اکسپو ۲۰۲۶ گرگان؛ فرصت توسعه یا نمایش بزرگ اقتصادی؟!
در حالی به موعد برگزاری رویداد بزرگ اکسپو ۲۰۲۶ آسیای میانه به میزبانی گرگان نزدیک میشویم که کارشناسان معتقدند زیرساختها از رویاهای اقتصادی طراحان این رویداد عقبترند و هر روز تردید بیشتری نسبت به فرجام موفق این رویداد مطرح میشود.
خبرگزاری فارس استان گلستان- دنیای امروز بی هیچ تردیدی آینده خود را در گرو تعاملات و ارتباطات چند سویه میان اضلاع قدرت می بیند؛ از قدرتهای اقتصادی و سیاسی گرفته تا قدرتهای ارتباطی و گفتمانساز و تمدنساز. ایران اسلامی نیز از این قاعده مستثنی نیست و برای پیشرفت و البته زمینهسازی تمدن نوین اسلامی نیازمند ارتباطاتی هوشمندانه و مبتنی بر توسعه منافع ملی با اولویت همسایگان و ترجیح شرق بر غرب و نزدیک بر دور است.استان گلستان با داشتن ویژگیهای طبیعی، جغرافیایی، ژئوپلتیکی و ظرفیتهای بکر و خاص خود به یکی پایههای تحقق نگاه مذکور با محوریت توجه به آسیای میانه و ارتباطات مبتنی بر قرابتهای فرهنگی، تاریخی و تمدنی میان گلستان و این کشورها تبدیل شده است و دولتها این رسالت سنگین را بر دوش مسئولان، فعالان اقتصادی، سیاسی، علمی و دانشگاهی و حتی فعالان فرهنگی و اجتماعی این استان نهادهاند.لذا در اقدامی تازه استانداری گلستان با مشارکت استانهای شمالی (گیلان، مازندران و سمنان) در صدد برگزاری نمایشگاه اکسپو ۲۰۲۶ آسیای میانه به میزبانی گرگان است. رویدادی که با توجه به شرایط کشور و منطقه، امکانات و زیرساختها و آمادگی فنی، مالی، علمی و عملیاتی برگزاری آن را با چالشهایی جدی از سوی کارشناسان روبهرو کرده است. از این رو در این گزارش تلاش شده تا از زوایای دیگری به این موضوع نگریسته شود تا قبل از اجرای آن ضمن بررسی الزامات و بایدها، انحراف آن از معیار اصلی کشف و اصلاح شود:
نمایشگاه اکسپو در گرگان مقرون به صرفه نیست
امید رحیمی دکترای روابط بینالملل با گرایش آسیای میانه در گفت و گو با فارس با اشاره به امکان مفید بودن رویداد اکسپو، اظهار کرد: شرط مفید بودن این نمایشگاه فراهم شدن الزامات و زیرساختهای لازم آن مبتنی بر یک نگاه راهبردی است.وی با بیان اینکه یک اصل کلی وجود دارد که هر چه روابط بینالمللی و حضور تجار خارجی در یک منطقه (استان) افزایش پیدا کند امکان توسعه ارتباطات و بالفعلسازی ظرفیتهای مشترک بالقوه افزایش پیدا میکند، افزود: سؤال اصلی این است که آیا خروجی این رویداد بر اساس منطق هزینه و فایده مقرون به صرفه خواهد بود یانه؟این کارشناس ارشد مسایل آسیای میانه با مهم دانستن وضعیت کیفی این رویداد و احتمال محدودسازی مهمانان با سپردن مسئولیت به دست اتاق بازرگانی، خاطرنشان کرد: برخی اعضای اتاق شرکایی در آسیای میانه دارند که ترجیحشان این است که شرکای خود را در رویداد شرکت دهند؛ لذا مکانیزم دعوت، مدل بازدید و حضور افراد مهم است.رحیمی با اشاره به اینکه زمانی اکسپوها میتواند مفید باشد که یک سند مشخص راهبردی در استان برای توسعه اقتصادی تدوین شده باشد، ادامه داد: مهمترین محور اکسپوها تلاش برای حضور تجار برای سرمایهگذاریهای استراتژیک است که این نگاه در گلستان به صورت مبنایی وجود ندارد.وی با تاکید براینکه در حال حاضر نهادها و سازمانها در گلستان هنوز نقش و سهمشان را در این رویداد نمیدانند و صرفا در اندیشه معرفی محصولات برای صادرات هستند، تصریح کرد: چند سوال اساسی مطرح است و آن اینکه بازار مکمل این نمایشگاه کجاست؟ بعد از نمایشگاه تفاهمها در کدام بستر ظهور و بروز میکند؟ و چرا فهم دقیق توسعه زنجیره ارزش و تأمین، نقش گمرگ، حمل و نقل ریلی و هوایی و استانداردهای تولید جدی گرفته نمیشود.
