب و دور از شأن فرهنگ عمومی که باعث شد عدهای از مردم شیراز به اعتراض مجلس را ترک کرده و روز بعد در مسجد وکیل گرد هم تحصن کنند.شیخ سیدحسامالدین فالاسیری از علما و فقهای شیراز، برای آنها سخنرانی نمود. او طی سخنانش، جزییات جشن را تقبیح و محکوم کرد و مقامات دولتی را مورد انتقاد قرار داد که این اقدام شجاعانه، دستگیری او را به دنبال داشت. از دیگر علمای شیرازی که در قضیه کشف حجاب واکنشهایی نشان دادند آیتالله شیخ جعفر محلاتی، آیتالله سیدعبدالله شیرازی و آیتالله حسینی الهاشمی بودند. پس از واقعه مدرسه شاهپور طی جلساتی که با حضور علما و روحانیون تشکیل شد، تصمیم گرفته شد به منظور هماهنگی و مشاوره با علمای قم، نمایندهای به قم اعزام شود. در این میان، آیتالله شیرازی به نمایندگی از علمای شیراز روانه قم شد و با آیتالله حائری، مؤسس حوزه علمیه قم دیدار کرد. وی بعد از مشورت و گفتگو، عازم مشهد شده و در دیدار با آیتالله قمی از ایشان درخواست کرد تا با مسافرت به تهران و ملاقات با شاه او را از ادامه اقدامات مربوط به قانون منع حجاب برحذر دارد. چندی پس از وقایع مزبور در شیراز، جشن بزرگی در میدان جلالیه برگزار شد.
13:05 - 17 دی 1403