نه شرقی (چین) نه غربی(روسیه متجاوز و خائن در تمام دوران تاریخ) را دیدیم! کار به هیچی ندارم اما هشت سال جنگیدن با همه دنیا علاوه بر ایمان و اراده و همه چیز ،ناراحت نمی شوید تجهیزات مظامی و مدرن ان زمان مثل اف۱۴ هم بی تاثیر نبود! هر وقت واردات خودرو دست دوم(تا پنج سال قبل ازاد شد)معلومه خدمتگزارید
از پهلوی تا جمهوری اسلامی؛ چی بودیم چی شدیم؟
مرور گزارههای مختلف در زمینههای تاریخی، نظامی و سیاسی، امروز نشان میدهد در حالی که ایران در دوران پیش از انقلاب، صرفاً بهعنوان یک مهره در جهت تأمین منافع آمریکا و غرب در منطقه غرب آسیا قدم برمیداشت، امروز به جایگاهی دست یافته که بهعنوان یک قدرت منطقهای یا فرامنطقهای، بهطور مستقل و برای منافع ملی خودش حرکت میکند.
گروه فارس پلاس: بررسی جایگاه ایران در دو دوره پیش و پس از انقلاب اسلامی، یکی از مهمترین موضوعات در تحلیل تاریخ معاصر کشور است.امروز با گذشت حدود پنج دهه از پیروزی انقلاب اسلامی، میتوان گفت که مهمترین دستاورد جمهوری اسلامی، دستیابی به استقلال سیاسی و نظامی بوده است؛ استقلالی که هرگز در دوران پهلوی وجود نداشت و ایران در بسیاری از حوزهها تحت نفوذ و اراده قدرتهای خارجی، بهویژه ایالات متحده آمریکا، قرار داشت.
در دوران پهلوی، ایران یکی از مهمترین مهرههای آمریکا در منطقه محسوب میشد. بسیاری از تصمیمات کلان سیاسی، امنیتی و نظامی کشور در چارچوب منافع و راهبردهای واشنگتن تعریف میشد و حکومت پهلوی نقش مهمی در پیشبرد سیاستهای آمریکا در غرب آسیا ایفا میکرد.«فرد هالیدی» نویسنده و متخصص روابط بینالملل و خاورمیانه، در کتاب «ایران: دیکتاتوری و توسعه» مینویسد: «شاه میداند که حمایت آمریکا از او به دلیل دلبستگی ویژه این کشور به سلطنت پهلوی نیست؛ بلکه به این دلیل است که ظاهراً شاه بهترین کسی است که به وسیعترین مفهوم کلمه میتواند حافظ منافع آمریکا باشد». (فرد هالیدی، ایران دیکتاتوری و توسعه، صفحه ۲۵۴.)
تا جایی که پهلوی برای تأمین منافع ایالات متحده، ارتشش را وارد جنگهایی میکرد که هیچ ارتباطی به ایران و ایرانی نداشت. ازجمله این جنگها، جنگ ظفار در عمان است که محمدرضا شاه برای نجات حکومت عمان و البته طبق خواسته آمریکاییها، پای ارتش ایران را به این جنگ باز کرد.«رابرت گراهام» خبرنگار سابق روزنامه فایننشال تایمز، درباره میزان تلفات ایران در جنگ ظفار، در کتاب «ایران: سراب قدرت» مینویسد: «نیروهای ایرانی هرگز تعداد تلفات خود را حتی به فرماندهی کل نیروهای سلطان قابوس اعلام نکردند. افسران نیروهای مسلح سلطان، معتقد بودند که نسبت تلفات نیروهای ایرانی سه برابر تلفات نیروهای مسلح عمان است. از دیماه ۱۳۴۹ تا آذر ۱۳۵۵ (۸ماه پساز آتشبس رسمی)، تلفات نیروهای مسلح سلطان عمان ۱۸۸ کشته و ۵۷۴ زخمی بود.بنابراین حتی بر مبنی یک نسبت سه به یک هم تلفات نیروهای ایرانی خیلی زیاد بود. درحالی که این جنگی کوچک در یک گوشه دورافتاده از شبه جزیره عربستان بود، ولی از میزان زیاد تلفات آن در تهران هیچ سؤالی نمیشد». (ایران سراب قدرت، رابرت گراهام، صص ۱۸۰ ـ ۱۸۲.)
