شمارش معکوس برای انفجار بمب اتم در بازار دلار

نظم پولی و بانکی بین‌المللی که میراثی ۷۰ ساله از هژمونی دلار و زیرساخت‌های مالی آمریکاست، از دو دهه پیش با نشانه‌های آشکاری از گسست و تغییر پارادایم روبه‌رو شده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ ۶ دهه از تثبیت هژمونی دلار آمریکا به عنوان ستون فقرات نظام مالی بین‌المللی می‌گذرد. نظامی که در پی توافقات برتون وودز و با افول امپراتوری بریتانیا شکل گرفت، برای نیم قرن، چون دریایی آرام، تجارت و اقتصاد جهان را در مسیری از پیش تعیین‌شده هدایت کرد اما این دریا اکنون طوفانی است و نشانه‌های تغییر پارادایم، افق نظامی چندقطبی را آشکارتر از همیشه ساخته است. در این میان، ایران با تجربه زیسته خود در مواجهه با تحریم‌های فلج‌کننده، نه صرفاً یک ناظر، که بازیگری است که سرنوشتش با این امواج بنیادین گره خورده است.تثبیت یک نظم: وابستگی متقابل زیر پرچم دلارنظم کهن، میراث دوران جنگ سرد، بر سه رکن اصلی استوار بود که ایالات متحده آن را طراحی و جهان آن را پذیرفت. نخست، ترویج تجارت آزاد با بهره‌گیری از نظریه مزیت نسبی بود. این سیاست، تجارت جهانی را از سال ۱۹۴۸ تا ۲۰۰۸، ۳۴.۵ برابر کرد.این انفجار مبادلات، به‌طور طبیعی تقاضایی عظیم برای یک ارز واسط ایجاد کرد و دلار، با پشتوانه قدرت اقتصادی و نظامی آمریکا، این نقش را بر عهده گرفت.این موقعیت به واشنگتن امتیازی استثنایی داد، توانایی تامین مالی کسری تجاری عظیم خود با چاپ پول. آمریکا برای خرید از جهان، نیاز چندانی به فروختن به جهان نداشت. کسری تراز تجاری که گاه به دوبرابر صادرات می‌رسید، به سادگی با فروش اوراق قرضه خزانه‌داری به همان کشورها جبران می‌شد. رکن سوم اما شاید حیاتی‌تر بود، کنترل بر لوله‌کشی پول. شبکه کارگزاری بانکی، سیستم سوئیفت و غول‌های کارت اعتباری مانند ویزا و مسترکارت، همگی زیرساخت‌هایی بودند که جریان دلار را در انحصار آمریکا درمی‌آوردند.
ظهور رقبا و فناوری‌های ویرانگراز حدود دو دهه پیش، این نظم دچار خوردگی شد. اتحادیه اروپا با معرفی یورو در دهه ۱۹۹۰، توانست نزدیک به یک‌سوم سهم دلار از ذخایر جهانی را تصاحب کند. هم‌زمان، ظهور چین به‌عنوان یک غول اقتصادی مستقل برخلاف ژاپن که متحدی وابسته به غرب بود، معادلات را تغییر داد.بحران مالی ۲۰۰۸، نقطه عطفی بود. پکن که بزرگ‌ترین ذخایر دلاری جهان را در اختیار داشت، دریافت که سیاست‌های انبساطی واشنگتن، عملاً ثروش را در معرض تورم و کاهش ارزش قرار می‌دهد. از آن زمان، چین راهبرد استقلال مالی را با ابزارهایی چون پیمان‌های پولی دوجانبه، سیستم پرداخت فرامرزی خود (سی‌آی‌پی‌اس) و تلاش برای بین‌المللی‌سازی یوان، به‌طور جدی دنبال کرده است.در همین مقطع، فناوری دفاتر کل توزیع‌شده (دی‌ال‌تی) و ارزهای دیجیتالی مانند بیت‌کوین نیز متولد شدند. این فناوری‌ها، فلسفه وجودی سیستم‌های متمرکز بانکی غرب را به چالش کشیدند و چشم‌انداز تبادلات همتا به همتا و فراسوی مرزها را گشودند.تحریم؛ شوک بیدارباش یا عاملی برای شتاب؟ایران در یک دهه و نیم اخیر، آماج شدیدترین رژیم‌های تحریمی بوده است اما نگاهی دقیق به تحولات جهانی نشان می‌دهد که روند دلارزدایی و حرکت به سوی نظم نوین، پیش‌تر و مستقل از پرونده هسته‌ای ایران آغاز شده بود. کشورهای عضو گروه بریکس که تحت تحریم نبودند، برای کاهش ریسک نوسانات دلار و وابستگی به سیستم مالی تحت‌کنترل آمریکا، به این سمت حرکت کردند.
با این حال، تحریم‌ها برای ایران حکم توفیق اجباری را داشتند. این فشارها، تهران را زودتر از بسیاری از کشورها از خواب غفلت بیدار کرد و این درک را ایجاد کرد که پیوستن به نهادهایی مانند سازمان تجارت جهانی (دبلیوتی‌او) یا پذیرش استانداردهای گروه ویژه اقدام مالی (اف‌ای‌تی‌اف) که خود آمریکا در حال تضعیف یا استفاده ابزاری از آنهاست نمی‌تواند راهگشا باشد. تجربه دو دهه مذاکره نشان داد که در جنگ تحریمی، طرف مقابل هزینه‌ای نمی‌پردازد و آتش‌بس معنایی ندارد. راه‌حل، بی‌اثر کردن ابزار تحریم است.ایران در آستانه نظم نوین: ظرفیت‌ها و راهبردهاایران با داشتن تنها یک درصد از جمعیت و اقتصاد جهان، به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک (چهارراه انرژی و ترانزیت) و عمق تمدنی خود، از ظرفیتی فراتر از این اعداد برخوردار است.برخلاف تصور رایج، ایران در حوزه بانکداری الکترونیک و زیرساخت‌های پرداخت، نه تنها عقب نیست، که در برخی شاخص‌ها مانند سرعت تراکنش و حذف اسکناس از بسیاری از کشورهای منطقه و حتی توسعه‌یافته پیشی گرفته است.نمونه اخیر این توانمندی، مذاکرات فنی برای اتصال شبکه بانکی ایران (شتاب) به شبکه میر روسیه بود. طرف روسی که ابتدا به دنبال عضویت ایران در شبکه خود بود، پس از بررسی‌ها، برتری و بلوغ زیرساخت ایران را پذیرفت و مدل اتصال شبکه به شبکه جایگزین شد.این موفقیت، الگویی برای تکرار با کشورهای همسایه، به‌ویژه عراق و افغانستان که میزبان میلیون‌ها شهروند خود هستند، فراهم می‌کند.راهبرد کلیدی در این میان، ایجاد تقاضای مبادلاتی برای ریال است. ایران باید در تجارت با شرکای اصلی خود (چین، روسیه، عراق) استفاده از ریال در مبادلات دوجانبه را به‌عنوان یک شرط اساسی مطرح کند.
این گام مستقیم، به تقویت ارزش پول ملی و کاهش اثرات تورمی کمک خواهد کرد.بقا در گرو گذار از انفعالنگاهی به تاریخ مذاکرات بین‌المللی، از کنفرانس برتون وودز تا جنگ عراق، نشان می‌دهد که دیپلماسی اقتصادی ایران اغلب فاقد درک عمیق از منازعات پشت‌پرده بوده است.نمونه بارز، مخالفت فرانسه و آلمان با حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ بود که ریشه در تصمیم صدام حسین برای فروش نفت به یورو داشت، نه صرفاً صلح‌طلبی.بزرگترین خطای راهبردی ایران در یک دهه و نیم گذشته، تمرکز بر رفع تحریم از مسیر امتیازدهی بوده است. اگر تهران در این سال‌ها، به موازات مذاکرات، بر موج جهانی دلارزدایی سوار می‌شد و زیرساخت‌های مالی مستقل خود را تقویت می‌کرد، امروز آمریکا برای جلوگیری از شتاب گرفتن این روند، خود ناچار به عقب‌نشینی بود.نظم نوین جهانی در حال تکوین است و جایگاه‌ها در حال بازتعریف. برای ایران، ورود فعال به این معماری جدید با تکیه بر زیرساخت‌های فنی، موقعیت ژئوپلیتیک و نیروی انسانی یک انتخاب برای پیشرفت نیست، که شرط بقا است. مسیر پیش رو، گذار از انفعال و انتظار، به سمت تحریم‌ناپذیری از طریق ایجاد پیوندهای پولی منطقه‌ای و ایفای نقشی فعال در زنجیره ارزش مالی فرداست.#دلار#شبکه_پرداخت
05:56 - 1 اسفند 1404
اقتصاد
اقتصاد کلان
بانک و بیمه

