پسلرزههای جنگ آمریکا علیه ایران بر اقتصاد مصر
اگرچه مصر در نبرد نظامی مستقیم میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران حضور نداشت، اما اکنون به یکی از بزرگترین قربانیان اقتصادی پیامدهای غیرمستقیم این جنگ در منطقه تبدیل شده است. گزارشهای رسمی و آمارهای میدانی نشان میدهد که قاهره با چهار چالش کمرشکن روبروست: جهش سرسامآور هزینه انرژی، اختلال در دریانوردی کانال سوئز، افزایش هزینههای حملونقل و بیمه، و در نهایت فشار مضاعف بر سفره شهروندان مصری.
اقتصاد مصر در حالی با پیامدهای جنگ روبرو شد که پیش از آن نیز با ناترازی شدیدی در بخش گاز دستوپنجه نرم میکرد. تولید داخلی گاز کشور حدود ۴.۲ میلیارد فوت مکعب در روز بود، در حالی که نیاز واقعی به ۶.۲ میلیارد فوت مکعب میرسید. این شکاف تولید با توقف واردات گاز از میادین منطقه در پی درگیریها، به یک بحران تمامعیار تبدیل شد. قاهره برای جبران این کمبود، ناچار شد به بازار جهانی گاز مایع (LNG) پناه ببرد؛ جایی که قیمتها تحت تأثیر تنشهای سیاسی به شدت افزایش یافته بود. طبق آمارهای رسمی، صورتحساب ماهانه خرید گاز برای دولت مصر از ۵۶۰ میلیون دلار به رقم سرسامآور ۱.۶۵ میلیارد دلار جهش کرد.دومینو افزایش قیمت سوخت و کالافشار سنگین هزینههای ارزی، دولت را ناچار به اصلاح قیمتهای داخلی کرد. با صعود قیمت نفت برنت به بیش از ۱۰۸ دلار، بهای سوخت در مصر بین ۱۴ تا ۱۷ درصد گران شد. این افزایش قیمت تنها به باک خودروها محدود نماند؛ بخش صنعت نیز با افزایش قیمت گاز ورودی روبرو شد که به طور مستقیم قیمت محصولاتی نظیر آهن را ۸ درصد افزایش داد. این زنجیره گرانی، مستقیماً هزینههای ساختوساز و تولید را در این کشور تحت تأثیر قرار داده است.
بنبست در شریان حیاتی سوئزکانال سوئز که منبع اصلی ارزآوری مصر است، به دلیل ناامنی در دریای سرخ و حملات پهپادی با افت شدید درآمد روبرو شده است. تغییر مسیر کشتیهای بزرگ از این کانال به سمت «دماغه امید نیک»، زمان سفر را ۱۰ روز و مسافت را ۳ هزار مایل افزایش داده است. این تغییر مسیر نهتنها هزینه سفر هر کشتی را از یک میلیون به ۱.۷ میلیون دلار رسانده، بلکه طبق گفته مقامات مصری، خسارتی حدود ۱۰ میلیارد دلار به درآمدهای ارزی این کشور وارد کرده است. با تداوم ناامنی، غولهای کشتیرانی همچنان از عبور از این منطقه خودداری میکنند که ضربهای مهلک به بودجه قاهره است.تورم وارداتی و فشار بر معیشتموج سوم بحران از ناحیه هزینههای حملونقل و بیمه به سفره مردم رسید. مصر به عنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان گندم، اکنون با افزایش ۱۰ درصدی قیمت کالاهای اساسی روبرو شده است. ریسک جنگ باعث شد نرخ بیمه کشتیها در منطقه از ۰.۲۵ درصد به ۳ درصد ارزش کل کشتی برسد. همچنین شرکتهای بزرگ کشتیرانی عوارض سنگینی (تا ۳۵۰۰ دلار برای هر کانتینر) وضع کردهاند. این هزینههای اضافی در کنار اختلال در تنگه هرمز، تأمین کالاهای ضروری را برای دولت دشوار کرده و قدرت خرید شهروندان را به شدت کاهش داده است.
چالشهای پیش رو و کاهش صادراتآمارهای تجاری نشان میدهد که علاوه بر تورم، صادرات غیرنفتی مصر به کشورهای منطقه نیز به دلیل اختلال در مسیرهای ناوبری آسیب جدی دیده است. پیشبینیهای بانکی حاکی از آن است که در صورت تداوم وضعیت فعلی، بیش از ۲ میلیارد دلار دیگر به صورتحساب واردات انرژی مصر افزوده خواهد شد. این وضعیت، دولت مصر را در برابر یکی از سختترین آزمونهای اقتصادی تاریخ معاصر خود قرار داده است؛ چالشی که در آن باید میان مهار تورم و تأمین نیازهای اولیه انرژی، توازنی دشوار برقرار کند.
18:19 - 30 اردیبهشت 1405