همچنین نمادهای متعددی برای وابستگی پهلوی به آمریکا وجود دارد که یکی از مهمترین آنها، موضوع کاپیتولاسیون است. درواقع اعطای مصونیت قضایی به اتباع و مستشاران آمریکایی، نشانهای از خدشهدار شدن حاکمیت ملی و تحقیر جایگاه حقوقی ایران به شمار میرفت. این مسأله به یکی از محورهای اصلی اعتراضات نیروهای انقلابی تبدیل شد و نقش مهمی در شکلگیری گفتمان استقلالطلبانه انقلاب داشت.در اسناد بهجامانده از سفارت آمریکا در ایران (لانه جاسوسی) آمده است که دختری به نام «ایران سلیمی» ۱۱ ساله در حال رفتن به مدرسه بود که یک خودروی آمریکایی به سرعت از راه رسید و او را زیر گرفت و ساعتی بعد فوت کرد؛ اما قاتل آمریکایی که بازداشت شده بود، براساس کاپیتولاسیون، آزاد شده بود.در متن اسناد لانه جاسوسی آمده است: «آقای «چارلز گری» طبق ماده ۳۷ کنوانسیون وین در مورد روابط دیپلماتیک از امتیازات و مصونیتهای سیاسی که در مورد کارکنان سفارت صادق است، برخوردار و مصونیت سیاسی دارد». (اسناد لانه جاسوسی، جلد ۷، صفحه ۷۷۲.)
در حوزه نظامی نیز ایران بهشدت به کشورهای غربی وابسته بود. بخش قابل توجهی از تجهیزات، تسلیحات، آموزشها و زیرساختهای دفاعی کشور از خارج تأمین میشد و ادامه فعالیت بسیاری از سامانههای نظامی به حضور کارشناسان و مستشاران خارجی وابسته بود.«رابرت گراهام» مینویسد: «وابستگی ایران به متخصصان و افراد خارجی چنان شدید بود که تا سالهای ۱۹۸۰، انتظار نمیرفت ایران بتواند حتی مدت یک روز بدون کمک آمریکا بجنگد و سلاحها را به کار ببرد». (رابرت گراهام، ایران سراب قدرت، صفحه ۱۷۹.)
اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی، «استقلال ملی» به یکی از اصول بنیادین نظام جدید تبدیل شد. جمهوری اسلامی از همان ابتدا تلاش کرد روابط خارجی خود را بر مبنای نفی سلطهپذیری و حفظ حاکمیت ملی تنظیم کند.درواقع شعار «نه شرقی نه غربی» نیز در همین چارچوب بود که مطرح شد و این نشان میداد که ایران تصمیم گرفته بود تا نه تحت سلطه غربیها باشد و نه ذیل بلوک شرق تعریف شود.از این منظر، ایران دیگر حاضر نشد در چارچوب خواستهها و اولویتهای قدرتهای بزرگ عمل کند و کوشید سیاستهای خود را براساس منافع و اهداف ملی تعریف نماید.به همین جهت در نزدیک به پنج دهه گذشته، جمهوری اسلامی بارها با فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی قدرتهای خارجی مواجه شده است؛ اما با این وجود، ایران توانسته است در برابر این فشارها استقلال تصمیمگیری خود را حفظ کند و از موضعی مستقل در برابر آمریکا و متحدانش ظاهر شود.به عبارتی ایران امروز نه تنها با پدیدههایی مانند کاپیتولاسیون روبهرو نیست، بلکه اصل برابری حاکمیتها و عدم پذیرش سلطه خارجی را بهعنوان یکی از مبانی سیاست خارجی خود دنبال میکند.در این زمینه میتوان به نمونههای گوناگونی اشاره کرد؛ اما شاید اگر صرفاً به سه جنگ تحمیلی که علیه ایران انجام شد اشاره کنیم، کافی باشد. در هر سه جنگ ـ دفاع مقدس هشتساله، جنگ دوازدهروزه و جنگ چهلروزه ـ ایران برای آنکه به خواستههای غیرمعقول بیگانه تن ندهد و حاضر به امتیازدهی به آنان نشود، راه مقاومت را برگزید و همه تلاشش را به کار گرفت تا از منافع ملیاش حراست کند.
