همخانگی و صمیمیت با حیوانات تاوان دارد
این روزها پای حیوانات از کوچه و خیابان به خانهها باز شده و متأسفانه برای بعضیها، عضوی از خانواده شدهاند. یک مصداق آن هم تهیه نیازهای اولیه حیوانات به شکلهای ویژه و لاکچری است. هشدارهای دامپزشکان برای تاوان هم خانگی با حیوانات شنیدنی است.
گروه زندگی: در سالهای اخیر به دلیل نگهداری غیراصولی حیوانات در خانهها، بیماریهای زئونوز(مشترک بین انسان و حیوان) گسترش پیدا کردهاست. پای صحبتهای «لیلا کاظمی»، دکترای دامپزشکی دانشگاه تهران مینشینیم تا از آسیبهای ناشی از همزیستی و صمیمیت با حیوانات بشنویم.
*یک علاقهمندی با هزینههایی گاه جبران ناپذیر
بدون شک نگهداری حیوانات خانگی بهعنوان موجوداتی زنده علاوه بر هزینههای متفاوت، مسئولیت و زحمت خاص خود را نیز برای صاحبانشان دارد. از جمله اینکه باید برای آنها پایش دائم صورت بگیرد. یعنی مراجعه ماهانه به کلینیکهای دامپزشکی و بررسی سلامتی بهخصوص از نظر وجود انگل و بیماریهای انگلی؛ چرا که میتوانند این بیماریها را به انسان منتقل کنند. کاظمی میگوید: «ازآنجاییکه در بین حیوانات خانگی سگها و گربهها میزبان یا ناقل برای یک سری از انگلها هستند، میتوانند با ابتلا به بیماریهای انگلی سلامت انسان و جامعه را به خطر بیندازند. به همین دلیل میتوان گفت درهرصورت نگهداشتن حیوانات خانگی میتواند باعث تهدید سلامت خانوادهها بهخصوص آنهایی شود که فرزندان کوچک دارند. زیرا سطح ایمنی کودکان نسبت به بزرگها پایینتر است. همچنین بزرگسالانی که از نظر سطح ایمنی آسیبپذیر هستند نیز در معرض ابتلا خواهند بود؛ مثل کسانی که بیماریهای نقص ایمنی دارند. بهطورکلی میتوانیم بگوییم این افراد که به آنها «گروه حساس» میگویند بیشتر مورد تهدید و در معرض آسیب هستند.»
*حیوانات خانگی؛ تهدیدی جدی برای سلامت
این دکتر دامپزشک در اشاره به بیماریهای مربوط به حیوانات از بیماریهای شایع در بین سگها نام میبرد و میگوید: « در معرفی بیماریهایی که از سگها به انسان منتقل میشود همه با هاری آشنا هستیم. همچنین به دلیل عفونت از طریق مدفوعش، این حیوان میتواند باعث عفونتهای گوارشی بشود. بیماری لیشمانیا یا بیماریهایی که مربوط به عفونتهای ژیاردیایی و عفونتهای مربوط به کرمها هستند نیز درمورد سگها شایعاند.»
و اما سالک یا لیشمانیوز(Leishmaniasis) که در مورد همزیستی حیوانات و انسانها نگرانکننده است. کاظمی با اشاره به اینکه سالک یک بیماری پوستی عفونی است که توسط انگل لیشمانیا ایجاد میشود میگوید: «بیماری سالک میتواند از طریق حیوانات به انسان منتقل شود. ازآنجاکه انگل لیشمانیا در بدن سگها وجود دارد این حیوانات میتوانند عامل گسترش بیماری باشند. وقتی پشه این حیوانات و سپس انسان را نیش میزند، میتواند این انگل را به انسان منتقل کند.»
* گربهها آنقدرها هم بیخطر نیستند
کاظمی در توضیح بیماریهایی که از گربه به انسان منتقل میشود به معرفی چند مورد میپردازد؛ « از جمله بیماریهایی که از طریق گربه منتقل میشود و احتمال بروز در انسانها را دارد هاری است. همچنین عفونتهای باکتریایی مانند سالمونلا و انگلهای رودهای مانند ژیاردیا و کریپتوسپوریدیوم میتوانند از طریق تماس مستقیم با مدفوع گربه مبتلا یا از طریق تماس با خاکآلوده به مدفوع گربه بیمار به انسان منتقل شوند.» وی در ادامه به عفونتهای قارچی اشاره میکند و ضایعات قرمز، خارشدار و پوستهپوسته شدن سطح پوست را عوارضی از این بیماری معرفی میکند. همچنین توکسوپلاسموز که در اثر تماس با مدفوع گربه آلوده ایجاد میشود و خطرات اصلی آن برای افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف و زنان باردار است و میتواند منجر به سقطجنین و نقصهای تولد شود.همچنین بیماری خراش گربه را داریم که اگر چنگ بیندازد میتواند باعث تب، تورم غدد لنفاوی و جوشهای قرمز روی پوست شود. درضمن ممکن است در لابهلای موهای بدنشان انگلهای خارجی مثل کک وجود داشته باشد چیزهایی که میتواند به انسان منتقل بشود و سلامت او را به خطر بیاندازد و در نتیجه برای درمان مجبور به پرداخت هزینه شود و بنابراین با نگهداری حیوانات و توجهات و مراقبتهای بهظاهر از سر دوستی، محبت و مهربانی هم خود و هم جامعه را گرفتار کند؛ گرفتار هزینه، وقت و سلب نعمت سلامت.
