قطاری که منتظر مردم است، اما ایستگاه شفافیت و پاسخگویی ندارد
صنعت ریلی ایران بیش از هر زمان دیگری آماده جذب سرمایه‌های مردمی و بخش خصوصی است، با این که تحرکات اخیر در راه‌آهن نویدبخش فصلی نوین برای این صنعت حیاتی است، اما مسئولین آن از شفاف‌سازی و پاسخگویی در مورد حضور بخش غیردولتی و مردم سر باز زده‌اند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ صنعت حمل‌ونقل ریلی به عنوان شریان حیاتی اقتصاد هر کشوری، پتانسیل‌های بی‌شماری برای رشد و توسعه به‌ویژه در ایران دارد. با این حال، تا پیش از این، آن‌گونه که باید و شاید، از ظرفیت‌های بی‌بدیل این حوزه برای جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی بهره‌برداری نشده بود. اما حالا، با تغییر رویکرد و درک عمیق‌تر از نقش بخش خصوصی، مسیر برای یک جهش واقعی هموار شده است.پایان دوران انحصار، آغاز مشارکتبر اساس سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، بخش قابل توجهی از صنعت ریلی، به ویژه در حوزه‌های ناوگان باری و مسافری، به بخش خصوصی واگذار شده است. این گام بلند، نه تنها بار سنگینی را از دوش دولت برداشته، بلکه فرصتی طلایی را برای سرمایه‌گذاران فراهم آورده تا در این حوزه با پتانسیل سودآوری بالا، حضور فعال داشته باشند. در حال حاضر، حدود ۴۰ درصد از تامین لوکوموتیو کشور بر عهده بخش خصوصی است و در زمینه تامین انواع واگن‌های باری، تقاضا برای سرمایه‌گذاری همچنان رو به افزایش است. این ارقام نشان می‌دهد که بازار آماده پذیرش سرمایه‌های تازه است.چشم‌انداز واگن‌های باری و تحول در بخش مسافریاقتصاد واگن‌های باری، با نگاه بلندمدت سرمایه‌گذاران، نیازمند حمایت‌های بیشتری است که خوشبختانه با فعال‌سازی ماده ۱۲ (حمایت از صرف‌جویی گازوئیل) و ارائه مشوق‌های سرمایه‌گذاری، این حمایت‌ها در حال انجام است. امضای تفاهم‌نامه‌های اخیر برای تولید ۶۵۰ دستگاه واگن و ۶۰۰ دستگاه واگن مخزن‌دار، گواه این رونق و نشانی از حرکت چرخ‌های تولید در این بخش است.
اما در بخش واگن‌های مسافری، وضعیت تا پیش از این چالش‌برانگیز بود. نوسانات نرخ ارز و چالش‌های مربوط به قیمت‌گذاری بلیت، جذابیت اقتصادی این حوزه را برای سرمایه‌گذاران کاهش داده بود. با این حال، با اقدامات اخیر راه‌آهن از جمله حذف حق دسترسی، پرداخت یارانه سود تسهیلات بر اساس ماده ۱۲ و اولویت‌دهی به بخش مسافری در چارچوب تبصره ۱۸ و وام‌های ترجیحی، ورق برگشته است. استقبال جدید شرکت‌های بخش خصوصی و برنامه‌ریزی برای امضای قراردادهای بزرگ، از جمله یک قرارداد ۱۵۰۰ میلیارد تومانی، نشان از پویایی و احیای این بخش دارد.لوکوموتیوها و زیرساخت‌ها: افق‌های جدید برای سرمایه‌گذاریتقاضا برای سرمایه‌گذاری در حوزه لوکوموتیو نیز بسیار بالاست و راه‌آهن در این زمینه نیز بر بخش خصوصی تکیه دارد. برنامه‌ریزی برای امضای یک یا دو قرارداد جدید در این زمینه تا پایان سال، خبر خوبی برای علاقه‌مندان به سرمایه‌گذاری در این بخش است.در حوزه زیرساخت‌ها، هرچند به دلیل پایین بودن نرخ حق دسترسی، جذابیت اقتصادی برای بخش خصوصی کمتر است، اما قرارداد احداث خط سیرجان-کرمان با بخش خصوصی و رایزنی با شرکت‌های معدنی و صنعتی برای توسعه مشارکت‌ها، نشان‌دهنده تلاش برای گشودن این گره است.مراکز لجستیکی؛ مکمل بنادر و موتور محرک ترانزیتمراکز لجستیکی، به ویژه بندر خشک آپرین که پررونق‌ترین مرکز لجستیکی کشور به شمار می‌رود و به تازگی مهمان قطار باری کشور چین بود، نقش حیاتی در تکمیل بنادر آبی کشور و توسعه ترانزیت ریلی ایفا می‌کنند. تسهیل فرآیند سرمایه‌گذاری، واگذاری زمین با شرایط مناسب و آمادگی برای همکاری با اپراتورها جهت راه‌اندازی سرویس‌های حمل‌ونقل باری ویژه، از جمله اقدامات راه‌آهن در این زمینه است.
