با دانستن این اصطلاحات نظامی، اخبار جنگی را بهتر درک کنید
آشنایی با ابعاد فناورانه تجهیزات مدرن نظامی نظیر موشکهای هایپرسونیک، بمبهای هوشمند و سامانههای جنگال، کلید تحلیل دقیقتر اخبار پیچیده نبردهای امروزی است.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس_ جنگهای امروز به میدان نبرد الگوریتمها، سنسورها و فناوریهای لبه دانش تبدیل شدهاند.هنگامی که در اخبار نظامی با اصطلاحاتی نظیر موشک هایپرسونیک یا جنگ الکترونیک مواجه میشویم، در واقع در حال شنیدن نتیجه دههها تحقیق و توسعه در حوزههای فیزیک، هوافضا و الکترونیک هستیم. برای درک بهتر اخبار میدانی و تحلیل دقیقتر قدرت نظامی، ضروری است که با عملکرد فناورانه این تجهیزات آشنا شویم. در ادامه ۱۳ فناوری و اصطلاح نظامی را مورد بررسی قرار داده ایم:
موشکهای فراصوت یا هایپرسونیک، مرزهای علم آئرودینامیک و پیشرانش را جابهجا کردهاند. این موشکها با سرعتی فراتر از ۵ ماخ (پنج برابر سرعت صوت) حرکت میکنند. فناوری کلیدی آنها، استفاده از موتورهای اسکرامجت یا کلاهکهای گلایدکننده (HGV) است که به آنها اجازه میدهد در داخل جو زمین مانور دهند. چالش بزرگ مهندسی در این موشکها، غلبه بر حرارت چندهزار درجهای ناشی از اصطکاک هواست که باعث ایجاد یک هاله پلاسما دور موشک میشود؛ پدیدهای که نیازمند مواد مرکب (کامپوزیت) پیشرفته برای جلوگیری از ذوب شدن بدنه است.
این موشک ها از فناوری هایی بهره میبرند که برای انهدام شناور های دشمن به کار گرفته میشوند چرا که مسیر پروازی روی آب و متحرک بودن شناورها، ماموریت انهدام آن ها را نیازمند تسلیحاتی به خصوصی کرده است .این سامانهها از فناوری پرواز مماس با آب بهره میبرند. موشک پس از شلیک، با استفاده از رادارهای ارتفاعسنج رادیویی، خود را به چند متری سطح دریا میرساند تا زیر افق دید رادارهای کشتی دشمن پنهان بماند. در فاز نهایی حمله، رادار فعال در دماغه موشک روشن شده و با پردازش سیگنالهای بازگشتی، روی شناور قفل میکند.همچنین از سامانه ها و سیکرهای مخصوصی برای تصحیح هدف شناور بهره میبرند.
یک رادار نصب شده روی یک هواپیما برای عملیات به عنوان یک واحد اطلاعات و جاسوسی پرنده که به واسطه اطلاعات جمع آوری شده جنگ را هدایت میکند.آواکس سیستم هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد، در واقع یک دیتاسنتر و رادار پرنده است. رادارهای غولپیکر (اغلب از نوع آرایه فازی فعال) بر روی یک هواپیمای مسافربری یا ترابری نصب میشوند. فناوری آواکس بر اساس پردازش آنی دادهها و استفاده از اثر داپلر برای فیلتر کردن امواج مزاحم زمین عمل میکند. این پرندهها به عنوان گرههای ارتباطی، تصویر کاملی از میدان نبرد صدها کیلومتر آنطرفتر را به صورت دیجیتال برای جنگندههای خودی ترسیم میکنند.
این تجهیزات تولیدی کوچکسازی شده تولید امواج مایکروویو هستند. فناوری پایه آنها حافظه دیجیتال فرکانس رادیویی (DRFM) است. این غلافها پالسهای رادار دشمن را دریافت، در کسری از ثانیه تحلیل و سپس پالسهای دستکاریشدهای را بازپخش میکنند تا رادار دشمن را فریب داده و موقعیت، سرعت یا تعداد هواگردهای خودی را اشتباه نشان دهند.
