قلمهایی که در سال ۱۴۰۳ از نوشتن بازماندند
سال ۱۴۰۳ برخی از چهرههای ادبی، نویسندگان و شاعران چهره در خاک کشیدند که در این گزارش یادی از آنان کردیم.
گروه فرهنگ: گاه پیش میآید نزدیک سال نو که خانه تکانی میکنیم، وقتی به آلبوم عکسها میرسیم و مرورش میکنیم، با عکس افرادی مواجه شویم که دیگر کنار ما نیستند. در سال ۱۴۰۳ مانند هرسال دیگری با مرگ تعداد زیادی از چهرههای هنری و ادبی روبرو بودهایم که قطعا جایشان خالی میماند؛ قلمهایی که خاموش شدند و ما را با آثار به جا مانده از خود تنها گذاشتهاند. در این گزارش، در لحظههای پایانی سال ۱۴۰۳ یادی از چند تن از چهرههای ادبی، نویسندگان و شاعران از دست رفته میکنیم؛
پرویز باباییمترجم و نویسندهای که در ۱۹ فروردین امسال در سن ۹۲ سالگی از دنیا رفت، پرویز بابایی بود.بابایی نزدیک به ۲۰ جلد کتاب ترجمه و تالیف کرد که از آن میان می توان از «تاریخ عرب در قرون جدید» «لودیگ فوئر باخ و ایدئولوژی آلمانی» «کانت و فلسفه معاصر» «فلسفه تجربه گرا» «از سقراط تا سارتر» «فرهنگ اصطلاحات فلسفه» «اومانیسم و سوسیالیسم» «دموکراسی و انقلاب» «زمینه تکامل اجتماعی» و «مکتب های فلسفی از دوران باستان تا امروز» نام برد. حوزه های آثار او تاریخ فلسفه ادبیات علوم اجتماعی و سیاسی است.
محمدعلی علومیمحمدعلی علومی نویسنده و طنزپردازی بود که ما را در ۱۶ اردیبهشت ماه تنها گذاشت. او که در سالهای پایانی عمرش تنها زندگی میکرد، سرانجام در شهر زادگاهش، بم، چشم از دنیا بست.علومی از دهه شصت فعالیت روزنامهنگاری خود را آغاز کرد و از دهه هفتاد نیز به طور جدیتر وارد حوزه ادبیات داستانی و فرهنگ مردم شد. او بیش از هرچیز به آیینها، اسطورهها و فرهنگهای بومی یا فولکلور گرایش داشت.از رمانهای معروف او میتوان به «سوگ مغان»، «آذرستان»، «ظلمات»، «اندوهگرد»، «پریباد»، «داستانهای غریب مردمان عادی»، «هزار و یک شب نو»، «خانه کوچک» و «عطای پهلوان» اشاره کرد.رمان «آذرستان» او در سال ۷۷ کتاب برگزیده سال از سوی وزارت ارشاد وقت و رمان طنز «شاهنشاه در کوچه دلگشا» برنده سی سال رمان طنز ایران شد.
محمدعلی بهمنی۹ شهریور ماه امسال، جامعه شاعران و دوستداران شعر و غزل، با شنیدن خبر درگذشت او در بهت فرو رفت. اگرچه که روزهای پایانی عمرش در بستر بیماری بود اما همگان به واسطه علاقهای که به او داشتند، خبر رفتنش را باور نمیکردند. او خالق غزلها و ترانههای ماندنی است که تا زمان حیات، با هنرمندان زیادی در عرصه موسیقی همکاری داشته است که از جمله شاخصترین آنها زنده یاد ناصر عبدالهی است. دو مجموعه «گاهی دلم برای خودم تنگ می شود» و «شاعر شنیدنی است» از آثار بسیار مشهور در کارنامه بهمنی است.محمدعلی بهمنی رفت و همه فضای مجازی پر شد از «این جا برای از تو نوشتن هوا کم است...»
