بیش از ۳۰ سال از پایان جنگ ایران و عراق گذشته اما عراق هنوز غرامت جنگی ایران را پرداخت نکرده است. غرامتی بین ۹۰ میلیارد دلار تا یک تریلیون دلار. عراق در حالی غرامت جنگ ایران را نداده که کویت به خاطر یک ماه جنگ با عراق تاکنون ۵۰ میلیارد دلار غرامت از این کشور گرفته است. درست است که در محاسبات مربوط به غرامت جنگی، خسارتهایِ غیرمستقیمِ ناشی از نبرد نظامی معمولا به حساب آورده نمیشوند. با این همه، واقعیت بسیار فراتر از اینها است: عراق نه فقط به تخریب سیستماتیک زیرساختهای ایران اقدام کرده بود، که با حملات موشکی و شیمیایی به شهرها، تقریبا تمام کنوانسیونهای بینالمللی در زمینه مقابله با جنایت علیه بشریت را هم نقض کرده بود. به این ترتیب، به نظر میرسد ایران حالا باید پس از گذشت بیش از ۳ دهه از پایان جنگ، برنامهای مدون و اجرایی برای زندهکردن غرامت ۱٫۱ تریلیون دلاری خود از «عراق»، روی میز بگذارد. به نظر نمیآید که مطالبه حق قانونی ایران از کشور عراق به روابط دوستانه دو کشور لطمهای وارد نماید همانگونه که در ضرب المثل قدیمی «حساب حساب است و کاکا برادر» به این موضوع اشاره شده است؛ به ویژه که حالا شنیده شده عراقیها میخواهند بابت «حقآبه» رودهای مرزی خود با ایران، یک پرونده شکایت بینالمللی را به مرحله اجرا بگذارند.