این سامانههای سبک و قابلحمل، شاهکار کوچک سازی سنسورها هستند که یک عنصر پدافند هوایی برای رهگیری هواگرد های کم سرعت و ارتفاع پایین دشمن توسط نفر محسوب میشوند. فناوری اصلی آنها، جستجوگرهای فروسرخ نصب شده در دماغه موشک است. برای افزایش حساسیت، سنسور این موشکها قبل از شلیک توسط گازهایی مانند آرگون به شدت سرد میشود تا بتواند کوچکترین اختلاف حرارتی خروجی موتور بالگرد یا جنگنده را در آسمان تشخیص دهد. نسخههای جدیدتر دارای سنسورهای فرابنفش برای تشخیص و خنثیسازی فریبهای حرارتی (فلیر) هستند.
۶. سامانه پدافندی تاکتیکی
برخلاف پدافندهای راهبردی که ثابت و بزرگ هستند، سامانههای تاکتیکی روی شاسیهای متحرک نصب میشوند. نقطه قوت فناوری آنها یکپارچگی و واکنش سریع است. رادار جستجو، رادار درگیری، سیستم کنترل آتش و لانچر موشک همگی روی یک خودرو قرار دارند. این سامانهها از کامپیوترهای بالستیک قدرتمندی بهره میبرند که میتوانند در حال حرکت، در کمتر از چند ثانیه روی اهدافی در ارتفاع پست قفل کرده و شلیک کنند. این سامانه ها قابل نابودی شبکه ای نیستند و به دلیل ماهیت متحرک و غیروابسته به رادار و باقی سامانه ها، بقای بالاتری در میدان نبرد دارند.
۷. موشکهای هدایت فعال و غیرفعال
سیستمهای هدایت موشکی از نظر نحوه رهگیری هدف و انتشار امواج به دو دسته اصلی تقسیم میشوند. در فناوری موشکهای هدایت فعال ، یک رادار کوچک اما قدرتمند شامل فرستنده و گیرنده در دماغه موشک تعبیه شده است. این موشکها در فاز نهایی پرواز، امواج راداری را خودشان تولید و به سمت هدف میتابانند و با پردازش آنی امواج بازگشتی، مسیرشان را اصلاح میکنند. این مهندسی پیشرفته که پایه قابلیت شلیک کن و فراموش کن (Fire-and-Forget) است، به جنگنده شلیککننده اجازه میدهد بلافاصله منطقه را ترک کند.
در مقابل، موشکهای هدایت غیرفعال هیچگونه موج یا سیگنالی از خود ساطع نمیکنند و حرکتی کاملاً خاموش و پنهانکارانه دارند. فناوری این موشکها بر پایه سنسورهای بسیار حساس گیرنده الکترومغناطیسی یا اپتیکی استوار است. آنها صرفاً تشعشعات ساطعشده از خود هدف را ردیابی میکنند؛ مانند موشکهای ضدرادار که روی امواج منتشرشده از رادار پدافند دشمن قفل میکنند، یا جستجوگرهای فروسرخ که ردپای حرارتی موتور جنگندهها را تا لحظه اصابت تعقیب مینمایند. این مکانیزم باعث میشود سیستمهای هشداردهنده دشمن تا لحظات آخر متوجه نزدیک شدن موشک نشوند.
۸. بمب هدایتشونده / هوشمند (جدام، لیزری و اپتیکی)
بمبهای سقوط آزاد سنتی امروزه با افزونههای الکترونیکی به تسلیحات هوشمند تبدیل شدهاند. کیتهای جدام (JDAM) با اضافه کردن گیرنده GPS و سیستم ناوبری اینرسی به بالچههای انتهایی بمب، مسیر آن را در هوا اصلاح میکنند. بمبهای لیزری دارای سنسوری در دماغه هستند که بازتاب نور لیزر تابیده شده روی هدف را تعقیب میکنند. بمبهای اپتیکی نیز مجهز به دوربینهای تلویزیونی یا حرارتی هستند که تصویر هدف را با دیتالینک به کابین خلبان میفرستند تا خلبان بمب را تا لحظه اصابت هدایت کند.
