بازخوانی «زن زینبی» در نگاه رهبری
اعتکافی که با نام علی(ع) شروع شده بود با ذکر دختر امیرالمومنین(ع) تمام میشود... اما رسالت زینبی ما چطور؟
گروه زندگی: روز سوم اعتکاف، با نام دختر علی گرهخورده است. معتکفینی که روز اول با شادی ولادت مولایشان، ذکر یا علی میگفتند، روز آخر با روضهای که گریزی به کربلا دارد، اشک میریزند و دلشان را صفا میدهند. در این گزارش، به بازخوانی اندیشه رهبری پیرامون شخصیت برجسته زینب کبری(س) میپردازیم تا بار دیگر با گذر از سه روز اعتکاف مؤمنانه، با رسالت زینبی خودمان بهدرستی مواجه شویم. چیزی که نباید در لحظات آخر اعتکاف و در زندگی شیعی خودمان از یاد ببریم. دنیا میچرخد و روزگار میگذرد اما عاشوراها در پیشاند و یزیدیان همیشه با تفکر و تمدن شیعی سر جنگ دارند.
به کوری چشم همه غرب پرستان
مقام معظم رهبری، در قیام زنانه و آگاهانه حضرت زینب، مقام والای زن را متذکر میشوند تا همگان بدانند، جمهوری اسلامی در نگاه به زنان و دختران، یک نگاه متعالی برجسته و برگرفته از تعالیمش را دنبال میکند: «زینب کبریٰ (سلامالله علیها) توانست به همهٔ تاریخ و همهٔ جهان نشان بدهد ظرفیّت روحی و عقلی عظیمِ جنس زن را؛ این خیلی مهم است. به کوری چشم آن کسانی که چه در آن زمان، چه در دورهٔ ما هر کدام به نحوی جنس زن را تحقیر میکردند و میکنند، زینب کبریٰ توانست نشان بدهد علوّ مرتبهٔ زن و عظمت قدرت روحی و عقلانی و معنوی زن را.» ایشان در ادامه میفرمایند: «... این بزرگوار، زینب کبریٰ (سلامالله علیها)، دو نکته را نشان داد: یک نکته اینکه زن میتواند اقیانوس عظیمی باشد از صبر و تحمّل؛ دوّم اینکه زن میتواند قلهٔ بلندی باشد از خردمندی و تدبیر؛ اینها را عملاً زینب کبریٰ (سلامالله علیها) نشان داد؛ نه فقط به آن عدّهای که در کوفه و شام بودند؛ به تاریخ نشان داد، به همهٔ بشر نشان داد.»
وسط جنگ روایت، پرچم بالاست
یکی از مهمترین نقشهای زینب کبری در حادثه عاشورا، دستگرفتن جنگ روایت است. این نقشی است که رهبر معظم انقلاب به آن تأکید دارند و به همه ما نیز توصیه میکنند: «[زینب کبری (سلامالله علیها)] جهاد تبیین را، جهاد روایت را راه انداخت؛ نگذاشت و فرصت نداد که روایت دشمن از حادثه غلبه پیدا کند؛ کاری کرد که روایت او بر افکار عمومی غلبه پیدا کند. حالا تا امروز روایت زینب کبری (سلامالله علیها) از حادثهٔ عاشورا در تاریخ مانده، [امّا] در همان زمان هم تأثیر گذاشت در شام، در کوفه، در مجموعهٔ سالهای حکومت اموی و منتهی شد به ساقط شدن حکومت اموی. ببینید! این درس است؛ این همان حرفی است که بنده همیشه میگویم: شما روایت کنید حقایق جامعهٔ خودتان و کشور خودتان و انقلابتان را. شما اگر روایت نکنید، دشمن روایت میکند.»این فرمایش رهبری حالا و پس از جنگ ۱۲ روزه، جایگاه ویژهتری پیدا کرده است و همه ما میدانیم، ظاهر جنگ در مخزن موشکهاست. باطن جنگ در کف جامعه و با عوضکردن روایت است که اتفاق میافتد و زینب کبری سالها پیش این درس را برای همه شیعیان به یادگار گذاشتند.
این کجا، رفتن خود آنجوان کجا؟!