در حوزه دفاعی نیز جمهوری اسلامی ـ برخلاف دوره پهلوی ـ مسیر توسعه توانمندیهای بومی را در پیش گرفت. سرمایهگذاری در صنایع دفاعی داخلی، تولید تجهیزات و سامانههای مختلف نظامی و کاهش وابستگی به واردات تسلیحاتی، از جمله اقداماتی بود که با هدف دستیابی به خودکفایی دفاعی انجام شد.«اسدالله علم» وزیر دربار پهلوی، در خاطرات خود نوشته است: «شاهنشاه فوقالعاده نگران وضع اردن بودند. فرمایشاتی فرمودند که به سفیر آمریکا بگویم، آیا با این اندازه وضع دَرهم بَرهم باید وضع دفاعی ما طوری باشد که فقط برای هشت روز جنگ، مهمات داشته باشیم؟ آخر ما که از شما چیزی و کمکی نمیخواهیم، میگوییم نفت ما را ببرید و پول ما را بدهید که در راه منافع مشترک و دفاع مشترک خرج بکنیم. از این هم مضایقه دارید؟». (یادداشتهای علم، شنبه ۱۴ شهریور ۱۳۴۹، جلد ۲، صفحه ۱۰۷.)اما امروزه شاهد آن هستیم که ایران با تکیه بر توانمندیهای داخلی و اعتماد به هوش و استعداد ایرانی، خودش توانسته به ابتکارهایی ـ بهویژه در حوزههای موشکی و پهپادی ـ دست پیدا کند که برای قدرتهای خارجی نیز تبدیل به الگو شود.
همچنین از منظر منطقهای، جایگاه ایران دستخوش تحول شده است. جمهوری اسلامی به جای ایفای نقش در چارچوب راهبردهای قدرتهای خارجی و تأمین منافع بیگانگان، تلاش کرده است شبکهای از همکاریها و ائتلافهای منطقهای را برای تأمین منافع و اهداف خود و متحدانش شکل دهد.در این چارچوب، مفهوم «محور مقاومت» به یکی از مؤلفههای اصلی سیاست منطقهای ایران تبدیل شده است؛ بهگونهای که ایران از طریق این رویکرد، به یک بازیگر اثرگذار و مستقل در معادلات منطقهای تبدیل شده و توانسته است نفوذ و قدرت خود را فراتر از مرزهای جغرافیایی کشور گسترش دهد.این در حالی است که در دوران پهلوی، ایران در مواردی نقش ژاندارم منطقه را برای تأمین امنیت مورد نظر آمریکا ایفا میکرد. در آن زمان، حضور ایران در برخی منازعات منطقهای بهجای آنکه در راستای منافع ملی ایران باشد، در جهت حفظ نظم مطلوب آمریکا و متحدانش تعریف میشد.در مجموع، مهمترین تفاوت ایران امروز با ایران دوران پهلوی، تغییر جایگاه کشور از یک مهره وابسته به غرب، به یک قدرت مستقل منطقهای یا حتی به اذعان برخی اندیشکدهها و اندیشمندان غربی به یک قدرت جهانی تبدیل شده است.کشوری که تلاش میکند سیاستهای خود را براساس منافع ملی، استقلال سیاسی و حفظ حاکمیت خود تنظیم کند و در برابر فشار قدرتهای خارجی از موضعی مستقل عمل نماید.
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
20:50 - 31 خرداد 1405
12 الإجابة
@Andishkadeh31 خرداد 1405تعليقًا علىیادداشت مدیر اندیشکده ملّی جزا و جرم شناسی حجة الاسلام داود احدی بر پیام ارزشمند مقام معظم رهبری
«درنگی بر مضامین پیام ارزشمند رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای (مدّظلّهالعالی) خطاب به ملت ایران درباره تفاهمنامه رئیسجمهوران ایران و آمریکا توسط ریاست اندیشکده ملّی جزا و جرم شناسی»إظهار هذا الموضوع
@Fsangchian31 خرداد 1405تعليقًا علىهنوز نسبت به آرمان های انقلابی خود، عقب هستیمو باید تمام تلاش مان را معطوف عزت مند ساختن کشور عزیزمان و ارتقاء کیفیت زندگی مردم کنیم...