جلیل تجلیل تجلیل مترجم مصحح و استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران متولد سال ۱۳۱۳ در خوی بود که ۱۲ شهریور ۱۴۰۳ به علت کهولت سن و عوارض ناشی از آن از دنیا رفت. برخی از آثار او در زمینه های تألیف ترجمه و تصحیح عبارت اند از «الغدیر» «معیار الاشعار خواجه نصیرالدین طوسی» «برگزیده متون ادب فارسی» «معانی و بیان» «جناس در پهنه ادب فارسی» «نقشبند سخن» «فنون و صنایع ادبی» «تحلیل اشعار اسرارالبلاغه» «مهدی کیست؟» «شرح مشکلات تاریخ وصاف» و «کتابداری نوین در اسلام».
ابراهیم اقلیدیابراهیم اقلیدی را ۲۵ شهریورماه از دست دادیم؛ مترجمی که به دلیل ترجمۀ «هزارویک شب» و مطالعات و اشرافش به ادبیات کهن و قصهشناسی مطرح بود.رمان نوجوان «گمشده شهرزاد» و «دنیای قصهگویی»، «سفرهای سندباد» و «هسیود و هومر» از جمله آثاری هستند که او به عنوان ویراستار و مترجم در بازآفرینی آنها نقش داشته است.
محمود حکیمیمحمود حکیمی ۳۰ شهریورماه درگذشت. او نویسندگی را از سال ۱۳۳۹ در مجله کیهان بچهها شروع کرده بود که چهار سال ادامه داشت. نخستین کتاب دینی او در سال ۱۳۴۷ درباره زندگانی مصعببن عمیر صحابی قهرمان پیامبر اسلام بود که با عنوان «اشرافزاده قهرمان» به چاپ رسید و بارها تجدیدچاپ شد. حکیمی عمده شهرتش را مدیون آثاری چون «وجدان» و «نقابداران جوان» است که به طور گسترده خوانده شدند و در شکلگیری بینش انقلابی نسل جوان ایران نقش داشتند.مطالعه، تحقیق و تألیف با مضمون ادبیات معاصر و انقلابی ایران و تألیف کتبی پیرامون تاریخ تمدن از کارهای روزمره محمود حکیمی بود.
سیدمحمدرضا طاهری (حسرت)«حسرت درگذشت» تیتری بود که روز ۱۵ آبان در رسانهها منتشر شد.سیدمحمدرضا طاهری متخلص به «حسرت»، شاعر، نویسنده و محقق از بهترین شاگردان مرحوم استاد محمدحسین شهریار بود که در طول زندگی خود پیوسته با شاعران مطرح و هم دوره خود نظیر مرحوم استاد محمد قهرمان، مرحوم استاد حسین آهی، زندهیاد استاد هوشنگ ابتهاج همنشین بود. از محمدرضا طاهری آثاری از جمله تصحیح تذکره هفت اقلیم و تصحیح دیوانهایی نظیری نیشابوری، شاپور تهرانی و آتشکده به جا مانده است.
پرویز مسجدیمسجدی را ۳۰ بهمن ماه، همین روزهای آخرسال از دست دادیم. او سال ۱۳۵۴ اولین مجموعه داستانش به نام «بازی هر روز» شامل ۱۱ داستان کوتاه توسط انتشارات نیل منتشر شد. در سالهای بعد از این مجموعه، داستان «ستاره» در جُنگ ادبی «فصلی در هنر» و نیز در مجله هفتگی «جهان زنان» و همچنین مجموعه داستان «دیوار» در جُنگ ادبی «چاووش» بهطور جداگانه چاپ شد.از آثار دیگر این نویسنده میتوان به «جزیره»، «روزهای مقاومت در خرمشهر»، مجموعه داستان «با گنجشکها بودم»، مجموعه داستان «رویاهای ماندگار» و رمانهای «افکار تیره» و «پاتوق» اشاره کرد.#ادبیات#نویسنده#شاعر#درگذشت 04:51 - 30 اسفند 1403