نسخه نجات اقتصاد ایران با فناوری‌های نظامی

سرریز فناوری دفاعی به اقتصاد کشور و پر کردن خلاهای توسعه می‌تواند مقدمه یک جهش بزرگ در ایران باشد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ براساس تحلیل الگوهای جهانی، ۷۰ درصد فناوری‌های تحول‌آفرین از GPS تا اینترنت ابتدا در حوزه دفاعی توسعه یافته و سپس به بخش غیرنظامی منتقل شده‌اند. در ایران، علیرغم دستاوردهای برجسته در فناوری‌های دفاعی، مکانیسم سیستماتیک برای تبدیل این دارایی‌ها به «موتور محرکه اقتصاد غیرنظامی» وجود ندارد. در این گزارش چالش اصلی این تبادل یعنی شکاف مالی-تسهیلاتی در مرحله تبدیل فناوری به محصول تجاری در چهارچوب یک برنامه توسعه بررسی می‌شود. الگوهای جهانی سرریز فناوری دفاعی-غیرنظامیپیشران فناوری کشورهای توسعه یافته صنایع نظامی است، برای مثال DARPA یا همان آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته دفاعی آمریکا ۹۰ درصد بودجه خود را به پیمانکاران خصوصی تخصیص می‌دهد. در یک نمونه فناوری شکست هیدرولیکی (فراکینگ) که در پروژه‌های نظامی آمریکا توسعه یافت، انقلاب شیل در صنعت نفت جهان را رقم زد و آمریکا را از واردکننده انرژی به صادرکننده تبدیل کرد و بسیاری از سیاست خارجی این کشور در دنیا را تحت تاثیر خود قرار داد.هدایت اعتبار در قالب وام‌های با بازپرداخت ۱۵ ساله و نرخ سود ۲ درصد از طریق Ex-Im Bank راهبرد حمایت دولت ایالت متحده برای سرریز فناوری صنایع نظامی به سایر شکل‌های اقتصاد است.
تحلیل وضعیت موجود ایران صنایع نظامی ایران دارایی فناورانه بسیاری دارد که نمونه‌هایی از آن در جنگ با اسرائیل زمین حیرت دنیا را فراهم کرد. وجود نهادهای مانند ستاد کل نیروهای مسلح، سپاه پاسداران و وزارت دفاع با ظرفیت R&D پیشرفته می‌تواند خلا فناوری در اقتصاد ایران را پوشش دهد. در این میان، فقدان چارچوب حقوقی، تامین مالی پرریسک و گسست زنجیره ارزش موانع پیش روی سرریز فناوری دفاعی به اقتصادی است.بر این مبنا عدم تعریف مالکیت فکری مشترک نظامی-غیرنظامی، نرخ سود بانکی ۱۸ درصد و وثیقه‌های سنگین از مصادیق موانع یاد شده است.
پیشنهاد مکانیسم تامین مالی سرریز فناوری رکن توسعه هر اقتصادی پیش از هر چیز یک برنامه یا سند توسعه است. ذیل سند خلاهای توسعه پیدا شده و حالا فناوری صنایع نظامی ایرانی می‌تواند با تجاری شدن این خلاها را پر کند.همانطور که در ابتدای گزارش تاکید شد، با وجود یک سند توسعه و برای تجاری‌سازی فعالیت‌های نظامی حالا تامین در قالب چهاچوب‌های سودآور هدایت اعتبار باید در دستور کار قرار گیرد.برای مثال طراحی صندوق ضمانت ریسک فناوری (Technology Risk Guarantee Fund - TRGF) با ساختار سرمایه ترکیبی شامل ۴۰ درصد بودجه دولتی، ۳۰ درصد تامین مالی بانکی و ۳۰ درصد سرمایه‌گذار بخش خصوصی و مکانیسم عمل، ضمانت ۷۰ درصدی وام‌های بانکی به شرکت‌های فناور منتخب در کنار بازپرداخت وام پس از رسیدن به درآمد عملیاتی می‌تواند الگوی هدایت اعتبار باشد. علاوه بر تامین مالی از نظام بانکی، تامین مالی از بازار سرمایه با ایجاد بورس فناوریهای پیشرفته (Advanced Tech Market - ATM) برای عرضه سهام شرکت‌های سرریزی و الزام صندوق‌های بازنشستگی به سرمایهگذاری ۱۰ درصدی دارایی‌ها در ATM می‌تواند در دستور کار باشد.
مدل اجرایی و نهادهای نظارتی پیاده‌سازی این مدل در گام اول نیاز به ساختار حاکمیتی دارد که در گام اول توان تصمیم‌گیری داشته باشد. در نظام حکمرانی ایران نظام تصمیم‌گیری با توزیع اختیارات میان چند دستگاه از حکمران سلب شده و زیرسازی ساختار حاکمیتی این مدل می‌تواند الگوی جدید برای توسعه قلمداد شود. ستاد کل نیروهای مسلح و دولت در چهارچوب همکاری دستگاه‌هایی نظیر وزارت دفاع، صمت و اقتصاد و ایجاد کمیته‌های فناوری‌های چندکابرده در کنار صندوق‌های تامین مالی و بانک‌های عامل در این ساختار با ایجاد فضای مهیای تصمیم‌‎گیری یک توصیه برای شکل گیری چنین رویه‌ای است.در کنار ساختار حاکمیتی مکانیسم‌های نظارتی شامل سامانه رصد عملکرد (TechSpill Monitor) و ردیابی شاخص‌ها می‌تواند مسیر را بهینه کند. مسیر سرریز فناوری پهپادی به کشاورزی یکی از زنجیره‌های فناوری‌های دفاعی قابل توسعه به فضای اقتصادی کشور استفاده از فناوری پایه سیستم ناوبری پهپادی در سنسورهای پایش سلامت محصولات کشاورزی است. این فناوری می‌تواند کاهش ۴۰ درصدی مصرف آب و افزایش ۲۵ درصدی عملکرد را فراهم کند.تزریق تسهیلات ۵۰ میلیارد تومانی از صندوق TRGF به شرکت بخش خصوصی با نرخ سود کمتر از نرخ مصوب و بازپرداخت از محل فروش داده‌های ماهوارهای به وزارت جهاد کشاورزی شرط تحقق این اتفاق است. در پایان توصیه می‌شود: تصویب قانون حفاظت از فناوری‌های دوکاربرده با تعریف حقوق مالکیت فکری مشترک بین نهادهای دفاعی و بخش خصوصی.تاسیس بانک توسعه فناوری‌های پیشرفته با سرمایه اولیه ۱۰ هزار میلیارد تومان از محل صندوق توسعه ملی.معافیت ۵ ساله مالیاتی برای شرکتهای فعال در زنجیره سرریز فناوری.
منابع پشتیبان گزارش:DARPA-E Annual Report 2024: مکانیسمهای تامین مالی پروژههای پرریسک . World Bank Study on Technology Transfer (2023): شاخصهای اثرگذاری اقتصادی.این گزارش با استفاده از دادههای مستند جهانی و تطبیق آن با ظرفیتهای بومی ایران تهیه شده است. پیشنهادات قابلیت اجرا در چارچوب برنامه هفتم توسعه را دارند.#فناوری_دفاعی#سرریز_فناوری#اقتصاد_دفاعی#مدیریت_علم_پایه
14:01 - 17 تیر 1404

