کشتار در الفاشر؛ در سودان چه میگذرد؟
گروههای حقوق بشری میگویند یک گروه شبهنظامی در سودان بعد از تصرف شهری محاصرهشده در سودان اقدام به کشتار گسترده مردم کرده است.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس- بیم آن میرود که هزاران نفر در شهر «الفاشر» واقع در غرب سودان از زمان تصرف آن توسط نیروهای شبهنظامی موسوم به «نیروهای پشتیبانی سریع» (RSF) به قتل رسیده باشند.الفاشر روز یکشنبه پس از آنکه ۱۸ ماه در محاصره «نیروهای پشتیبانی سریع» بود سقوط کرد؛ این محاصره مانع ورود مواد غذایی و مایحتاج اولیه برای صدها هزار نفر از مردمی شده بود که در داخل شهر گیر افتاده بودند. سودان از دو سال و نیم پیش درگیر جنگ داخلی ویرانگری بوده که طبق آمارهای سازمان ملل منجر به کشته شدن حدود ۴۰,۰۰۰ نفر و آوارگی ۱۲ میلیون نفر شده است. آنچه درباره کشتارهای اخیر الفاشر میدانیم در زیر آمده است:
در الفاشر چه اتفاقی افتاد؟
نیروهای پشتیبانی سریع روز یکشنبه الفاشر را تصرف کردند و آخرین مواضع باقیمانده نیروهای مسلح سودان (SAF) در منطقه دارفور را به دست گرفتند.به گفته نیروهای مسلح سودان تا روز چهارشنبه حدود ۲,۰۰۰ نفر کشته شده بودند؛ در حالی که شبکه پزشکان سودان میگوید دستکم ۱,۵۰۰ نفر جان باختهاند.حدود ۱.۲ میلیون نفر از مردم شهر به مدت ۱۸ ماه تحت محاصره بودند. گزارشها حاکی است که ساکنان شهر مجبور شده بودند خودشان را با خوراک دام زنده نگاه دارند زیرا نیروهای پشتیبانی سریع با ایجاد موانعی به طول ۵۶ کیلومتر از ورود غذا و دارو جلوگیری کرده و مسیرهای فرار را مسدود کرده بودند. ویدیوهای منتشرشده در فضای مجازی نشان میدهند که شورشیهای نیروهای پشتیبانی سریع اقدام به اعدام و شکنجه مردم کردهاند. گروههای پزشکی و حقوق بشری سودان از جمله «شبکه پزشکان سودان» گفتهاند که نیروهای پشتیبانی سریع در حال انجام قتلهای دستهجمعی، بازداشت مردم و حمله به بیمارستانها هستند.دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد اعلام کرد که اقدامات نیروهای پشتیبانی سریع شامل اعدامهای صحرایی افرادی است که در حال فرار بودند. سازمان ملل همچنین گفته «نشانههایی از انگیزههای قومی در این کشتارها» وجود دارد.
آوارگی و وضعیت وخیم انسانی
به گفته سازمان ملل طی تنها دو روز بیش از ۲۶,۰۰۰ نفر از الفاشر فرار کردهاند. اکثر آنها پیاده به سمت «تاویلا» واقع در ۷۰ کیلومتری غرب سودان رفتهاند.بر اساس اعلام سازمان بینالمللی مهاجرت، حدود ۱۷۷,۰۰۰ غیرنظامی همچنان در الفاشر گرفتار ماندهاند.در همین حال، گزارشهایی از وقوع جنایات در شهر «بارا» که در ایالت همجوار «کردفان شمالی» قرار دارد منتشر شده است. نیروهای پشتیبانی سریع اعلام کردند که کنترل این شهر را در ۲۵ اکتبر به دست گرفتهاند. گزارشها حاکی است آنها در اینجا هم به غیرنظامیان و کارکنان سازمانهای بشردوستانه حمله کردهاند.فدراسیون بینالمللی صلیب سرخ و هلال احمر روز دوشنبه اعلام کرد که پنج داوطلب سودانی این سازمان در بارا کشته و سه نفر دیگر ناپدید شدهاند.بارا یک شهر استراتژیک است که در حال حاضر تحت کنترل نیروهای مسلح سودان قرار دارد اما نیروهای پشتیبانی سریع در حال پیشروی برای تصرف آن هستند. بارا در خارج از شهری به نام «العبید» قرار دارد.