9 بازنشر27 واکنش
441٫8k بازدید



44 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌محمد علی وجدی‌
@user1707996805611 اسفند 1404
در پاسخ به
بسم الله الرحمن الرحیم بهترین راه برای نجات جهان از سلطه ارزهای کاغذی، جایگزینی طلا بجای آنها است. طلا ارزش ذاتی و ارز ارزش مجازی دارد.

تصویر نمایه‌ی ‌علی مطلبی‌
@Alimotallebi1 اسفند 1404
در پاسخ به
باز در زمان شهید رئیسی ، صحبت از دلار زدایی بود اما حالا حرفش هم نیست 😔

@user1768195222191 اسفند 1404
در پاسخ به
با ارزش ترین پول دنیا با اختلاف بسیار زیاد=ریال جمهوری اسلامی

@MirMehrad1 اسفند 1404
در پاسخ به
توفیق اجباری بود واقعن..وقتی کل دنیا مسلط هستش.شما نمی تونی بری داد بزنی بگی میخام اسراییل را لز کره ژمین بردارم و محور درست کنی و آخرش انقدر اوضاع داخلی وحشتناک شده که این همه نوجوان که خیلی قدرت منطقی و تشخیص در دوران ندارند و نبود فرهنگ سازی درست و کاملا اماده جوگیر شدن و آدر نالین تو خیابون.