این بمبها تلفیقی از متالورژی خاص و فیوزهای هوشمند هستند. بدنه آنها از آلیاژهای بسیار سخت (مانند فولاد غنیشده یا تیتانیوم) با دیوارههای ضخیم ساخته میشود تا انرژی جنبشی ناشی از سقوط از ارتفاع بالا، باعث نفوذ در دهها متر بتن مسلح شود.فناوری اصلی این بمبها فیوز تأخیری است؛ سنسوری که ضربه اولیه برخورد به زمین و لایههای بتن را میشمارد و تنها پس از نفوذ کامل به فضای خالی زیرزمین، دستور انفجار کلاهک را صادر میکند.
این مهمات بر اساس فناوری پخش منطقه ای طراحی شدهاند. کالبد اصلی بمب حاوی سنسورهای راداری یا فشارسنج است که ارتفاع دقیق از سطح زمین را محاسبه میکند. در ارتفاع تنظیمشده، پوسته شکافته شده و دهها یا صدها بمبلت (بمب کوچک) را بر روی منطقهای وسیع پخش میکند. این فناوری برای از کار انداختن باندهای فرودگاه، کاروانهای زرهی و سیستمهای پدافندی که در یک منطقه پخش شدهاند کاربرد دارد.
که در رسانهها به عنوان پهپادهای انتحاری شناخته میشوند، تلاقی رباتیک پروازی و موشکسازی هستند. این پرندهها از موتورهای الکتریکی یا پیستونی کمصدا بهره میبرند و میتوانند ساعتها در منطقه هدف پرواز (پرسه) کنند. هوش مصنوعی و سنسورهای اپتیکی روی این سیستمها به آنها اجازه میدهد به محض رویت هدفی با مشخصات از پیش تعیین شده (مثل رادار دشمن)، روی آن شیرجه رفته و محموله انفجاری خود را به هدف بکوبند.
فناوری تابشگرهای لیزری نظامی با لیزرهای معمولی متفاوت است. این دستگاهها پالسهای لیزری نامرئی را با کدهای اختصاصی (PRF) به سمت هدف میتابانند.گیرنده بمب هوشمند تنها به بازتاب لیزری واکنش نشان میدهد که کد آن با کد تنظیم شده در بمب یکسان باشد. این فناوری رمزنگاری نوری، مانع از این میشود که دشمن با تاباندن لیزرهای فریبدهنده، مسیر بمب را منحرف کند.به زبان ساده تر، این پاد ها لیزر را روی هدف میگیرند و موشک به دنبال لیزر میرود و هدف را میزند .
فناوریهای فریبدهنده برای دفاع از هواگردها. فلیر گلولههایی حاوی ترکیباتی نظیر منیزیم و تفلون هستند که پس از پرتاب، با دمایی بالاتر از خروجی موتور جت میسوزند تا موشکهای حرارتیاب را به سمت خود بکشانند. چف اما برای فریب رادارهاست؛ میلیونها رشته الیاف شیشهای با روکش آلومینیومی که در هوا پخش میشوند و با ایجاد یک ابر بازتابنده امواج الکترومغناطیسی، روی صفحه رادار دشمن صدها هدف دروغین ایجاد میکنند.
درک این پیچیدگیهای فناورانه نشان میدهد که برتری در میدان نبرد مدرن، در آزمایشگاههای تحقیق و توسعه و روی تختهسیاه مهندسان رقم میخورد. اخبار نظامی امروز را باید با لنز فناوری تحلیل کرد.#جنگ #اخبار_جنگی#نظامی#جنگی#فناوری_نظامی#پهپاد 02:37 - 20 شهریور 1405