الفاشر و العبید کجا قرار دارند؟
العاشر و العبید هر دو از شهرهای مهم واقع در غرب سودان هستند و به کانونهای کلیدی نبرد تبدیل شدهاند.نیروهای پشتیبانی سریع از قبل بهشدت در سراسر غرب کشور نفوذ کردهاند و میخواهند بر کل منطقه تسلط پیدا کنند، در حالی که نیروهای مسلح سودان در تلاشند تا از استحکامات خود در شرق به قلمرو نیروهای پشتیبانی سریع نفوذ کنند.الفاشر پایتخت ایالت دارفور شمالی است و تا روز یکشنبه آخرین شهر بزرگی بود که در دارفور به دست نیروهای پشتیبانی سریع نیفتاده بود. با تصرف آن در این هفته، کشور عملاً به یک منطقه شرقی که تحت کنترل نیروهای مسلح سودان است و یک منطقه غربی که تحت کنترل نیروهای پشتیبانی سریع است تقسیم شده. نیروهای پشتیبانی سریع دولت موازی خود را در سراسر دارفور اعلام کردهاند، در حالی که ارتش سودان در استحکامات شرقی، مرکزی و شمالی مستقر است.العبید پایتخت ایالت کردفان شمالی است که نفتخیز است. این شهر پیوندی راهبردی بین دارفور و خارطوم برقرار میکند.العبید در حال حاضر توسط نیروهای مسلح سودان کنترل میشود، اما نیروهای پشتیبانی سریع در تلاش برای نزدیک شدن هستند.تحلیلگران میگویند با تصرف آن، نیروهای مسلح سودان حائل حیاتی خود بین خارطوم و قلمرو نیروهای پشتیبانی سریع را از دست خواهند داد.در ۲۵ اکتبر، نیروهای پشتیبانی سریع اعلام کردند که بارا، در فاصله تنها ۵۹ کیلومتری العبید را دوباره تصرف کردهاند. نیروهای مسلح سودان اندکی قبلتر در ماه سپتامبر این شهر را از نیروهای پشتیبانی سریع پس گرفته بودند. نیروهای پشتیبانی سریع حملاتی را از بارا به العبید برای محاصره آن آغاز کرده بودند و اکنون میتوانند به العبید نزدیکتر شوند، جایی که طبق گزارشها دستکم ۱۳۷,۰۰۰ نفر پناه گرفتهاند.
واکنش طرفین به تصرف الفاشر
روز دوشنبه، ژنرال «عبدالفتاح البرهان» فرمانده نیروهای مسلح سودان که عملاً رهبری این کشور را به دست دارد اعلام کرد که نیروهایش از الفاشر عقبنشینی کردهاند تا مردم را از «کشتار نظاممند غیرنظامیان» توسط نیروهای پشتیبانی سریع در امان نگه دارند.اما او افزود: «ما مصمم هستیم که انتقام آنچه بر مردم ما در الفاشر رفته است را بگیریم.»حسین الامین، وزیر امور خارجه سودان روز پنجشنبه جامعه بینالمللی را به دلیل عدم اقدام علیه نیروهای پشتیبانی سریع مقصر دانست.نیروهای پشتیبانی سریع ادعا میکنند که به دنبال «اتحاد سودان» تحت یک «دموکراسی واقعی» هستند و رهبر آنها «حمیدتی» روز چهارشنبه گفت که هر فردی که مرتکب جنایت علیه غیرنظامیان شود، پاسخگو خواهد بود.
نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) چه کسانی هستند؟
این گروه شبهنظامی در ابتدا با نام «جنجوید» شکل گرفت؛ آنها گروههای مسلح قبیلهای بودند که در طول جنگ دارفور که در سال ۲۰۰۳ آغاز شد برای رئیسجمهور وقت «عمر البشیر» میجنگیدند و به خاطر خشونت بیرحمانهشان شهرت پیدا کردند.جنجوید به هدف قرار دادن قبایل یکجانشین شورشی متهم شدند و برخی سازمانهای حقوق بشری آن را نسلکشی نامیدند. گفته میشود در این درگیریها بین ۱۰۰,۰۰۰ تا ۳۰۰,۰۰۰ نفر کشته و ۲.۵ میلیون نفر آواره شدند.در سال ۲۰۱۳ عمر البشیر نام گروه جنجوید را که حدود ۱۰۰,۰۰۰ عضو داشت به نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) تبدیل کرد و به آن رسمیت بخشید. سپس، قانونی در سال ۲۰۱۷ تصویب رسید که به آنها به آن به عنوان یک نیروی امنیتی مستقل قدرت بیشتری بخشید.نیروهای پشتیبانی سریع در طول قیام مردمی سال ۲۰۱۹ به سرنگونی البشیر کمک کردند. سپس، در سال ۲۰۲۱، با نیروهای مسلح سودان متحد شدند تا عبدلله حمدوک، نخستوزیر غیرنظامی را سرنگون کرده و به دولت انتقالی غیرنظامی-نظامی پایان دهند.