چه ترجیعبند عاشقانه و مؤمنانه ایست در رفتار این بانوی برجسته، مادری که فرزندانش را فدا کرده است، شهادت همه بنیهاشم را به جان چشیده است و در آخر امامش را از کف داده است، چنان روایتی از جهاد و قیام اباعبدالله میسازد که دشمن تا ابد نمیتواند حریف یک خط از آن باشد. همین ترجیعبند عاشقانه و همین الگوی همهجانبه است که در تاریخ کشور ما، جاری شده و ذکر یا زینب را به ذکری همیشگی بر لبان مادران ایرانی تبدیل کرده است. پدر فرزانه انقلاب دراینخصوص میفرمایند: «از اول انقلاب، زنان یکی از برجستهترین نقشها را در این انقلاب ایفا کردند. هم در خود حادثه بزرگ انقلاب، هم در حادثه بسیار بزرگ هشت سال دفاع مقدس، نقش مادران، نقش همسران، از نقش مجاهدان اگر سنگینتر نبود، یقیناً کمتر نبود. مادری که جوان خودش را پرورش داده، با آن محبت مادرانه او را به ثمر رسانده، حالا او را بهطرف میدان جنگ میفرستد که معلوم نیست حتی جسد او هم برخواهد گشت یا نه. این کجا، رفتن خود این جوان کجا؟ که خوب، این جوان، با شور و هیجان جوانی، همراه باایمان و روحیه انقلابیگری، حرکت میکند و میرود. کار این مادر، از کار آن جوان اگر بزرگتر نباشد، کوچکتر نیست. بعد هم که جسد او را برمیگردانند، افتخار میکند که بچه من شهید شده. اینها چیز کمی است؟ این، حرکت زنانه، حرکت زینب گون در انقلاب ما بود.»
ستون نظام، شمایید!
در فرمایش دیگری، با توصیفی عمیق از این مادران، تمجید و بر نقش عظیم زینب کبری در پرورش چنین بانوانی تأکید میکنند: «همسران مجاهدان راه حقّ و مبارزان و سرداران و مادران آنها حقیقتاً آیتی هستند از صبر و مقاومت... آنها تربیتیافته دامان مطّهر حضرت زهرا (سلامالله علیها) هستند که حضرت زینب (سلامالله علیها) را الگوی رفتاری خود قرار دادند. بی شک گذشت مادران شهدا؛ ستونهای مستحکم نظام اسلامی است چرا که استقامت آنان؛ عامل ایستادگی در هشت سال دفاع مقدّس بود وقتی مادری با افتخار میگوید من پسرهای خودم را از رفتن به جبهه منع نکردم؛ رو ترش نکردم؛ از آنها نخواستم که نروند، بلکه آنها را تشویق کردم که بروند. دل انسان در مقابل این عظمت سر تعظیم فرود میآورد. مادر دیگری گفت، دو پسر دادهام و پنج پسر دیگر نیز دارم، اگر اینها هم در راه خدا به میدان شهادت میرفتند و بروند، حرفی ندارم. اینها افسانه نیست، واقعیات جامعهی ماست.»
او فقط یک زن نبود...
در نظرگاه رهبری، شخصیت زینب کبری، به گونه ایست که برای هر قشری از مخاطبان، یک وجه از الگو را نمایان میسازد. ایشان حتی به پیشکسوتان جهاد و شهادت و خاطره گویان دفتر هنر و مقاومت نیز جملهای میفرمایند که نشان میدهد چه تحلیل عمیقی از رفتار و کنش اجتماعی و جهادی دختر امیرالمؤمنین دارند: «بنیانگذار بنای حفظ حوادث با ادبیات و هنر، زینب کبری (سلاماللَّهعلیها) است.»
جنگ جنسیتی دنیا به کجا رسید؟
وقتی هنوز بر سر عدالت جنسیتی در دنیا جنگ است، اسلام عزیز ما الگویی را به همه جهان معرفی میکند که یک زن است. یک زن با همه لوازم زن بودن. حضرت آقا نیز در جمع عموم مردم، بر همهجانبه بودن شخصیت زینب کبری تأکید دارند: «زینب کبری برای زنان ما در طول تاریخ یک الگوست؛ عقل و متانت، قدرت و شجاعت، شور و احساس عاطفی، صراحت زبان، متانت دل، استواری روح؛ درعینحال، مادرانه، خواهرانه، با همهٔ انسانها برخوردکردن، در محیط خانه شمع محبت را روشن نگهداشتن، همسر و فرزندان را بر سر سفرهٔ محبت و عاطفهٔ خود دور هم جمعکردن؛ اینها خصوصیات زن مسلمان است.» و باز میفرمایند: «زینب کبری دارای شخصیت چندبعدی است؛ دانا و خبیر و دارای معرفت والا و یک انسان برجسته است که هر کس با آن بزرگوار مواجه میشود، در مقابل عظمتِ دانایی و روحی و معرفت او احساس خضوع میکند.»
دوربین روایت فتح روشن است هنوز
رسالت زینبی در این کشور، سالهاست که روی شانه مادران و همسران شهداست و تاریخ این جغرافیای شیعی هرگز از ذکر یا زینب خالی نبوده است. وقتی خود خدا، در سختترین زمانها پرچمش را به دست دختر امیرالمؤمنین سپرد، گویی که با بشر اتمام حجت کرد که هیچ قیامی، جز با صبر و درایت زینبی به بار نخواهد نشست و ما این را به تجربه در سرنوشت تلخوشیرین کشورمان آزمودیم. حالا با تمامشدن روز سوم اعتکاف، بازخوانی این رسالت، به ما یادآور میشود این بار گران تنها روی دوش همسران و مادران شهدا نیست، این ماییم که باید روایتگران فتح، مادران شهیدپرور و زنان و مردانی زینبی باشیم.#حضرت_زینب#اعتکاف #رهبری 21:17 - 15 دی 1404