وقتی فرونشست فرهنگی از سنگ هم رد میشود + فیلم
از یادگارنویسی نوروز گذشته تا پرش اخیر از فراز سیوسهپل، دو رفتار بهظاهر متفاوت اما در یک نقطه به هم میرسند: عادیشدن بیحرمتی به میراث فرهنگی. شاید وقت آن رسیده باشد، نگاهی هم به فرونشست فرهنگی داشته باشیم؛ جایی که بیتفاوتی انسانها میتواند حتی از سنگ هم عبور کند.
به گزارش خبرگزاری فارس از اصفهان، میراث فرهنگی فقط بناهایی از سنگ و آجر نیست؛ بخشی از هویت و حافظه تاریخی یک جامعه است. با این حال، گاهی بیتوجهی و رفتارهای ناآگاهانه، بیش از عوامل طبیعی به این آثار آسیب میزند؛ از یادگارنویسی روی دیواره بناهای تاریخی تا رفتارهای پرخطری مانند پرش از فراز سیوسهپل.در روزهای اخیر تصاویری از پرش یک جوان از بالای سیوسهپل در اصفهان منتشر شده؛ اقدامی که واکنشهایی را در پی داشته است. در پی انتشار این تصاویر، امیر کرمزاده، رئیس سازمان میراث فرهنگی استان اصفهان اعلام کرد که خوشبختانه این پرش آسیبی به سازه و بخشهای تاریخی سیوسهپل وارد نکرده است.اما ماجرا تنها به یک پرش خطرناک ختم نمیشود؛ آنچه بیش از هر چیز نگرانکننده به نظر میرسد، عادیشدن رفتارهایی است که حریم و حرمت آثار تاریخی را نادیده میگیرند.نوروز سال گذشته نیز فردی با یادگارنویسی روی دیوارههای سیوسهپل، بخشی از این اثر تاریخی را به محلی برای ثبت یاد شخصی خود تبدیل کرد؛ اقدامی که علاوه بر خدشهدار کردن جلوه و زیبایی پل، بار دیگر پرسش مهمی را پیش کشید: چرا برخی افراد هنوز میان «یادگاری گذاشتن» و «آسیب زدن به میراث فرهنگی» مرزی قائل نیستند؟یادگارنویسی، زخمی بر پیکر بخشی از تاریخهر خط و نوشتهای که بر دیواره یک بنای تاریخی حک میشود، شاید برای صاحب آن یک یادگاری باشد، اما برای یک ملت، زخمی بر پیکر بخشی از تاریخ است.از پرش از فراز پل تا حک کردن نام و نوشته بر دیوارههای آن، رفتارها متفاوتاند اما یک نقطه مشترک دارند: بیتوجهی به ارزش میراثی که متعلق به یک فرد نیست و نسلهای بسیاری در حفظ آن سهم دارند.
وقتی «دیدهشدن» به قیمت آسیب به میراث تاریخی تمام میشودعلی محمد فصیحی، سخنگوی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان در گفتوگو با فارس با اشاره به افزایش رفتارهای پرخطر در بناهای تاریخی میگوید: در چند سال اخیر با پدیدهای به اسم وندالیسم فرهنگی روبرو هستیم که ریشه آن در میل به دیدهشدن در فضای مجازی است و برای مقابله با آن، علاوه بر نظارت دستگاههای مسئول، به فرهنگسازی و مشارکت عمومی نیاز داریم.به گفته وی، رفتارهایی که گاه با هدف ثبت تصاویر و انتشار در فضای مجازی انجام میشود و از صعود و پرش از نقاط مرتفع بناهای تاریخی تا انجام حرکات نمایشی و پرخطر را دربرمیگیرد، علاوه بر تهدید جان، اصالت و سلامت این آثار را نیز در معرض آسیب قرار میدهد.فصیحی به یکی از مصادیق اخیر، اقدام فردی برای پرش از فراز سیوسهپل اصفهان اشاره کرد؛ اقدامی که فارغ از آسیبهای احتمالی به یک اثر تاریخی، جان فرد را نیز با خطر جدی مواجه میکند.فرهنگسازی؛ حلقه مفقوده حفاظت از بناهای تاریخی سخنگوی میراث فرهنگی اصفهان ادامه میدهد: اصفهان در سالهای گذشته نیز با پدیدههایی همچون پارکور در بناها و فضاهای تاریخی مواجه بوده است. وی با تأکید بر ضرورت فرهنگسازی در جامعه تصریح کرد: قبل از هر چیز باید فرهنگسازی کنیم. تا زمانی که فرهنگ استفاده صحیح از بناهای تاریخی در میان مردم شکل نگیرد، نمیتوان انتظار داشت که چنین پدیدههایی بهطور کامل متوقف شود.فصیحی ادامه داد: مردم باید بدانند که بناهای تاریخی صرفاً یک فضای عمومی برای تفریح یا انجام حرکات نمایشی نیستند، بلکه بخشی از هویت و تاریخ این سرزمین به شمار میروند و حفاظت از آنها یک مسئولیت عمومی است.