جنگ سودان چگونه آغاز شد؟
اما تنشها بین حمیدتی (رهبر نیروهای پشتیبانی سریع) و البرهان (فرمانده نیروهای مسلح سودان) بر سر زمان ادغام نیروهای پشتیبانی سریع با نیروهای مسلح سودان و رهبری آن بالا گرفت که منجر به آغاز جنگ در ۱۵ آوریل ۲۰۲۳ شد.اختلاف اصلی بر سر این است که چه کسی کشور را رهبری خواهد کرد؛ نیروهای مسلح سودان خواستار ادغام کامل نیروهای پشتیبانی سریع در صفوف و ساختار فرماندهی خود هستند.گروههای حقوق بشری هر دو طرف را به ارتکاب جنایات در این درگیری متهم کردهاند.
چه چیزی در خطر است؟
مهمتر از همه زندگی هزاران نفر. گروههای حقوق بشری سودان هشدار دادهاند که تصرف الفاشر توسط نیروهای پشتیبانی سریع برای غیرنظامیان به ویژه آنهایی که از قبایل یکجانشین و «غیرعرب» هستند، فاجعهبار خواهد بود.شبکه خبری الجزیره به نقل از افرادی که از الفاشر فرار کردهاند گزارش داده که نیروهای پشتیبانی سریع در حال انجام بازرسیهای خانه به خانه و اعدام افراد بر اساس قومیت آنها هستند.گزارش شده که نزدیک به ۵۰۰ نفر در بیمارستان سعودی شهر که به پناهگاهی برای بیماران، کارکنان بخش سلامت و افراد فراری تبدیل شده بود کشته شدهاند.همچنین گزارشها حاکی است نیروهای پشتیبانی سریع صدها نفر دیگر را بازداشت کردهاند و گزارشهای زیادی از خشونت جنسی علیه زنان وجود دارد.تحلیلگران میگویند احتمال وقوع کشتارهای بیشتر در هر مکانی که توسط نیروهای پشتیبانی سریع تصرف شود، وجود دارد.تصرف الفاشر، کنترل کل منطقه دارفور را به نیروهای پشتیبانی سریع میدهد؛ یک منطقه وسیع که از نظر استراتژیک در امتداد مرزهای چاد، لیبی و سودان جنوبی قرار دارد و در بر دارنده منبع قابل توجهی طلا است. گزارشی در سال ۲۰۲۴ از مؤسسه مطالعات سیاسی بینالمللی ایتالیا (ISPI) اشاره کرد که نبرد بر سر طلای سودان یکی از محرکهای جنگ بوده است.
چه تلاشهایی برای پایان دادن به جنگ صورت گرفته است؟
چندین دور مذاکرات صلح به رهبری عربستان سعودی، ایالات متحده و اتحادیه آفریقا نتوانستهاند تأثیر عمدهای داشته باشند.اخیراً، ایالات متحده به عربستان سعودی، مصر و امارات متحده عربی - که با هم به عنوان "کواد" شناخته میشوند - پیوست تا برنامهای را تدوین کنند که در ۱۲ سپتامبر اعلام شد و خواستار پایان دادن به درگیریها شد.جدول زمانی آنها، یک آتشبس بشردوستانه برای سه ماه برای اجازه ورود کمکها را پیشنهاد کرد که در نهایت منجر به آتشبس دائمی شود. همچنین خواستار انتقال به کنترل غیرنظامی ظرف نُه ماه شد.البرهان در ابتدا این توافق را رد کرد و خواستار انحلال نیروهای پشتیبانی سریع شد. اما پس از ملاقات با عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر در ۱۵ اکتبر، به نظر میرسد به آن روی خوش نشان داد.گزارش شده که هفته گذشته نمایندگان نیروهای مسلح سودان و نیروهای پشتیبانی سریع مذاکرات غیرمستقیمی را در واشنگتن دیسی برگزار کردند و مذاکرات بیشتری برای پایان اکتبر برنامهریزی شده بود.با این حال، اینها همه پیش از تصرف الفاشر توسط نیروهای پشتیبانی سریع بود و مسائل در حال حاضر نامشخص هستند.#سودان
02:26 - 9 آبان 1404
0 بازدید