فندومها چگونه چرخهٔ درآمد کیپاپ را تقویت میکنند
با سریالهای تلویزیونی و کنسرتهای چند میلیوندلاری، کرهٔ جنوبی موسیقی و تصویر را به کالای صادراتی تبدیل کرده است. کیپاپ فقط یک موج سرگرمکننده نیست؛ پشت آن یک راهبرد فرهنگی، درآمدهای کلان و نگرانیهای جهانی رخنمایی میکند.
گروه زندگی: کیپاپ فقط یک سبک موسیقی نیست؛ بخشی از یک پروژهٔ حسابشدهٔ فرهنگی است که مرزها را یکییکی پشت سر گذاشته. موجی که ابتدا با سریالهای تاریخی کرهای آغاز شد و بعد با موسیقی، شبکههای اجتماعی و فندومهای میلیونی به اوج رسید، حالا به یکی از سودآورترین صادرات کرهٔ جنوبی تبدیل شده است.این پدیده نهتنها صنعت سرگرمی، بلکه اقتصاد، هویت فرهنگی و حتی رقابتهای جهانی را تحتتأثیر قرار داده؛ تا جایی که کشورها از شرق آسیا تا آمریکا نسبت به نفوذ آن واکنش نشان میدهند.این گزارش با حضور «مریم رحیمیپور» کارشناس ارشد مطالعات جوانان، نگاهی دارد به پشت پردهٔ «موج کرهای»؛ از چرایی شکلگیری آن تا سازوکارهای اقتصادی و فرهنگی که کیپاپ را به یک قدرت نرم جهانی بدل کرده است.
کیپاپ، جزئی از برنامهٔ صادرات فرهنگی کره
رحیمیپور از اواخر دههٔ ۱۹۹۰ میلادی میگوید که کرهٔ جنوبی یک برنامهریزی فرهنگی بلندمدت را آغاز کرد تا صنایع فرهنگی را جزو صادرات خود قرار دهد و از آن درآمد کسب کند. آنها معتقد بودند محصولات فرهنگی در آینده یکی از مهمترین صادرات هر کشور خواهد شد.بازار اولیهٔ آنها کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا بود که ابتدا از طریق سریال و بعد موسیقی، صادرات فرهنگی به آنها انجام میشد.با افزایش محصولات و گسترش شبکههای اجتماعی و ارتباطات، محصولات کرهٔ جنوبی به نقاط دیگر دنیا هم رسید. این امر، همزمان با اواسط دههٔ ۸۰ در ایران اتفاق افتاد که سریالهایی مثل «جواهری در قصر» و «جومونگ» از تلویزیون پخش شدند.همزمان با پخش سریالها در ایران، علاقه به موسیقی کرهای هم شکل گرفت. علاقهای که البته محدود به ایران نبود؛ بلکه به صورت جهانی دربارهٔ موج کرهای اتفاق افتاد.
این موج فقط برای ایران خطرناک نیست
در فستیوالهای موسیقی کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا، اروپا و آمریکا، کنسرت، اجرا و حضور تلویزیونی وجود دارد. در این مناطق کیپاپ هم گسترش بیشتری دارد. مثلاً رحیمیپور به مقالاتی اشاره میکند که نشان میدهد اولین حضور فیزیکی گروههای کیپاپ در کشورهایی مانند ویتنام یا اندونزی با استقبال جمعیت زیادی روبهرو شد و این حضور فیزیکی باعث گسترش بیشتر در آن کشورها شد.دورهٔ اوج موج کرهای به حدود سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ برمیگردد. همان زمانی که گروه BTS و سریال «اسکویید گیم» به اوج درخشش و شهرت جهانی خود رسیدند. در آن دوره، توجه به هواداران، گروهها و ماهیت موج کرهای در ایران هم بیشتر شد.در واقع به گفتهٔ رحیمیپور «از حدود سال ۱۳۸۶، گروههای هواداری موسوم به «فندوم» (Fandom) در ایران وجود داشتهاند، اما پیش از دورهٔ اوج موج کرهای، نامرئی و نامحسوس بودند تا زمانی که علاقهمندی اوج گرفت و طرفداری از آن علنی شد.اما صحبت دربارهٔ موج کرهای و گروههای پرجمعیت طرفداری از آن، و نگرانی در این خصوص، مختص ایران نبوده و نیست. این کارشناس مطالعات جوانان از مقالههایی میگوید که ویتنامیها نوشتهاند و در آن ابراز نگرانی کردهاند که موج کرهای، فرهنگ بومی آنها را به طور کلی از بین ببرد؛ یا مقالههایی از آمریکا که نشان میدهد آنها نگران فروش سریعتر بلیط کنسرتهای کیپاپ نسبت به خوانندگان آمریکایی هستند.