سیوسهپل؛ فضای عمومی اما یک میراث ۴۰۰ ساله سخنگوی میراث فرهنگی اصفهان با اشاره به ماهیت عمومی پلها گفت: اگر بخواهیم از منظر پدافند غیرعامل و ایمنی شهری به موضوع نگاه کنیم، پل یک فضای عمومی و در واقع فضایی است که افراد از روی آن عبور و مرور دارند. وی میافزود: با این حال، وقتی با یک بنای تاریخی مواجه هستیم، باید ملاحظات مربوط به حفاظت از میراث فرهنگی نیز مورد توجه قرار گیرد. ما با میراثی چندصد ساله مواجه هستیم که حفظ آن یک ضرورت است و باید همه اقدامات لازم را در این زمینه انجام دهیم. ضرورت همکاری شهرداری و میراث فرهنگیفصیحی با تأکید بر نقش دستگاههای مسئول در پیشگیری از این اتفاقات گفت: لازم است دستگاههایی مانند شهرداری با همکاری میراث فرهنگی، اقدامات لازم را برای آگاهیبخشی به مردم انجام دهند و شهروندان را نسبت به خطراتی که استفاده نادرست از یک پل تاریخی میتواند برای آنها ایجاد کند، آگاه کنند.به گفته سخنگوی میراث فرهنگی اصفهان، آگاهیرسانی میتواند نقش مهمی در کاهش رفتارهای پرخطر داشته باشد؛ چراکه بخشی از این اقدامات نهتنها سلامت فرد، بلکه یک اثر تاریخی را نیز در معرض آسیب قرار میدهد.پایش بناهای تاریخی؛ از نظارت یگان حفاظت تا مشارکت مردموی درباره وضعیت نظارت بر بناهای تاریخی میگوید: یگان حفاظت در بناهای تاریخی و بناهایی که جزو آثار میراثی هستند، تردد و پایش دارد، اما ممکن است در برخی نقاط به دلیل کمبود منابع و نیروی انسانی، این پایش با شدت و تناوب کمتری انجام شود.
فصیحی تأکید میکند: اینجاست که نقش شهروندان اهمیت پیدا میکند. خود مردم باید وارد میدان شوند و مانع از آن شوند که افرادی با چنین رفتارهایی هم جان خودشان را به خطر بیندازند و هم به معنای تاریخی و هویتی بنا آسیب وارد کنند.حفاظت از میراث تاریخی نیازمند عزم عمومی استسخنگوی میراث فرهنگی اصفهان با بیان اینکه حفاظت از بناهای تاریخی صرفاً وظیفه یک دستگاه خاص نیست، گفت: حفاظت از میراث تاریخی نیازمند اجماع و تلاش همگانی است. اگر قرار است بناهای تاریخی برای نسلهای آینده باقی بمانند، همه ما باید در حفظ آنها نقش داشته باشیم.تکرار رفتارهای کوچک به یک آسیب بزرگ فرهنگی تبدیل میشودسیوسهپل تنها یک پل تاریخی نیست؛ بخشی از شناسنامه اصفهان و میراثی متعلق به نسلهای گذشته و آینده است. شاید یک پرش یا یک نوشته روی دیواره پل در لحظه اتفاقی کوچک به نظر برسد، اما تکرار همین رفتارهای کوچک است که میتواند به یک آسیب بزرگ فرهنگی تبدیل شود.حفاظت از میراث فرهنگی از جایی آغاز میشود که بدانیم قرار نیست نام ما روی آثار تاریخی باقی بماند؛ قرار است خودِ اثر برای نسلهای بعد باقی بماند. شاید این همان جایی باشد که باید میان «یادگاری گذاشتن» و «یادگار نگه داشتن» تفاوت قائل شویم.شاید وقت آن رسیده باشد که پیش از آنکه از فرونشست زمین و آسیبهای طبیعی به بناهای تاریخی بگوییم، نگاهی هم به فرونشست فرهنگی داشته باشیم؛ جایی که بیتفاوتی انسانها میتواند حتی از سنگ هم عبور کند.#سیوسهپل #آسیب_فرهنگ #بناهای_تاریخی #وندالیسم #حفاظت 15:58 - 24 شهریور 1405