آب خراسان جنوبی کجا هدر میرود؟
محدودیت منابع آبی در خراسان جنوبی، جلوگیری از هدررفت آب را به اندازه تأمین منابع جدید بااهمیت کرده است؛ از ابتدای امسال بیش از ۱۷۳ کیلومتر از شبکههای توزیع و خطوط انتقال و ۷ هزار و ۶۹۱ انشعاب آب در استان نشتیابی شده تا نقاط هدررفت شناسایی و بخشی از آب از دسترفته در شبکه مهار شود.
به گزارش خبرگزاری فارس از بیرجند، در استانی که محدودیت منابع آبی یکی از چالشهای زیرساختی آن به شمار میرود، تأمین آب تنها یک سوی ماجراست و جلوگیری از هدررفت آبی که وارد شبکه میشود، سوی دیگر این معادله است.فرسودگی بخشی از شبکه، پراکندگی روستاها و ضرورت تأمین آب نقاط فاقد شبکه پایدار، مدیریت آب در خراسان جنوبی را به مسئلهای چندوجهی تبدیل کرده است؛ موضوعی که اکنون با اختصاص اعتبارات مدیریت بحران، بخشی از برنامههای آبفای استان را به سمت افزایش تابآوری شبکه و کاهش هدررفت سوق داده است.براساس اعلام شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی، در سال مالی ۱۴۰۴ بیش از ۲۴۸ میلیارد تومان از منابع مدیریت بحران استان برای اجرای طرحهای مرتبط با آب و فاضلاب اختصاص یافته است.حسین توکلی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی با اشاره به این اعتبارات اظهار کرد: منابع اختصاصیافته با اولویت مقابله با تنش آبی، کاهش هدررفت، افزایش پایداری شبکههای روستایی و ارتقای آمادگی برای مواجهه با حوادث هزینه شده است.
۹۵ میلیارد تومان برای مقابله با هدررفت آبیکی از مهمترین بخشهای این بسته اعتباری به کاهش هدررفت در شبکههای توزیع اختصاص دارد.توکلی گفت: ۹۵ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان از اعتبارات مدیریت بحران برای اجرای پروژههای کاهش هدررفت آب در شبکههای توزیع هزینه شده است.این رقم بیش از ۳۸ درصد کل اعتبار اعلامشده را شامل میشود و نشان میدهد مدیریت آب موجود در شبکه، سهم قابل توجهی از منابع اختصاصیافته را به خود اختصاص داده است.در شرایط کمآبی، کاهش هدررفت میتواند در کنار توسعه منابع جدید، یکی از مسیرهای افزایش پایداری تأمین آب باشد؛ چراکه بخشی از آب تولیدشده ممکن است پیش از رسیدن به مشترک به دلیل نشتی و مشکلات شبکه از دسترس خارج شود.
سهم ۷۵ میلیاردی مجتمعهای روستاییپراکندگی سکونتگاههای روستایی یکی دیگر از چالشهای آبرسانی در خراسان جنوبی است.براساس اعلام آبفای استان، ۷۵ میلیارد تومان برای بهبود وضعیت آبرسانی به بیش از ۶۰ مجتمع روستایی اختصاص یافته است.در کنار آن، ۱۶ میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان نیز برای استمرار آبرسانی سیار به بیش از ۴۰۰ روستایی در نظر گرفته شده که از شبکه پایدار آب برخوردار نیستند.ادامه نیاز صدها روستا به آبرسانی سیار نشان میدهد تانکرهای آبرسان همچنان بخشی از زنجیره تأمین آب برخی مناطق خراسان جنوبی هستند؛ راهکاری اضطراری که تداوم آن در بلندمدت نمیتواند جایگزین ایجاد زیرساخت پایدار شود.از همین رو، توسعه مجتمعهای آبرسانی و ایجاد منابع و خطوط پایدار، یکی از محورهای مهم برای کاهش وابستگی روستاها به حمل آب محسوب میشود.