@Inghilabi1 تیر 1405تعليقًا علىمسئولین و نفوذی های غرب وحشی و بهایی در کشور نبود خیلی از این بهتر هم میتونستیم باشهدر معادلات نظامی و سیاسی هم اگر تونستیم پیشگام عمل کنیم به برکت رهبری حکیمانه و مدبرانه امام شهید هست.روحشان شاد و بهشت جاودان جایگاهشان🌹
@Inghilabi1 تیر 1405پهلوی چی نادان بیا بگو تو کدام مورد از زیر ساخت ها قبل انقلاب با بعد انقلاب قابل قیاسه؟در تولیدات فولاد، پتروشیمی،پالایشگاه ها،تحصیل کرده های کشور،امکانات بهداشتی و درمانی،محصولات غذایی،جاده،پل،متروامکانات اساسی اولیه مثل آب و برق و گازخب یچیزی پیدا کن که قبل انقلاب بهتره بوده باشه اخه
@user1751669830711 تیر 1405تعليقًا على وآبونمان شرکت مخابرات ، نه شرعی،هست نه قانونیيطلبمطالبه عمومی برای حذف آبونمانهای اجباری و غیرمنطقی از قبوض تلفن
اخیراً شاهد رویهای نگرانکننده در شرکت مخابرات هستیم که با استناد به زیانده بودن مجموعه، اقدام به افزایش تعرفهها و دریافت هزینههای ثابت (آبونمان) از تمامی مشترکین، فارغ از میزان مصرف آنها میکند. این شائبه را تقویت میکند که مشکلات مدیریتی شرکتها به جای اصلاح ساختاری، از جیب مردم جبران میشود. دریافت مبلغ ثابت بهعنوان آبونمان، آنهم در حالی که کیفیت خدمات نهتنها ارتقا نیافته بلکه با افت مواجه بوده، با اصول منطقی، شرعی و حقوق مصرفکننده در تضاد است. اینکه به مشترکین توصیه میشود برای توجیهپذیر شدن این هزینه، از تلفن استفاده کنند، نه یک راهکار حرفهای، بلکه تحمیل هزینه به مردم است. علاوه بر این، تبلیغاتی مبنی بر رایگان شدن تماسها در حالی صورت میگیرد که هزینههای پایه از مشترکین اخذ میشود؛ این تناقض در سیاستهای تبلیغاتی، موجب بیاعتمادی و نارضایتی شده است. ویژه وزیر محترم ارتباطات، سازمان حمایت از حقوق مصرفکنندگان، شورای رقابت و سازمان تعزیرات حکومتی درخواست داریم با ورود فوری و عملی به این موضوع، مانع از تداوم این وضعیت گردند. همچنین از علما و اندیشمندان دینی تقاضا داریم با بررسی دقیق اینگونه دریافتها، دیدگاه خود را در خصوص مطابقت این اقدامات با موازین شرعی تبیین نمایند. امید است با رسیدگی قاطع و شفاف، از تحمیل هزینههای غیرمنطقی بر مردم جلوگیری شده و حقوق مشترکین مورد صیانت قرار گیرد.
وزیر ارتباطات، ریاست جمهوری، سازمان حمایت از،مصرف،کننده، سازمان تعزیرات حکومتی، شورای رقابت، مجلس ، دولت ، قوه قضائیه، علما و روحانیون، سازمان های نظارتی و بازرسی
1001000
@user178205344121 تیر 1405تعليقًا علىاینکه در پیچ مقایسه گذشته با حال گیر کردید مانند دویدن دنبال در دایره بی نتیجست بی پایان متر معیارتو بزرگتر کن با گذشته مقایسه نکن حال با حال مقایسه کن مثلا بگو عربها یا کره ژاپن وغیره اللن کجان ما کجایین که گذشته انها که بدوی بدوی بوده اپها از منفی منفی الان اینجان میار شما جنگه؟ موشکه؟
@user178205344121 تیر 1405تعليقًا علىپس جایگاه قدرت اقتصادی کجاست ثبات پول ملی کجاست ارزش دیپلوماتیک یک پاسپورت کجاست ایا ساختن یک خودرو یا یک یارانه یا تلفن همراه یا خیلی از موضوعات دیگر اسانتر است؟ نه قدرت در دستان توویتا بنز. وووسامسونگ ال ج ووو تراشهای مهم ووو میباشد جنگ پایان دارد ولی رقابت بی انتها در این جا چه برای گفتن داریم
@Vahid1god1 تیر 1405تعليقًا علىخدا ملت ایران رو از تعصب و نفرت و پهلوی دور نگه دارد و بتوانیم مطالعه کنیم
@Poorsina1 تیر 1405تعليقًا علىاون موقع ما مستعمره بودیم و از داخل و خارج استثمار میشدیمولی دستمزد ماهیانه با تورم ۲۵ درصد ۱۰۰ دلار بود ، الان با تورم سه رقمی ۱۰۰ دلاره .۸۰ درصد مردم هم مثل همون موقع زیر خط فقر نگه داشته شدنیک طبقه اشرافی هم قدرت و ثروت و منابع در اختیارشونه و مصونیت قضایی و قانونی دارن با سس بوروکراسی دوگانه