فقط صداوسیما می‌تواند واژه‌های مصوب فرهنگستان را جا بیندازد!

معاون گروه واژه‌گزینی زبان و ادب فارسی فرهنگستان می‌گوید: کلماتی را که ما تصویب می‌کنیم، تا صداوسیما جا نیندازد، بین مردم هم رواج پیدا نمی‌کند. نمونه‌اش هم کلمه «پیامک» بود.
به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، طی هفته‌های گذشته معادل لغت‌هایی چون وبینار و پادکست از سوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی از رسانه ملی منتشر شد و با واکنش‌هایی همراه شد. در همین زمینه با نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت‌وگو کردیم. فرآیند انتخاب واژه در فرهنگستان زبان و ادب فارسی چگونه است؟جلسات واژه‌گزینی معمولاً با حضور پنج تا هفت نفر از اعضای متخصص رشته‌ای که لغت مربوط آن است و با همراهی یک یا ۲ نفر از کارشناسان فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزار می‌شود. این ۲ کارشناس فرهنگستان در واقع واژه‌گزین هستند و می‌توانند از نظر تعریف و واژه‌شناسی به ساخت واژه کمک کنند.کلمه وب‌نشست هم به همین صورت بررسی شده است. یعنی ابتدا لغت از سوی گروه مربوطه انتخاب، براساس منابع تعریف‌نگاری و مفهوم‌شناسی می‌شود و اگر در زبان لاتین، ریشه‌ای داشته باشد، ریشه‌شناسی می‌شود و در نهایت این معادل لغت از سوی این گروه به شورای واژه‌گزینی اعلام می‌شود. اگر این لغت از سوی این شورا تصویب شود به عنوان مصوبه فرهنگستان اعلام می‌شود. البته این لغت ۱۴ مرتبه رفت و برگشت می‌شود تا از ابعاد مختلف مثل آوا و ساختار محک بخورد.ولی کلمه «وب‌نشست» معادل «وبینار» هم از ترکیب ۲ کلمه فارسی و بیگانه تشکیل شده است.علت اینکه کلمه‌ای مثل وب که لاتین است اما در معادل‌های فارسی استفاده می‌شود چیست؟برخی از کلماتی را که نتوانیم معادل کوتاه‌تر و گویاتری برایش پیدا کنیم، می‌پذیریم. مثلاً وب و یون را قبول کردیم.
گاهی کلمه‌ای وارد دایره لغات مردم می‌شود و سال‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما فرهنگستان زبان با تاخیری چند ساله معادلش را بیان می‌کند؛ در حالی که دیگر آن کلمه مصطلح شده است. چرا برای این موضوع، تدبیری نمی‌شود؟این حرف را درباره کلمه پیامک هم گفته بودند؛ در حالی که ما خیلی سال بود این کلمه را ساخته بودیم؛ منتهی تا وقتی که صداوسیما به کار نبرده بود، کسی متوجه‌اش نشد. ما از سال ۷۶ که اولین مجموعه‌مان را منتشر کردیم، تا امروز نزدیک به ۷۰ هزار واژه تصویب کرده‌ایم و هر سال نیز بین ۲ هزار تا ۲ هزار و ۵۰۰ واژه تصویب می‌کنیم.البته قبول داریم که روابط عمومی‌مان در این سال‌ها در تبلیغ و شناساندن واژگان ضعیف بوده است، اما این‌ها را در وبگاه‌مان اعلام می‌کردیم.از طرف دیگر، یکی، دو سالی است که بخشی به عنوان ترویج واژه‌ها در فرهنگستان ایجاد کرده‌ایم تا این لغات در حوزه‌های مختلف شناسانده شود. به طور مستمر رصد می‌کنیم، اما ممکن است با لغتی مواجه شویم که اعضا به توافقی درباره‌اش نرسند تا اینکه سال‌ها بگذرد و محک بخورد.اینطور نیست که تا لغتی منتشر شد، معادلش را اعلام کنیم؛ این‌ها همه فرآیندهای علمی دارند که گاهی وقت می‌گیرد.#فرهنگستان_زبان_ادب_فارسی#نسرین_پرویزی
08:35 - 18 شهریور 1403

1 بازنشر3 واکنش
93٫6k بازدید



7 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌به نام‌
@Puyan18 شهریور 1403
در پاسخ به
صدا و سیما فقط تا جایی که بحث درآمد از تبلیغات در میان نباشد رعایت میکند!البته در اکثر سریال ها و برنامه های ورزشی هم خیلی اهمیت نمیدهند!و مشکل فرهنگستان هم اینه که بسیار کند هست و بعد چند سال یاد معادل میفتد!

@Parsa818 شهریور 1403
در پاسخ به
کلمات اینقدر مضحکه که به هیچ وجه جانمیفته واصولا چه اصراریه که هرکلمه معادل فارسی داشته باشه!

@user17127086237518 شهریور 1403
در پاسخ به
سلام ، واژه ای که ریشه ی فارسی ندارد نباید معادل فارسی آن بوجود بیاید، اگه سعی بشه واژه های اصیل فارسی از بین نروند این روش موثرتر هستش،مثلا کامپیوتر در تمام دنیا کامپیوتر هستش بعد میگن بگید رایانه آخه چرا؟؟ مسئولان مربوطه برای اینکه بگن مابیکارنیستیم تو این مورد ، فقط دنبال معادل سازی هستن نه حفظ

تصویر نمایه‌ی ‌پویا‌
@pouyansari00618 شهریور 1403
در پاسخ به
بعضی کلمات رو موافقم که باید معادل سازی کرد . مثل سوبسید که فرهنگسازی شد و الان میگیم یارانه . ولی بعضی کلمات چون جهانی هستند نمیشه معادل بذاریم . مثل پیتزا و تاکسی

تصویر نمایه‌ی ‌ایرج‌
@user17105706809219 شهریور 1403
در پاسخ به
😃

@user170910054409035214725 فروردین 1405
در پاسخ به
اینا چرا همیشه سرتاپا سیاه میپوشن؟