سوئیس‌گردی برای یک دندان‌درد معمولی

در حالی که نیمی از جمعیت روستایی ایران در دهه ۵۰ با بیماری‌های کشنده و متوسط عمر ۳۰ سال دست‌وپنجه نرم می‌کردند، یک دندان‌درد ساده شاه یا درباریان کافی بود تا پروازهای اختصاصی عازم سوئیس شوند.
خبرگزاری فارس_گروه تاریخ: در حالی که میلیون‌ها روستایی ایرانی در خانه‌های گلی و مشترک با حیوانات، با بیماری‌های کشنده‌ای چون مالاریا، اسهال میکروبی، سرخک و تراخم دست‌وپنجه نرم می‌کردند و میانگین عمر مردم از ۲۵ تا ۳۰ سال فراتر نمی‌رفت، یک خط پروازی ویژه و پرهزینه میان تهران و زوریخ برقرار بود! پروازی نه برای درمان بیماری‌های صعب‌العلاج، بلکه تنها برای کشیدن یا «تعمیر» دندانِ طبقه حاکم! این تضاد عمیق، تصویر واقعی از اوضاع بهداشتی ایران در دوران پهلوی است که حتی تا نیمه قرن بیستم، کشور را در نازل‌ترین رتبه‌های منطقه خاورمیانه قرار داده بود. بررسی‌های تاریخی و گزارش‌های محققان خارجی نشان می‌دهد که نهادهایی مانند «سپاه بهداشت» به‌مرور کارکرد اصلی خود را از دست داده و به ابزاری تبلیغاتی بدل شده بودند. بر اساس آمار سال ۱۳۵۴، در حالی که در مناطق شهری به ازای هر ۹۵۱۸ نفر یک درمانگاه وجود داشت، در روستاها به ازای هر ۱۳۹۸۸ نفر فقط یک درمانگاه با امکانات ناقص مستقر بود. از سوی دیگر، طبق آمار سال ۱۳۵۵، از مجموع ۱۳۴۲۸ پزشک کشور، تنها ۷۹۵ پزشک در روستاها حضور داشتند؛ فاصله‌ای چنان فاحش که حکومت را مجبور به واردات پزشکان هندی، پاکستانی و بنگلادشی کرد.
در همین شرایط، خاطرات اسدالله علم از ابعاد بی‌عدالتی و ولخرجی‌های شاه و درباریان پرده برمی‌دارد. علم در یادداشت «شنبه ۱۶ فروردین ۱۳۴۸» می‌نویسد: «در واشنگتن دندان‌های شاهنشاه درد گرفت. تصمیم گرفتند دو روز به زوریخ برای معالجه تشریف ببرند. با آنکه دو روز گرفتار معالجه دندان بودند ولی روی هم رفته خوش گذشت». گاهی نیز دندان‌پزشک سوئیسی با تشریفات کامل به کاخ احضار می‌شد؛ چنان‌که علم در «یکشنبه ۱۳ خرداد ۱۳۴۸» آورده است: «دندان ساز شاهنشاه را از سوئیس خواسته بودم. دیشب آمد صبح با تلفن فرمودند به تشریفات بگو شرفیابی‌های امروز موقوف است. صبح دندان ساز در آتلیه کاخ نیاوران شرفیاب شد… شاهنشاه بعد از نیم ساعت خیلی سرحال بیرون آمدند… فرمودند: دندانم را کشیدم دیگر به درد نمی‌خورد». استفاده از پزشکان کشورهای غربی برای موارد جزئی، به روالی عادی در دربار بدل شده بود. علم در «دوشنبه ۲۰ بهمن ۱۳۵۴» می‌نویسد: «صبح اطبای فرانسوی را راه انداختم تا برای معاینه شاهنشاه و گرفتن خون به دیزین بروند» و در «یکشنبه ۵ آذر ۱۳۵۱» درباره سفر فرح پهلوی نقل می‌کند: «به فرودگاه رفتم که علیاحضرت شهبانو برای معالجه دندان خیال دارند چند روزی تشریف ببرند به زوریخ… ما در سرما ماندیم… تا بالاخره داخل هواپیما رفتیم. قدری ودکا خوردیم. گرم شدیم…».
حتی خود علم و خانواده‌اش نیز برای ترمیم دندان عازم سوئیس می‌شدند؛ او در «سه‌شنبه ۲۷ مهر ۱۳۵۵» می‌نویسد: «فردا صبح با هواپیمای ساعت ۷/۵ به زوریخ برای تعمیر دندان‌هایم بروم» و در «پنج‌شنبه ۹ بهمن ۱۳۵۴» یادآور می‌شود: «خانم علم را در منزل بدرقه کردم که با دخترم ناز برای تعمیر دندان به زوریخ بروند». محمدحسین راجی در کتاب «جعبه سیاه» می‌نویسد: «این اسناد نشان می‌دهد که مسئله بهداشت در عصر پهلوی، نه‌تنها اولویت حکومت نبود، بلکه شکاف عمیق ساختاری باعث شد تا درآمدهای کشور صرف رفاه ارستوکراتی گردد، در حالی که عامه مردم از ابتدایی‌ترین خدمات درمانی محروم بودند.» پایان پیام/#اسدالله_علم #پهلوی #زوریخ_گردی #سوئیس #محمدرضا_پهلوی #دندان_درد #شاه #فرح #دندان #پیست_اسکی #دیزین
20:58 - 17 شهریور 1405
فرهنگ
تاریخ

4 بازنشر6 واکنش
84٫9k بازدید



6 پاسخ

@mohammad_k17 شهریور 1405
در پاسخ به
خود طرفداران پهلوی هیچی نمیگن ، ولی اصلاح طلب های سازماندهی شده در دفاع از پهلوی میان پی وی فحش ناموسی میدنعجب آدم هایی هستند این اصلاح طلب های سازماندهی شده

@user170910007842497517517 شهریور 1405
در پاسخ به
آیت الله شاهرودی هم برای درمان رفت آلمان,نه اینکه از پهلوی حمایت کنم،قدرت لذت بخشه

@Davoud17 شهریور 1405
در پاسخ به
عزیزم، آیت الله شاهرودی برای درمان سرطان رفت خارج، بعد شما این استثنا رو با دندون درد ساده و این همه تشریفات مقایسه می کنی؟!! سید شهید که واکسن کروناش رو هم داخلی زد چی میگین؟!

@user17443450553217 شهریور 1405
در پاسخ به
با اینکه از رژیم های دیکتاتوری و خود کامه پهلوی دفاع نمیکنم اما منصفانه بگیم آن زمان طبق گفته ها و شواهد پاسپچرت ایرانی اعتبار بالایی داشت و هم اینکه ارزش پول ایرانی بالا بود واز همه مهمتر مراجعه کننده شخص اول مملکت در آن دوران بود حالا اینا مهم نیست 47سال از پایان آن رژیم گذشته بیخیال

@user17789138186518 شهریور 1405
در پاسخ به
الان هم هزینه های دندانپزشکی اونقد بالا رفته که خیلی از قشرهای پایینِ جامعه حتّی پولِ کشیدنِ دندونشونو هم ندارن!

تصویر نمایه‌ی ‌مهدی‌
@Mahdimap18 شهریور 1405
در پاسخ به
خدا لعنت کند درباریان فاسد و طاغوتیان فاسق را