بختیاری ثروتمند ترین و محروم ترین منطقه کشور....
«گودار» پیدا شد، اما پل نه! عشایر هنوز از «جره» می‌گذرند
یک روز پیاده‌روی تا رودخانه، صدها متر جست‌وجو برای پیدا کردن «گودار»؛ کم‌عمق‌ترین نقطه آب، و بعد عبور دادن بار و گله از رودخانه‌ای که خاطره تلف شدن دام و حوادث تلخ را در ذهن عشایر زنده می‌کند؛ این سهم عشایر دیناران از کوچ امسال بود؛ پنج سال پس از کلنگ‌زنی پلی که قرار بود «جره» را از مسیر کوچ آنها حذف کند، اما هنوز خبری از احداث آن نیست.
خبرگزاری فارس، چهارمحال و بختیاری| اینجا قرار بود پلی ساخته شود تا «جره» به خاطره تبدیل شود، اما پنج سال پس از کلنگ‌زنی، عشایر دیناران همچنان مجبورند برای عبور از رودخانه بازفت، به دنبال «گودار» یعنی کم‌عمق‌ترین نقطه آب بگردند.🎥 جدیدترین گفت‌وگو با عشایر درباره عبور از رودخانه بازفت در شهریور ۱۴۰۵ را ببینید؛ روایتی از سختی کوچ و مطالبه‌ای که هنوز روی زمین مانده است.
۱۹ MB
ماجرای پل عشایری دهدلی را پیش‌تر در فارس روایت کردیم؛ پلی که قرار بود مسیر کوچ عشایر را کوتاه‌تر و عبور صدها خانوار عشایری و هزاران رأس دام را ایمن کند و برای همیشه به عبور پرخطر از رودخانه پایان دهد.پل عشایری دهدلی در شهرستان اردل، یکی از مطالبات دیرینه جامعه عشایری استان است؛ پلی که قرار بود با طول ۶۰ متر و ارتفاع ۱۴ متر از سطح رودخانه، مسیر ارتباطی عشایر بین قشلاق و ییلاق را کوتاه و عبور ۴۵۰ خانوار عشایری و حدود ۱۵۰ هزار رأس دام را از خطرات رودخانه خروشان ایمن کند.با احداث این پل، مسیر ارتباطی عشایر تا ۶۰ کیلومتر کاهش می‌یابد و نیاز ارتباطی بیش از ۳۰ روستا و بخش گسترده‌ای از منطقه عشایری دیناران و دهدلی نیز تسهیل خواهد شد.اما اصل ماجرا به سال ۱۳۹۹ بازمی‌گردد؛ زمانی که پروژه پل عشایری دهدلی کلنگ‌زنی شد و حتی از انتخاب مشاور برای اجرای آن سخن گفته شد، اما پروژه در ادامه متوقف ماند و پیگیری‌های عشایر نیز به نتیجه نرسید. در اردیبهشت ۱۴۰۴، موضوع در سفر دوم سردار شهید حاج غلامرضا سلیمانی دوباره مطرح و مقرر شد اداره‌کل امور عشایر با همکاری بسیج سازندگی سپاه، این پروژه ناتمام را طی یک سال به سرانجام برسانند؛ وعده‌ای که حالا با گذشت یک سال، باید در برابر وضعیت امروز پروژه سنجیده شود.گزارش « جره‌های مرگبار عشایر و پلی که تکمیل نشد! » را با یک وعده تمام کردیم؛ پیگیری این مطالبه تا رسیدن به نتیجه.حالا دوباره فصل کوچ فرا رسیده است. برای پیگیری همان وعده، این‌بار به محل احداث پل رفتیم؛ اما به جای دیدن عملیات اجرایی، شاهد همان صحنه‌ای بودیم که سال‌هاست تکرار می‌شود؛ عشایر در برابر رودخانه بازفت ایستاده‌اند و باید خودشان راه عبور از آب را پیدا کنند.
۳۰ MB
یک روز راه برای رسیدن به «گودار» عشایر منطقه دیناران که عمدتاً از باب دیناران بختیاری هستند، در مسیر بازگشت به گرمسیر پس از یک روز پیاده‌روی به رودخانه می‌رسند.رودخانه‌ای که برای دیگران شاید تنها یک جاذبه طبیعی باشد، برای این مردم بخشی سخت و پرخطر از مسیر کوچ است؛ رودخانه‌ای که خاطرات تلخ بسیاری از آن در ذهن عشایر باقی مانده است.اینجا خبری از پل نیستعشایر باید در امتداد رودخانه حرکت کنند تا «گودار» را پیدا کنند؛ همان کم‌عمق‌ترین نقطه‌ای که بتوان از آن عبور کرد.گاهی صدها متر طول رودخانه را می‌گردند تا نقطه‌ای مناسب پیدا شود. اما پیدا کردن گودار پایان سختی نیست؛ تازه مرحله دشوار عبور آغاز می‌شود. اول بار، بعد دام؛ همه‌چیز باید از آب رد شودخوراک، پوشاک، وسایل زندگی و بار و بنه عشایر باید ابتدا به آن سوی رودخانه منتقل شود. بخشی از این وسایل با دست و توسط خود افراد حمل می‌شود؛ رفت‌وبرگشت‌هایی که زمان و توان زیادی از خانواده‌های عشایری می‌گیرد.بعد نوبت گله می‌رسددام‌ها باید از رودخانه عبور کنند؛ در حالی که جریان آب، سنگ‌های لغزنده و عمق متفاوت رودخانه، عبور را برای آنها دشوار می‌کند.غلامرضا یکی از عشایر منطقه به فارس می‌گوید در سال‌های گذشته هنگام عبور، دام‌هایی آسیب دیده‌اند و حتی دام‌هایی در همین مسیر تلف شده‌اند؛ اتفاقی که برای یک خانواده عشایری تنها از دست دادن یک حیوان نیست، بلکه بخشی از سرمایه و زندگی اوست.یوسف یکی دیگر از عشایر از روزهایی می‌گوید که بالا آمدن آب، عبور گله را سخت‌تر کرده و خانواده‌ها ناچار شده‌اند مدت بیشتری در انتظار پایین آمدن شدت جریان بمانند.اینها همان خطراتی است که قرار بود پل دهدلی برای همیشه از مسیر کوچ حذف کند.