با رویکرد جذب سرمایه‌گذار خارجی و فعالان بین‌المللی، این مراکز پتانسیل تبدیل‌شدن به قطب‌های لجستیکی منطقه‌ای را دارند. مذاکرات با متقاضیانی از کشورهای همسایه به‌ویژه امارات و سایر کشورهای دیگر در جریان است و این نشان می‌دهد که ایران به‌عنوان یک مسیر ترانزیتی مهم در منطقه، موردتوجه سرمایه‌گذاران خارجی قرار گرفته است.دعوت لفظی به سرمایه‌گذاری و مشارکت مردموظیفه راه‌آهن، بسترسازی و کمک به توسعه زیرساخت‌هاست، اما توسعه پایانه‌های تجاری و ایجاد سرویس‌های حمل‌ونقلی بر عهده بخش خصوصی است. با رونقی که هدف‌گذاری شده و با جذب سرمایه‌گذاری خارجی و انتقال دانش فنی، امید می‌رود شاهد موج جدیدی از توسعه بنادر خشک و مراکز لجستیکی کشور با محوریت حمل‌ونقل ریلی باشیم.باید خاطرنشان کرد که حرکت سرمایه‌گذاری‌های ریلی از بخش دولتی و غیردولتی به سمت مردم و توسعه اقتصاد مردمی، نیازمند شفافیت فرآیندهای سرمایه‌گذاری‌های مردمی است. به عنوان مثال، گروه‌های مردمی می‌توانند با تأمین لکوموتیو، واگن باری و گردش آن‌ها در مسیرهای ترانزیتی عبوری از ایران که درآمد دلاری دارند، درآمد غیرفعال برای خود ایجاد کنند که سود مشارکت خوبی دارد.برای پیگیری موضوعاتی این چنینی، بیش از دو ماه است که خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس با روابط‌عمومی و شخص مدیرعامل راه‌آهن جبارعلی ذاکری ارتباط برقرار کرده تا بتواند از جزئیات و کم‌وکیف این قبیل مسائل مطلع بشود، اما این افراد هنوز پاسخگو نبوده‌اند و صرفاً وعده‌هایی لفظی می‌دهند.
امسال، سالی است که می‌تواند با مشارکت معنوی و مادی مردم در تولید، سرنوشت‌ساز باشد. بنابراین، صنعت ریلی با تمام پتانسیل‌ها و حمایت‌های دولتی، می‌بایست آماده پذیرش سرمایه‌های خرد و کلان مردم باشد که به نظر می‌رسد مسئولان مرتبط، قدر این موضوع را نمی‌دانند.#حمل‌ونقل_ریلی#سرمایه‌گذاری_برای_تولید#ترانزیت_ریلی#واگن_باری#لکوموتیو#کریدورها
07:58 - 21 خرداد 1404