@MirMehrad1 اسفند 1404
در پاسخ به
البته که دامیننت بودن دلار و داشتن پرینتر دلار تو فدرال رزرو آمریکا.رسمن همه مصیبت هاشو به کل دنیا صادر می کنه...و بزرگترین بدهکار دنیاست..از بس دلار چاپ کرده و خب دیگه پشتوانه طلا هم نیست...و گرچه هنوزم بیشترین ذخایر طلا دست ش هست.ولی بانک های مزکزی کل دنیا دارند میخرن...ولی باید درایت داشته باشه

@MirMehrad1 اسفند 1404
در پاسخ به
بعضی ها واقعاً متوهم هستند ...اصلا نظرتون چیه بیایم به کل دنیا وام ریالی بدیم بهشون ؟...برای اینکه مشت محکمی بر دهان امریکا و غرب بزنیم ...به روسیه و چین تریلیارد ریال وام بدهیم ؟....ارزش ریال برع بالا...

@user17091013659605438831 اسفند 1404
در پاسخ به
اینها رو به کی می گویید به مسولان خواب ما که هنوز در پی پابوسی آمریکا و دلار له له می زنند

@user17091004295896626211 اسفند 1404
در پاسخ به
والا همه جای دنیا کاهش اثر دلار ملموسه، ولی در ایران خلاف این ثابت شده، یه نگاهی به داخل کشور بندازید، بد نیست

تصویر نمایه‌ی ‌عزیزاله رفیعی‌
@Alirafiei1 اسفند 1404
در پاسخ به
ما تا مسئولان غرب پرست داریم و این کار غیرممکن استدرصورتی که ما بیشتر خرید هارو باچین داریم این وسط دلار چکاره است باید از اصلاحات پرسیدتا مسئولی در غرب خونه زندگی دارد دست زدن به دلار مضحک استاینها اون ور جا دادن تا کار آمریکا رو پیش ببرند

تصویر نمایه‌ی ‌علیرضا زینلی‌
@user1708493310361 اسفند 1404
در پاسخ به
متاسفانه سرعت عمل و خلاقیت در اقتصاد ایران وجود ندارد. ای کاش این بخش اصلاح شود

@user17091004738967788281 اسفند 1404
در پاسخ به
خداییش خسته نشدید ؟ ارزش دلار فقط امریکا و قدرت نظامی و اقتصادی اش نیست ، جمع شدن نخبه های دنیا در آنجاست ، حتی نخبه های چینی و روسی ، این یعنی پرستش و مقبول واقع شدن سیستم انریکا

تصویر نمایه‌ی ‌گنجشک درنده‌
@Gonjeshk_darandeh1 اسفند 1404
در پاسخ به

این خبر حذف شده است.


@user1716023441911 اسفند 1404
در پاسخ به
ادعای نماینده مجلس: گرانی ارز ۹۰۰ همت نصیب دولت کرد!🔸مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنعت و معدن مجلس: از محل افزایش یک شبه نرخ ارز از ۷۰هزار تومان به ۱۴۰ هزار تومان، به واسطه این گرانی حدود ۹۰۰ هزار میلیارد تومان نصیب دولت شد

@a_rastgoo1 اسفند 1404
در پاسخ به
اقتصاد ما چه دلار چه یوان از هم پاشیده.

@Terita1 اسفند 1404
در پاسخ به
اینا اینجا ننوسید ، اینا رو اصلاح طلب ها و مسئولین اقتصادی مون بفهمونید !!!!

تصویر نمایه‌ی ‌آرام‌
@Aramm1 اسفند 1404
در پاسخ به
برای اکثر کشورهای دنیا که تحریم نیستند، دلارزدایی یک ضرورت بلندمدت استاما برای ایران که تا مغز استخوان تحریم است، نجات از دلار یک ضرورت فوری است.مشتری نفت و شریک اول تجاری ایران چین است،لذا جایگزینی یوآن یک راهکار منطقی است.

@user17091000488765888021 اسفند 1404
در پاسخ به
اکثر ملت ایران به کسایی رای میدن که آب خوردنشونم دست آمریکا میدونن، بعد انتظار داری ایران در مسیر دلارزدایی گام های فعال برداشته باشه؟همونطوری هم که در متن نوشته شده : "دیپلماسی اقتصادی ایران اغلب فاقد درک عمیق از منازعات پشت‌پرده بوده است"من موندم این که میگن ایرانی جماعت، باهوشه نمودش کجاس؟