ضرورت ایجاد صنایع چندملیتی تبدیلی
حسن بیارجمندی دانشآموخته دکترای روابط و حقوق بینالملل دانشگاه مسکو در گفت و گو با فارس با اشاره به اینکه استانهای شمالی نباید صرفاً گذرگاه وارداتی کالا و حتی صادرات صرف باشند، اظهار کرد: باید در استان گلستان به سمت ایجاد صنایع چندملیتی و تبدیلی مشترک و ورود به زنجیره تأمین امنیت غذایی منطقه حرکت کنیم.وی بر ضرورت هدایت دیپلماسی اتاقهای بازرگانی استانهای شمالی به سمت تشکیل کمیتههای کاری مشترک استانداردها جهت همسانسازی تاکید کرد و گفت: به ویژه در بستهبندی و گواهیهای بهداشتی منطبق بر استاندارد کشورهای آسیای میانه نیازمند همیت بیشتری هستیم.این عضو هیئت علمی دانشگاه گلستان با بیان اینکه استانهای شمالی میزبان رویداد اکسپو ۲۰۲۶ باید نقش تسهیلگر لجستیکی برای مثلث سه کشور قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان را ایفا کنند، ادامه داد: نسخه فقط صادرات بدون راهبرد ساختِ زنجیره ارزش با همسایگان، به نتیجه مورد انتظار نخواهد رسید؛ چراکه با برآورد میدانی که از رقابت کشورهای قدرتمند در بازار کشورهای آسیای مرکزی وجود دارد، این نسخه در خود نمایشگاه اکسپو در سطح همان سالنها باقی خواهد ماند.بیارجمندی با اشاره به گزارش مستند مرکز تحقیقات ازبکستان و سطح تعاملات افزایش یافته کشورهای این منطقه با هم، اضافه کرد: شعار اکسپو در حال حاضر فقط صادرات است که اشتباه بزرگی بوده و اگر سرمایهگذاری به سمت تولید چندوجهی، زنجیره منطقهای و گره خوردن جریان تولید و صادرات نرود کشورهای این منطقه سراغ محصولات بین خودشان که برخی کیفیتهای بهتری هم دارند خواهند رفت.
انتفاع مردم یا مهمانی برای تجار خارجی؟
حال از همه این مباحث هم که بگذریم چالش بزرگی پیش روی برگزار کنندگان است، چالشی که ناشی از شرایط خاص کشور، محدودیت و معذوریتها و احتمالا استقبال کم تجار برای حضور در ایران با شرایط فعلی و البته تحریمهای ظالمانه و غیرقانونی علیه خطوط هوایی ایران بوده و مستقیما رسیدن به اهداف این رویداد را نشانه رفته است. باید دید متولیان برگزاری این رویداد میتوانند با عبور از چالشهای فوق و همچنین عبور از روشهای رسانهای سنتی که در انعکاس اخبار استاندار و استانداری این روزها به لطف هوش مصنوعی بازار داغی برای خود دست و پا کرده است؛ با بازنگری و باز تعریف نقش رسانه در پیشرفت استان، این رویداد را برای گلستان به یک بستر انتفاع و بهرهبرداری تبدیل کنند یا باید شاهد یک نمایش بزرگ و پرزرق و برق اقتصادی و مهمانی بزرگ تفریحی برای تجار باشیم.
به گزارش خبرگزاری فارس، رویداد اکسپو ۲۰۲۶ آسیای میانه در گرگان از ۲۴ لغایت ۲۷ آذرماه با عنوان توانمندیهای صادراتی گلستان در محل نمایشگاههای بین المللی گرگان برگزار میشود.
06:25 - 4 مهر 1405