2/جراحی نیازمند دولت است و ملیگرایی، به عنوان موتور محرکه دولت-ملت سازی، به راه افتاده و تا برپایی نظم نو در اقتصاد و سیاست آرام نمیگیرد. جامعه تجسم لویاتان تجربهشده خود را در حافظه تاریخی جسته است و تا آن را مسلط نکند نمینشیند. پاینده ایران
(نامحبوب)
شرایط به اندازه کافی روشن است. طرح اصلاح اقتصادی بودجه نشاندهنده عدم توانایی نظم موجود در ادامه سازوکار رانتی است که بر آن بنا شده. طبعا وقتی سازوکار قبلی کار نمیکند، مفصلبندی جدیدی بر مبنای اقتصاد رقابتی و تولید باید شکل بگیرد. مشکل آن است که این طرح در نظم فعلی غیر قابل اجراست.
نظم فعلی بر اساس نفوذ بیشتر شبکه رانتی بنا شده است؛ در نتیجه تضاد منافع افراد در تصمیمگیری در نهایت یا طرح را مسکوت میگذارد یا آن را تبدیل به هزینهای اضافی بر دوش کشور میکند. نمونه آن را میتوان در ایجاد نرخ "موقت" سوم ارز در شانزدهم دی و معافیت اقلامی مانند گندم و دارو از تخصیص ارز ترجیحی دید.
تعهدات یارانهای داده میشود بدون آنکه نظم موجود توانایی تأمین مالی از کاهش منابع رانتی را داشته باشد. در نهایت نتیجه چیزی جز تورم بیشتر نخواهد بود. ملت ایران خود به تجربه میداند که نظم سیاسی فعلی، بیشتر از آنچه میدهد را با مالیات پنهان تورم پس خواهد گرفت تا شبکه شبه-دولت رانتی دچار تزلزل نشود.
صادقانه اقتصاد ایران نیازمند جراحی عظیمی است. سالها بر مبنای توزیع رانت از منابع کشور چیده شده بود: از نفت و آب و برق گرفته تا اعتبار اجتماعی نظیر حوزه و روحانیت در جامعه. حال میتوان دید که مجموعه منابع کفاف نگه داشتن وضع موجود را ندارند. 1/[منشن]
21:12 - 24 دی 1404