9 بازنشر22 واکنش
130٫4k بازدید



26 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌مهدی‌
@mahdi1491138417 تیر 1404
در پاسخ به
صد بار فریاد زدیم . صنعت نظامی همه جوره برای کشور خوبهباید گردن استکبار داخلی و کودن های داخلی ک الان قایم شدن رو شکست .بعد علمی دارهبعد امنیتی دارههم بعد ملی داره هم بعد اقتصادی داره هم بعد معنوی دارههم بعد فرهنگی داره هم بعد صنعتی داره …نمایش بیشتر

@Haghdoost17 تیر 1404
برای کشوری مثل ایران قدرت نظامی یک واجب عینی هست...اما اگر به روسیه که جزو سه برقدرت نظامی دنیاست و اقتصادش نگاه کنیم مشخصه قدرت نظامی برای رشد اقتصادی کافی نیست و به خیلی عوامل بستگی داره...ودرضمن با وجود مثلا تکنولوژی برتر روسیه در صنایع نظامی مثلا درخودروسازی بسیار عقب تر ازدنیاست چون ماهیت این د…نمایش بیشتر

@SMehdy17 تیر 1404
در پاسخ به
دقیقا دانشگاه های اصلی را فعال کنید. المپیادها رو فعال کنید. تا می تونید پروژه بدید به دانشگاه ها. نظارت کنید ولی از دور ریز هم نترسید، لازمه کاره. مغزها هم کار باشه جایی نمی رن. المپیادها رو فعال کنید. نشون بدید مهندس ها پولدار می شن نه دکتر و وکیل. تمام مفت خور ها رو از بودجه محروم کنید.

@Haghdoost17 تیر 1404
نسخه نجات اقتصاد ایران رهایی از اقتصاد تورمی و ربایی و رانتی هست که چه در زمان جنگ چه صلح همیشه باهامون بوده و مانع اقتصاد اسلامی وپویا وسالم شده..

تصویر نمایه‌ی ‌بیگی‌
@baigy17 تیر 1404
در پاسخ به
صنعت نظامی یعنی صنعت بدون رانتوسایر صنایع خصوصی و دولتی صنعت همراه رانت

@Mojtaba22317 تیر 1404
در پاسخ به
بند اول گزارش گویای همه چیز هست "سرریز فناوری دفاعی به اقتصاد کشور و پر کردن خلاهای توسعه می‌تواند مقدمه یک جهش بزرگ در ایران باشد."می تواند یعنی بالقوه امکانش هست ولی بالفعل انجام نمیشه!متاسفانه با همین میزان پروژه نفوذ و البته رانت و فساد اداری نباید انتظار چنین تحولی داشته باشیم!

