وقتی فناوری فرمان میدهد
در روزگاری که تحریریهها با صدای هشدارهای لحظهای خبرگزاریها و پیامرسانها پر شده، سرعت به یک ارزش مقدس تبدیل شده است و خبرنگاران میگویند اگر دیر بجنبی، خبر میسوزد اما زیر پوست این شتاب، نگرانی تازهای در حال رشد است؛ رسانههایی که آرامآرام فرمان را به الگوریتمها میدهند و خود تبدیل به اپراتور پشتمیز میشوند.
در یکی از تحریریههای استانی، دبیرِ اجتماعی خبر خشکشدن یکی از قناتها را دریافت کرد. با نگاهی محتاط به همکارش گفت: منبع را دوباره بررسی کن، شاید عددها دقیق نباشد. خبرنگار لحظهای مکث کرد و پاسخ داد: ولی ترند شده است، اگر منتشر نکنیم، از بقیه عقب میمانیم. همین گفتوگوی ساده نشان میدهد چگونه رسانه از تفکر مستقل فاصله میگیرد و تصمیمها را نرمافزارها شکل میدهند.طبق گزارشهای غیررسمی، بیش از ۶۵ درصد محتواهای پربازدید در شبکههای اجتماعی، بدون بررسی دقیق منتشر میشوند؛ عددی که نگرانی کارشناسان رسانه را افزایش داده است. آنها هشدار میدهند که انتشار شتابزدهٔ اخبار در حوزههای مختلف، میتواند افکار عمومی را دچار سوءبرداشت کند یا حتی میتواند امنیت روانی جامعه را با اختلال مواجه سازد.
بااینحال، فناوری دشمن نیست. اگر درست به کار گرفته شود، میتواند سرعت دسترسی به دادهها و دقت تصویر را بالا ببرد. اما رسانهای که صفر تا صد کار را به ابزار بسپارد، هویت انسانی خود را از دست میدهد. خبرنگار باید همچنان مشاهدهگر، تحلیلگر و روایتگر باشد چراکه ابزارها فقط دستیار بوده و نباید بهصورت کامل جایگزین شوند.در این میان، اخلاق حرفهای بیش از همیشه در خطر فراموشی است. الگوریتمها نجوا میکنند که تیزتر، جنجالیتر و سریعتر منتشر کن! اما هر جمله میتواند آرامش یک شهر را به هم بریزد، موجی احساسی ایجاد کند یا امید جامعه را کمرنگ نماید. یک کارشناس رسانه میگوید: اعتماد عمومی مثل شیشه است؛ اگر ترک خورد، هیچ آپدیت نرمافزاری آن را تعمیر نمیکند.
رسانه پیشرو آموزشپذیر است
برای درک این حساسیت کافی است سری به شبکههای محلی بزنیم؛کافی است یک خبر در مورد کاهش آب قنات منتشر شود تا نگرانی مردم در بازار، مدرسه و محلهها شنیده شود. شهروندی در حاشیه بازار یزد میگوید: «هر خبری در مورد آب در شبکههای اجتماعی ببینیم،سریع نگران میشویم.» برخی از این نگرانیها، از خلأ نظارت اخلاقی در تولید محتوا ناشی میشود.کارشناسان توصیه میکنند خبرنگاران باید مطالعه و یادگیری مستمر را سرلوحه قرار دهند. شناخت ابزارهای جدید ضروری است؛ اما تفکر مستقل پایه اصلی کار است. ابزار باید سرعت و دقت را تقویت کند، نه جایگزین مغز و وجدان رسانه شود. این روزها رسانهای میتواند پیشرو باشد که آموزشپذیر، کنجکاو و مسئول بماند.در نهایت، رسانهی حرفهای «ترمز» دارد. وقتی حقیقت در هاله ای از ابهام است ، وقتی اعتماد در خطر است، وقتی هیجان از عقل جلو میزند، ترمز اخلاقی باید عمل کند. آینده رسانه شاید فناورانهتر باشد، اما قلب آن هنوز باید انسانی بماند. وگرنه، امروز برای چند لایک چیزی را قربانی میکند که فردا دیگر قابل بازگشت نیست.#رسانه#هوش_مصنوعی #اخلاق_حرفهای #تحلیل_رسانهای#روایتگری#اعتماد_عمومی#فناوری_رسانه #سرعت_اطلاعات
20:18 - 5 آبان 1404