*حیوانات از دل طبیعتاند و زاییده حیات وحش
شاید فیلمهای زیادی در تلویزیون و یا فضای مجازی دیده باشید که حیوان خانگی در نهایت آرامش و مشغول بازی با صاحبش ناگهان هیجانی میشود و مثلاً صورت طرف مقابل را گاز میگیرد. کاظمی در ابتدای صحبت با اشاره به این موارد میگوید: «به هر صورت اینها حیواناتی هستند که در طبیعت زندگی کردهاند و خوی اهلی در آنها کمتر است و به همین دلیل تردیدی وجود ندارد که بنابر خوی و خصلت ذاتیشان سلامت ما را تهدید کنند. بانوی دامپزشک با اشاره به دوران تحصیل خود در دانشگاه تهران میگوید: «گاه افرادی به کلینیک دامپزشکی مراجعه میکردند و سگهای آرامی را که به ظاهر عصبی نبودند و به گفته صاحب خود گاز هم نمیگرفتند برای مداوا میآوردند. استاد متبحری که درس جراحی را با ایشان میگذراندیم حتی از حیوانات آرام هم حذر میکرد و میگفت بههرحال اینها حیوان هستند و بر طبق طبیعتشان هر وقت که دچار ترس یا عصبانیت شوند گاز میگیرند حتی اگر هیچ مشکلی مثل بیماری و ابتلا به ویروس یا باکتری نداشته باشند.
* مهرورزی غیراصولی به حیوانات خیابانی
دامپزشک جوان با تأکید بر لزوم حفظ نظم طبیعت و زندگی طبیعی حیوانات میگوید: «غذادادن بهصورت غیراصولی و بدون برنامهریزی به سگ و گربههای ولگرد در خیابان هم معضلی بزرگ است که متأسفانه در موارد بسیاری ایجادکننده مشکلاتی عمده است. عملی که مهربانی و عشقورزی به حیوانات بهعنوان مخلوقات پروردگار تلقی میشود و باعث افزایش بیرویه جمعیت آنها بهصورت کنترل نشده میشود و در واقع نظمی را که باید بهصورت طبیعی در اکوسیستم جریان داشته باشد برهم خواهد زد. چرا که از نظر دامپزشکی سلامت آنها تضمین شده نیست و ممکن است ناقل انواع ویروسها و باکتریها مثل لیشمانیوم، هاری و... باشند که برای انسان صدماتی بسیار جبرانناپذیر به همراه خواهدداشت.
*رعایت فاصله هم به نفع ما و هم به سود طبیعت است
پس درباره حیوانات دو مورد حائز اهمیت است.یکی برهم زدن جریان و نظم اکوسیستم و دوم آسیب به خود ما انسانها به دلیل وجود انواع ویروسها و باکتریها و انگلها که ممکن است در بدنشان وجود داشته باشد و آنها می توانند به عنوان میزبان برای این انگل ها باشند. بنابراین باید سعی کنیم همیشه بین خودمان و حیواناتی که به صورت ولگرد در شهر هستند فاصله ای را در نظر بگیریم.»
*پرندگان هم میتوانند ناقل بیماری باشند
دامپزشک جوان به پرندگان هم بهعنوان حیواناتی خانگی اشاره میکند و با ذکر این نکته که بیشترین بیماری و عارضهای که پرندگان معمولاً در انسان ایجاد میکنند آلرژی است میگوید: «متأسفانه از مضرات نگهداری حیوانات ابتلا به آلرژیهایی است که به دلیل پخششدن ذرات توسط پر پرنده ایجاد و سبب بروز مشکلات تنفسی میشود. همچنین بیماری سالمونلا که با علائمی همچون اسهال، استفراغ و تب خفیف معمولاً به دلیل خوردن غذای آلوده به فضولات احتمال انتقال به انسان را دارد.»
*شاید ماهیها حیوانات خانگی ایدهآل باشند!
کاظمی معتقد است اگر کسی تمایل به نگهداری حیوانات خانگی دارد شاید بتوان گفت کمخطرترینشان پرندهها و ماهیها هستند. اما همانطور که گفتیم ازآنجا که پرندهها آلرژی زیادی ایجاد میکنند و بهخصوص این امر در خانههایی که فرزندان کوچک دارند بسیار مضر است انتخاب این گروه نیز بهعنوان حیوان خانگی توصیه نمیشود. بهعلاوه اینکه در مورد پرندگان چکاپهای دورهای باید انجام شود و قفسهایشان همیشه تمیز و ضدعفونی باشد زیرا میتواننددمرکز تجمع میکروبهایی باشند که به بدن انسان انتقال پیدا میکند.و اما ماهیها! شاید بتوان گفت ازآنجاکه در محیط بسته آکواریوم هستند و قابلیت دستزدن به آنها کمتر وجود دارد، در نتیجه بیشتر از سایر حیوانات قابلیت نگهداری دارند.
*کلام آخر
در پایان تأکید این دکتر دامپزشک بر عدم نگهداری از حیوانات خانگی؛ در محیط خانه و بهخصوص در مکانهایی است که گروههای حساس همچون بچهها حضور دارند؛ هم به دلیل ایجاد آلودگی، آلرژی و بیماری برای فرزندان و هم اینکه خود حیوان خانگی نیز ممکن است از طرف بچهها آسیب ببیند.» پایان پیام/#سالک #حیوانات_خانگی #سگ #گربه #زئونوز 15:04 - 30 مهر 1403