تجهیزات بحران هم نوسازی شدبخش دیگری از اعتبارات به آمادگی برای شرایط اضطراری اختصاص یافته است.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان جنوبی گفت: ۶۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان برای نوسازی ناوگان و تأمین تجهیزات تخصصی مدیریت بحران هزینه شده است.تانکرهای عملیاتی، دیزلژنراتور و بیل مکانیکی از جمله تجهیزاتی است که در این بخش مورد توجه قرار گرفته است.اهمیت این تجهیزات زمانی بیشتر مشخص میشود که شکستگی خطوط اصلی، قطع برق تأسیسات، سیلاب یا دیگر حوادث غیرمترقبه، روند عادی تأمین آب را مختل کند؛ شرایطی که سرعت عمل تیمهای عملیاتی میتواند مدت زمان قطعی یا اختلال در شبکه را کاهش دهد.پای دستگاههای نشتیاب به ۱۷۳ کیلومتر شبکه و خط انتقال باز شددر کنار اصلاح و تقویت زیرساختها، شناسایی نقاط هدررفت نیز در دستور کار آبفا قرار گرفته است.توکلی با اشاره به اقدامات انجامشده از ابتدای سال جاری گفت: ۱۰۵.۵ کیلومتر از شبکههای توزیع آب استان مورد نشتیابی قرار گرفته است.از این میزان، ۴۱.۶ کیلومتر مربوط به شبکههای شهری و ۶۳.۹ کیلومتر مربوط به مناطق روستایی بوده است.عملیات نشتیابی تنها به شبکه توزیع محدود نشده و ۶۸.۳ کیلومتر از خطوط انتقال آب استان نیز مورد بررسی قرار گرفته است که ۱۲.۵ کیلومتر آن در مناطق شهری و ۵۵.۸ کیلومتر در مناطق روستایی قرار دارد.در مجموع، با کنار هم قرار دادن این دو بخش، بیش از ۱۷۳ کیلومتر شبکه توزیع و خط انتقال در استان از نظر نشت آب بررسی شده است.
بررسی بیش از ۷۶۰۰ انشعابانشعابات مشترکان نیز یکی دیگر از نقاط مورد بررسی برای شناسایی نشتی بوده است.براساس آمار ارائهشده، از ابتدای سال تاکنون ۷ هزار و ۶۹۱ انشعاب آب در خراسان جنوبی مورد نشتیابی قرار گرفته است.از این تعداد، ۴ هزار و ۸۵۷ انشعاب مربوط به مناطق شهری و ۲ هزار و ۸۳۴ مورد مربوط به روستاهای استان بوده است.شناسایی نشتی در انشعابات از این جهت اهمیت دارد که برخی هدررفتها ممکن است بدون بروز نشانه آشکار در سطح زمین ادامه پیدا کند و تنها با بررسی تخصصی قابل شناسایی باشد.قاین و فردوس در صدر عملیات نشتیابیحجم عملیات انجامشده در شهرستانهای استان نیز متفاوت بوده است.طبق اعلام مدیرعامل آبفای خراسان جنوبی، قاین با ۴۰.۴ کیلومتر بیشترین میزان نشتیابی شبکه توزیع را به خود اختصاص داده است.در بخش خطوط انتقال نیز فردوس با ۳۷.۱ کیلومتر در صدر شهرستانهای استان قرار دارد.توکلی هدف از ادامه این اقدامات را مدیریت مصرف، کاهش هدررفت، افزایش تابآوری تأسیسات و توزیع عادلانه خدمات آب شرب عنوان کرد.
مدیریت آب؛ از تأمین منبع تا حفظ قطرههای موجودبررسی نحوه توزیع ۲۴۸ میلیارد تومان اعتبار مدیریت بحران نشان میدهد سیاستگذاری در حوزه آب تنها به یافتن منابع جدید محدود نشده و بخشی از منابع مالی به حفظ آب موجود، پایداری شبکه، آبرسانی روستایی و افزایش آمادگی در برابر بحران اختصاص یافته است.این مسئله برای خراسان جنوبی اهمیت دوچندانی دارد؛ چراکه فاصله زیاد سکونتگاهها، وجود روستاهای پراکنده و محدودیت منابع آبی، هزینه تأمین و انتقال آب را افزایش میدهد.با این حال، نشتیابی به تنهایی به معنای کاهش قطعی هدررفت نیست. اثربخشی این عملیات زمانی کامل میشود که نقاط معیوب شناساییشده اصلاح، خطوط فرسوده بازسازی و انشعابات دارای نشتی نیز ترمیم شوند.از سوی دیگر، اختصاص اعتبار برای آبرسانی سیار به بیش از ۴۰۰ روستا نشان میدهد تأمین پایدار آب روستایی همچنان یکی از مسائل پیش روی استان است.در چنین شرایطی، مسیر مدیریت آب خراسان جنوبی از دو جبهه عبور میکند؛ ایجاد زیرساخت پایدار برای مناطقی که هنوز با کمبود آب مواجهاند و جلوگیری از هدررفت منابعی که با صرف هزینه وارد شبکه شده است.۲۴۸ میلیارد تومان اعتبار اختصاصیافته میتواند بخشی از این مسیر را هموار کند، اما نتیجه نهایی زمانی در زندگی مردم ملموس خواهد شد که به کاهش شکستگیها و قطعیهای شبکه، پایین آمدن هدررفت و افزایش تعداد روستاهای برخوردار از آب پایدار منجر شود.#آب #آبفا #تنش_آبی #کم_آبی #آبرسانی #آبرسانی_روستایی
11:34 - 31 شهریور 1405