لامپها کممصرف شدند، چرا کولرها نه؟!
با سیاستهای درست، لامپهای رشتهای جای خود را به لامپهای کممصرف دادند. مسیری که میتواند در خصوص کولرهای آبی هم دنبال شود.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس - بررسی تجربه موفق جایگزینی لامپهای رشتهای با لامپهای کممصرف نشان میدهد که میتوان با ارائه سیاستهای درست، رفتار مصرفکنندگان را به سمت فناوریهای کممصرفتر هدایت کرد. این تجربه، بهویژه در خصوص کولرهای آبی پرمصرف، میتواند دنبال شود.لامپها چگونه کممصرف شدند؟تجربه لامپهای کممصرف (لامپهای فلوئورسنتی و بعداً LED) در ایران نمونهای از موفقیت سیاستهای ترکیبی دولت، تولیدکنندگان و فرهنگسازی عمومی است. در ابتدا، لامپهای رشتهای سنتی به دلیل مصرف بالای انرژی و طول عمر کوتاه، بخش عمده برق خانگی را به خود اختصاص میدادند. دولت در اواخر دهه ۷۰ و همچنین در دهه ۸۰، با هدف کاهش مصرف انرژی، مجموعهای از اقدامات را همزمان اجرا کرد.در وهله اول، تشویق مالی و یارانهای ارائه شد. در ایران، وزارت نیرو و شرکتهای برق با ارائه تخفیف خرید و اجرای طرحهای جایگزینی در ساختمانهای دولتی و عمومی، مصرفکنندگان را ترغیب به خرید لامپهای کممصرف کردند. توزیع لامپ کممصرف و اختصاص یارانه در بودجه از دیگر مواردی بود که مطرح شدند.در کنار سیاستهای تشویقی، محدودیت و استانداردگذاری نیز اعمال شد. تولید و واردات لامپهای رشتهای به مرور محدود و استانداردهای مصرف انرژی برای لامپها تعریف شد که این استانداردها باعث شدند تولیدکنندگان ناچار به ارتقای راندمان و کاهش مصرف برق لامپها شوند.از طرف دیگر، فرهنگسازی و اطلاعرسانی از طریق رسانهها و تبلیغات عمومی به آگاهیبخشی مردم کمک کرد. خانوارها به مرور با مزایای لامپهای کممصرف، مثل کاهش هزینه برق، آشنا شدند و تمایل به جایگزینی لامپهای قدیمی افزایش یافت.
خنک بودن گران تمام میشودآمارهای حدودی میگویند تجهیزات سرمایشی در ایران، ۴۰ درصد میزان مصرف برق را به خود اختصاص میدهند. در کشور، حدود ۲۵ میلیون موتور کولر آبی وجود دارد که بیش از ۲۰ درصد مصرف برق کشور را در ۴ ماه گرم سال به خود اختصاص میدهند.امروزه وضعیتی مشابه با لامپهای رشتهای قدیمی، برای خانهها وجود دارد. بیش از ۷۰ درصد کولرهای موجود راندمان بسیار پایینی دارند و یک راهحل ناگزیر آن است که موتورهای این کولرها با فناوریهای کممصرفتر جایگزین شوند. البته کولرهای آبی، علاوهبر برق، آب هم هدر میدهند و این امر نیز لزوم توجه را بیشتر میکند.با این حال، به نظر میرسد تجربه جایگزینی لامپهای کممصرف، به طور مستقیم میتواند برای کولرهای آبی پرمصرف نیز الگو قرار گیرد. با ارائه مشوقهای مالی، اصلاح استانداردها و فرهنگسازی درباره مزایای کولرهای کممصرف، میتوان رفتار مصرفکنندگان را مشابه تجربه لامپها تغییر داد و سهم قابل توجهی از مصرف برق و آب کشور را کاهش داد.بازارسازی در اولویت قرار گیردسیاستهای جایگزینی لامپ کممصرف نه تنها موجب صرفهجویی در مصرف انرژی شد، بلکه یک بازار جدید و پررونق را هم به وجود آورد. با رشد تقاضا برای لامپهای کممصرف، دهها شرکت داخلی و خارجی به تولید و توزیع این محصولات روی آوردند. به بیان دیگر، سیاستهای انرژی کارآمد توانستند همزمان به کاهش مصرف برق و توسعه صنعتی کمک کنند.
به نظر میرسد همین الگو را میتوان در مورد کولرهای آبی نیز به کار گرفت. در حال حاضر، فناوریهای جدید مانند موتورهای BLDC، موتورهای پیشرفته با رده A مصرف برق، پدهای تبخیری بهینه و طراحیهای نوین بدنه در کشور وجود دارند و میتوانند مصرف انرژی و آب را به شکل محسوسی کاهش دهند.همانند نسلهای اولیه لامپهای کممصرف، برخی از این فناوریها در مرحله توسعه قرار دارند، اما اهتمام دولت به تغییر رویه کولرهای آبی، آنهم با اولویت توسعه بازار و فناوری میتواند نقش پررنگی در اقتصادیتر کردن این فناوریهای جدید ایفا کند.چنین بازاری نه تنها به کاهش بار شبکه برق کمک میکند، بلکه میتواند موتور محرک برای توسعه صنعت نوپای داخلی باشد. تولیدکنندگان داخلی فرصت خواهند داشت تا خطوط تولید خود را ارتقا دهند، اشتغال در صنایع تهویه افزایش یابد و حتی امکان صادرات کولرهای کممصرف به مناطق گرم و خشک خاورمیانه فراهم شود.#کولر_آبی#کولر_پرمصرف#ناترازی#ناترازی_برق 00:02 - 28 شهریور 1404