چهره محلات کمبرخوردار خراسان جنوبی تغییر میکند
مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی با تشریح برنامههای بازآفرینی شهری استان از اجرای ۱۶ پروژه برای ارتقای کیفیت زندگی در محلات هدف خبر داد و گفت: ۸ پروژه با اعتبار ۵۳۰ میلیارد ریال به بهرهبرداری رسیده و ۸ طرح دیگر نیز تا پایان سال جاری آماده افتتاح میشود؛ همزمان نوسازی ۴ هزار واحد مسکونی در بافتهای ناکارآمد استان هدفگذاری شده است.
به گزارش خبرگزاری فارس از بیرجند، بازآفرینی شهری فقط به معنای ترمیم چند خیابان یا ساخت یک بوستان در محلهای قدیمی نیست؛ مسئله اصلی، بازگرداندن کیفیت زندگی به مناطقی است که سالها با کمبود امکانات عمومی، فرسودگی بناها و ضعف زیرساختهای شهری دستوپنجه نرم کردهاند.در خراسان جنوبی، این موضوع با توجه به پراکندگی جمعیت، گستردگی شهرها و وجود محلات کمبرخوردار اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ از همین رو برنامه بازآفرینی شهری در استان، همزمان دو مسیر را دنبال میکند؛ از یک سو ایجاد و تکمیل فضاهای عمومی و خدماتی و از سوی دیگر، تشویق مالکان به نوسازی خانههایی که فرسودگی آنها میتواند آینده سکونت در این محلات را با چالش مواجه کند.در تازهترین برنامه اعلامشده، ۱۶ پروژه بازآفرینی شهری در خراسان جنوبی در دستور کار قرار گرفته که ارزش مجموع آنها حدود ۲ هزار میلیارد ریال برآورد شده است.
۸ پروژه به بهرهبرداری رسیدمیرمحمد مودی، مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی، با اشاره به آخرین وضعیت طرحهای بازآفرینی شهری استان اظهار داشت: در سال جاری ۸ پروژه در محلات هدف و کمبرخوردار به بهرهبرداری رسیده است.وی اعتبار هزینهشده برای این پروژهها را ۵۳۰ میلیارد ریال اعلام کرد و افزود: این طرحها با هدف تقویت زیرساختهای مورد نیاز ساکنان و بهبود وضعیت خدمات عمومی در محدودههای هدف بازآفرینی اجرا شدهاند.به گفته مودی، اجرای این پروژهها با همکاری شهرداریها و سایر دستگاههای اجرایی دنبال شده و تداوم این همکاری برای پیشبرد طرحهای آینده نیز ضروری است.واقعیت این است که در محلات ناکارآمد، نبود امکاناتی مانند فضاهای فرهنگی، ورزشی و تفریحی تنها یک کمبود کالبدی نیست؛ بلکه مستقیماً بر میزان رضایتمندی ساکنان و حتی تصمیم خانوادهها برای ماندن یا ترک این محلات اثر میگذارد.۸ پروژه دیگر در راه استبرنامه بازآفرینی شهری خراسان جنوبی به پروژههای افتتاحشده محدود نمیشود.مدیرکل راه و شهرسازی استان اعلام کرد که ۸ پروژه دیگر نیز در محلات هدف در حال اجراست و پیشبینی میشود این طرحها تا پایان سال جاری به مرحله بهرهبرداری برسند.بر اساس برنامهریزی انجامشده، بخش قابل توجهی از این طرحها با هدف جبران کمبود سرانههای فرهنگی، ورزشی و تفریحی در مناطق کمبرخوردار تعریف شدهاند؛ موضوعی که میتواند بخشی از شکاف موجود میان محلات برخوردار و کمتر برخوردار شهرها را کاهش دهد.به این ترتیب، مجموع ۱۶ پروژه افتتاحشده و در دست اجرا، مجموعهای از اقدامات عمرانی را شکل میدهد که قرار است بخشی از زیرساختهای عمومی محلات هدف را تقویت کند.