@user17179173409517 تیر 1404
در پاسخ به
مملکت شده مملکت وکیل و دلال ها !

تصویر نمایه‌ی ‌دیده‌بان راه شهدا‌
@user17510941554117 تیر 1404
در پاسخ به
آنجایی که حرف رهبری فصل‌الخطاب است و عملکرد جهادی است، پیشرفت حیرت‌انگیز است، همچون حوزه دفاعی.آنجایی که حزب‌بندی و سیاسی کاری است، کار خراب است.

تصویر نمایه‌ی ‌شیرزاد رضایی‌
@shirzad6717 تیر 1404
در پاسخ به
همه ما سربازی رفتیم و خیلی از آموزش های که داده میشه برای چهل سال پیشه، همیشه اینو شنیدم و دیدیم که میگن آمریکا بیشترین سود رو از جنگ بین کشورها میبره با فروش تسلیحات نظامی، اونوقت ما تمام صنعت نامیمون خلاصه شده در پهباد و موشک، گفتم به جای اینکه خیابانی به اسم شهید حاجی زاده بزنید، شرکت تاسیس کنید…نمایش بیشتر

تصویر نمایه‌ی ‌یحیی‌
@Ariha17 تیر 1404
در پاسخ به
میشه یه کم از سرریز فناوری نظامی کشور را بریزید تو اقتصاددان‌ها که دیگه چرت و پرت ننویسن؟!

در پاسخ به
شما را به خدا اینها را نگید برادران غرب پرست نا نجیب ناراحت میشن ی موقع از ناراحتی غصه میخورن، ان شاءالله غزل را می خونند و تمام گناه دارن 😆

تصویر نمایه‌ی ‌Dr.Mohsen .D‌
@Dr_Mohsen_D17 تیر 1404
در پاسخ به
پس چرا نمی ذارید شرکت ها تو این حوزه فعالیت کنند و پدرمون رو در میارید با بهانه تراشی و محدودیت و گیر سه پیچ

تصویر نمایه‌ی ‌Dr.Mohsen .D‌
@Dr_Mohsen_D17 تیر 1404
در پاسخ به
الان 5ساله میخواهیم پهپاپ نقشه برداری تولید کنیم همش سنگ اندازی می کنید

@soma11017 تیر 1404
در پاسخ به
انرژی هسته ای بخشی از صنعت نظامی است که آنرا رها نخواهیم کرد و قابل مذاکره نیستند.

تصویر نمایه‌ی ‌Yahya Saree‌
@YahyaSaree17 تیر 1404
در پاسخ به
شیوه تعیین قیمت فولاد در کشور: قیمت جهانی فولاد × قیمت روز دلار در ایران.تولید کننده ایرانی از طریق بورس کالا به فولاد ایرانی دسترسی پیدا میکند، تاجر خارجی بدون واسطه بورس.سهم دولت از کل معادن کشور فقط ۵۳ همت، در بودجه سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴!

تصویر نمایه‌ی ‌اکبری‌
@DrAkbari17 تیر 1404
در پاسخ به
تازه بهتر هم می توانست باشد، سیستم گزینش و استخدام نیروهای مسلح خیلی ایراد دارد. بنده دوستان بسیار مخلص و متعهدی داشتم که متقاضی جذب هیات علمی یکی از دانشگاه های نظامی بودند، آنها را تایید صلاحیت نکردند و آدم های به مراتب ضعیف تری از لحاظ علمی و اعتقادی را جذب کردند.

تصویر نمایه‌ی ‌وسعت‌اله مقدر‌
@mortagheb17 تیر 1404
در پاسخ به
نسخه نجات اقتصاد ايران به فناوري نرم يعني اصلاح نظام بودجه و بستن تونل (مجوزها و سياست‌) هايي که انحصار، البته به نام مردم و محرومان به درون آن زده محتاج است!

تصویر نمایه‌ی ‌وسعت‌اله مقدر‌
@mortagheb17 تیر 1404
در پاسخ به
رقابت صنايع نظامي دروني و منطبق با قانون تجارت نيست! گرچه که برخي شرکت‌هاي وابسته، تو باد اين صنايع خوابيده و از رانت خاصي خود را برخوردار مي‌کنند!

تصویر نمایه‌ی ‌اکبری‌
@DrAkbari17 تیر 1404
در پاسخ به
با این اینترنت کند و ضعیف، اقتصاد هیچ وقت رشد نمی کند. کسانی که فکر می کنند با قطع یا کند کردن اینترنت بین الملل امنیت ایجاد می کنند، بدانند که نه تنها امنیت ایجاد نمی شود، بلکه سبب نارضایتی عمومی و دلسردی مردم نیز می شود.