۲ MB
۱۳ MB
«جره» هنوز تمام نشده است«جره» در گویش محلی عشایر چهارمحال و بختیاری به عبور از رودخانه‌های خروشان با استفاده از طناب، سیم‌بوکسل یا روش‌های سنتی و بدون پل گفته می‌شود؛ روشی که سال‌هاست با خطر غرق‌شدگی انسان و دام همراه بوده است.عشایر می‌گویند نمی‌خواهند هر سال هنگام کوچ، نگران این باشند که کدام دام در رودخانه آسیب می‌بیند یا آیا خانواده سالم از آب عبور خواهد کرد یا نه.مطالبه آنها پیچیده نیست؛ یک پل می‌خواهندپلی که سال‌هاست درباره‌اش صحبت شده و حتی برای احداث آن کلنگ هم به زمین خورده است.کلنگی که پنج ساله شدپل عشایری دهدلی نخستین‌بار در سال ۱۳۹۹ کلنگ‌زنی شد. در آن زمان اعلام شد این پل می‌تواند مسیر ارتباطی عشایر را تسهیل کرده و مشکلات عبور سنتی آنان از رودخانه را برطرف کند.
یحیی حسین‌پور، مدیرکل وقت امور عشایر چهارمحال و بختیاری، همان زمان گفته بود ساخت این پل مسیر ارتباطی ۵۰۰ خانوار عشایری با بیش از پنج هزار رأس دام را تسهیل می‌کند؛ خانوارهایی که پیش از آن به‌صورت سنتی از «جره» عبور می‌کردند. اما پروژه متوقف شد.پل فقط برای عبور عشایر نیستمسئله مهم دیگری که اهالی منطقه بر آن تأکید دارند، آینده راه ارتباطی این محدوده است. اهالی روستای هوفل در استان خوزستان نیز از سال‌ها بلاتکلیفی در مسیر ارتباطی منطقه سخن می‌گویند و معتقدند احداث پل و مسیر دسترسی باید در یک طرح جامع دیده شود.به گفته اهالی هوفل، نگاه به احداث یک جاده صرفاً مال‌رو برای منطقه، از همین امروز اشتباه است؛ چراکه اگر قرار است مسیر ارتباطی احداث شود، باید با نگاه آینده‌نگرانه، ماشین‌رو طراحی شود.اگر امروز یک مسیر مال‌رو ساخته شود و فردا منطقه به مسیر ماشین‌رو نیاز پیدا کند، دوباره باید برای توسعه راه و احداث یا اصلاح پل هزینه شود.بنابراین مطالبه مردم این است که از ابتدا، مسیر با ظرفیت تردد خودرو طراحی شود تا یک پروژه موقت و کم‌اثر جای یک زیرساخت ماندگار را نگیرد.
۶ MB
سرپرست تازه‌نفس امور عشایر؛ این‌بار نوبت عمل استحالا یک سؤال مشخص مقابل سرپرست جدید امور عشایر چهارمحال و بختیاری قرار دارد:آیا پل دهدلی قرار است بالاخره ساخته شود یا این مطالبه نیز مانند سال‌های گذشته از یک مدیر به مدیر بعدی منتقل خواهد شد؟مدیری که تازه مسئولیت امور عشایر استان را برعهده گرفته، می‌تواند پرونده‌ای را به سرانجام برساند که سال‌هاست روی میز مدیران مختلف مانده است.این پروژه می‌تواند برای سرپرست تازه‌نفس امور عشایر استان یک یادگار ماندگار باشد؛ البته اگر این‌بار از مرحله وعده و پیگیری روی کاغذ عبور کند و عملیات اجرایی واقعاً در محل دیده شود.عشایر دیگر وعده تازه نمی‌خواهند؛ آنها هنگام کوچ بعدی، پل می‌خواهند. تا کوچ بعدی چه کسی پاسخ می‌دهد؟ این فصل کوچ هم تمام شد. عشایر از رودخانه بازفت عبور کردند، دام‌هایشان را به آن سوی آب رساندند و مسیر گرمسیر را ادامه دادند.آیا سال آینده، وقتی عشایر دوباره به رودخانه برسند، پلی ساخته شده که دیگر مجبور نباشند صدها متر در امتداد رودخانه به دنبال «گودار» بگردند؟یا باز هم باید وسایل زندگی را با دست از آب عبور دهند، گله را یکی‌یکی به رودخانه بزنند و خطر آسیب و تلف شدن دام‌ها را به جان بخرند؟حالا نوبت امور عشایر چهارمحال و بختیاری است که به یک سؤال ساده پاسخ دهد: پل دهدلی چه زمانی ساخته می‌شود؟
08:44 - 24 شهریور 1405
2 پاسخ