بازآفرینی بدون نوسازی خانهها کامل نمیشودبا وجود اهمیت پروژههای عمرانی، یک بخش مهم از بازآفرینی شهری در داخل خانهها اتفاق میافتد؛ جایی که فرسودگی بناها میتواند امنیت و کیفیت زندگی خانوارها را تحت تأثیر قرار دهد.مودی در همین زمینه از طراحی بستههای تشویقی برای مالکان واحدهای واقع در بافتهای ناکارآمد خبر داد و گفت: هدفگذاری استان، نوسازی و بازسازی دستکم ۴ هزار واحد مسکونی در بافتها و محلات هدف است.این بستههای تشویقی با همکاری شهرداریهای استان طراحی شده تا یکی از موانع اصلی نوسازی، یعنی هزینه و دشواری فرایند ساختوساز برای مالکان، کاهش یابد.در واقع، تجربه بازآفرینی شهری نشان میدهد که ساخت زیرساخت عمومی به تنهایی نمیتواند به احیای یک محله منجر شود؛ زمانی میتوان از بازآفرینی واقعی سخن گفت که همزمان محیط عمومی و واحدهای مسکونی نیز بهبود پیدا کنند.هدف نهایی؛ ماندگاری جمعیت در محلاتیکی از شاخصهایی که در سیاستهای بازآفرینی شهری اهمیت دارد، حفظ جمعیت ساکن و جلوگیری از خالیشدن تدریجی محلات فرسوده است.مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی معتقد است تقویت خدمات عمومی در کنار نوسازی واحدهای مسکونی میتواند انگیزه ماندگاری شهروندان را افزایش دهد و شرایط زندگی استانداردتری را برای ساکنان فراهم کند.اگر یک محله از فضای مناسب فرهنگی و ورزشی، امکانات تفریحی، خدمات شهری و مسکن ایمن برخوردار باشد، طبیعی است که احتمال ماندگاری خانوادهها در آن افزایش پیدا میکند. از همین منظر، بازآفرینی شهری را میتوان اقدامی برای حفظ سرمایه اجتماعی محلات نیز دانست.
توسعه متوازن؛ برنامهای فراتر از یک سالبرنامهریزی برای بازآفرینی شهری خراسان جنوبی قرار نیست با پایان پروژههای امسال متوقف شود.مودی از آغاز برنامهریزی برای سالهای آینده خبر داد و گفت: با همراهی دستگاههای خدماترسان، اجرای طرحهای جدید در محلات ضعیف و کمبرخوردار استان دنبال خواهد شد.این نگاه چندساله اهمیت زیادی دارد؛ چرا که احیای بافتهای ناکارآمد فرآیندی زمانبر است و نمیتوان انتظار داشت مشکلات انباشتهشده چندین ساله تنها با چند پروژه عمرانی برطرف شود.از سوی دیگر، مشارکت شهرداریها و دستگاههای خدماترسان میتواند تعیینکننده باشد؛ زیرا بازآفرینی شهری موضوعی فرابخشی است و موفقیت آن به هماهنگی میان مدیریت شهری، دستگاههای اجرایی، مالکان و ساکنان محلات وابسته است.از پروژه عمرانی تا تغییر سیمای شهرآنچه در برنامه جدید بازآفرینی شهری خراسان جنوبی دنبال میشود، در صورت اجرای کامل، میتواند فراتر از افتتاح چند پروژه عمرانی باشد؛ چرا که ترکیب پروژههای عمومی با برنامه نوسازی ۴ هزار واحد مسکونی، دو ضلع مهم احیای محلات ناکارآمد را همزمان هدف گرفته است.اکنون ۸ پروژه به بهرهبرداری رسیده، ۸ پروژه دیگر در مسیر افتتاح قرار دارد و برای نوسازی هزاران واحد مسکونی نیز مشوقهایی در نظر گرفته شده است.چالش اصلی اما از اینجا آغاز میشود؛ اینکه این پروژهها تا چه اندازه بتوانند به تغییر محسوس در زندگی روزمره مردم منجر شوند. اگر زیرساخت جدید با نوسازی مسکن، حضور خدمات شهری و مشارکت ساکنان همراه شود، بازآفرینی میتواند از یک برنامه عمرانی به فرآیندی واقعی برای تغییر چهره محلات و ایجاد توسعه متوازن شهری در خراسان جنوبی تبدیل شود.
11:25 - 12 شهریور 1405