درآمد کیپاپ؛ از فروش آلبوم و ویو تا تورهای جهانی
اما کرهٔ جنوبی چگونه از کیپاپ پول درمیآورد؟ صنعت موسیقی اساساً یک صنعت درآمدزاست و انواع و اقسام راههای درآمدزایی را دارد.رحیمیپور توضیح میدهد «از مهمترین راههای درآمدزایی کیپاپ فروش است؛ از فروش آلبوم و بلیت کنسرت تا استریم زدن در پلتفرمها. بسیاری اوقات، آلبومهای گروههای کیپاپ «میلیون سِلِر» میشود؛ یعنی یک میلیون نسخه از آن به فروش میرسد. طبیعتاً یک میلیون فروش برای یک آلبوم، درآمد قابلتوجهی ایجاد میکند. بخشی از درآمد هم از محل تورهای جهانی و منطقهای حاصل میشود که برای هر گروه کیپاپ برگزار میشود و درصدی که از آن منطقه کسب میشود. در خلال این تورها هم عوامل درآمدزایی زیادی وجود دارد.»در کنار اینها، سهم درآمدی دیگری هم از پلتفرمهای پخش دارند؛ مثلاً یوتیوب، اسپاتیفای و... که آهنگها و موزیکویدیوها در آنجا قرار میگیرد و متناسب با میزان بازدیدی که میخورد، درآمدی برای کمپانی ایجاد میشود.
مِرچ؛ راهکار پولسازی کیپاپها
گروههای کیپاپ کالاهایی را هم به صورت اقماری میفروشند که درآمد کلانی از آن به دست میآورند. این کالاها که به آنها «مِرچ» (Merchandise) گفته میشود، برای سریال، فیلم، گروههای موسیقی و... مطرحند که مرتبط با آن محصول رسانهای خاص تولید میشود و به فروش میرسد. مثلاً تیشرت BTS که خود کمپانی تولید میکند و اصطلاحاً «اورجینال» است.رحیمیپور در انتها میگوید «به طور کلی صنعت موسیقی صنعت بسیار پولسازی است. تا حدی که درآمدی که یک گروه مشهور و بزرگ موسیقی برای کرهٔ جنوبی به دست میآورد، خیلی اوقات از درآمد کمپانیهای بزرگ ماشینسازی و محصولات الکترونیکی این کشور بیشتر میشود.»
جهان، آماج موج مهندسی فرهنگی کرهٔ جنوبی
در مجموع، «موج کرهای» را نمیتوان صرفاً بهعنوان یک سلیقهٔ موسیقایی یا سرگرمی زودگذر دید؛ این پدیده حاصل یک مهندسی فرهنگی هدفمند است که با تکیه بر اقتصاد خلاق، رسانه و احساس تعلق نسل جوان، به ابزاری قدرتمند در رقابت نرم جهانی تبدیل شده است.مسئله زمانی نگرانکننده میشود که مصرف این محصولات، بدون سواد رسانهای و فهم سازوکارهای پشتپرده، به الگوگیری هویتی و تضعیف فرهنگ بومی بینجامد؛ بهویژه در جوامعی که خود فاقد برنامهریزی منسجم برای تولید و صادرات فرهنگیاند.نادیده گرفتن یا صرفاً برخورد سلبی با این موج، نهتنها مسئله را حل نمیکند، بلکه میدان را به بازیگران خارجی واگذار میکند. آنچه امروز بیش از همه ضروری به نظر میرسد، شناخت دقیق این پدیده، آسیبشناسی تأثیرات آن بر نسل جوان و طراحی راهبردی فعال برای تقویت و بهروز کردن فرهنگ بومی در عرصهٔ رقابت جهانی است؛ رقابتی که دیگر صرفاً اقتصادی یا نظامی نیست، بلکه مستقیماً ذهن و سبک زندگی مخاطبان را نشانه گرفته است.#صنعت_موسیقی_کره#موج_کره_ای#ستاره_های_کیپاپ#خودکشی_ستاره_کیپاپ#درآمدزایی_صنعت_موسیقیمطالب مشابه را از صفحهٔ زندگی خبرگزاری فارس دنبال کنید. 09:11 - 2 بهمن 1404
