چگونه یک زندگی ساده اما زیبا داشته باشیم؟
سادهزیستی فقیر بودن نیست، بلکه آرام بودن است؛ آرامشی که در تمام خریدهای حتی چند صد میلیونی هم نیست ... .
گروه زندگی: هر سال مبلمان و دکوراسیون خانهاش را عوض میکرد اما نه احساس رضایت داشت و نه حتی خوشحال بود. چوب خط قسطهایش آنقدر پر شده بود که نمیدانست چطور از پس بدهیهایش بربیاید. دست طلبکارها روی تلفن بود و سفارشهای جدیدش طبق معمول پشت در. میخرید و سیر نمیشد و چشمهایش همیشه تشنه پر کردن خانه با وسایل و لباسهای جدید بود، تا اینکه آن روز نامه احضاریه از دادگاه به خانهاش آمد. برای او و از طرف شوهرش بود و غیابی، طلاقش داده بود! چون به خاطر بدهیهایی که دیگر از عهده پرداختشان برنمیآمد به زندان افتاده بود. این برش کوتاهی از زندگی زنی است که به خاطر تجملگرایی افراطیاش، تا مرز از دست دادن زندگی شیرینش با همسرش پیش رفت اما اجازه نداد که پایانشان تلخ باشد و سرنوشتشان را با پشیمانیِ همراه به تغییرش، متمایز کرد. بقیه این زندگی دستخوشِ غصه شده را از زبان خانم میم باقری میخوانید؛ زنی که به جای دیدن نداشتههایش، یاد گرفت با داشتههایش، حتی اگر کم و محدود، اما خوشحال باشد و از ته قلبش لبخند بزند.
من به کجا رسیدم؟
«نامه که آمد تنم یخ کرد. باورم نمیشد سهراب طلاقم داده باشد. همان جا جلوی در نشستم. حتی گریهام نمیآمد. داشتم خفه میشدم. دوست داشتم بالا بیاورم. دلم نمیخواست برگردم خانه. از خانه و همه وسایلهایش متنفر شده بودم. با خودم میگفتم من به کجا رسیدم؟ یعنی من سهراب را به خاطر این خرت و پرتها از دست دادم؟! خونم جوشید. دویدم قفسه ماگها را پرت کردم روی زمین. با صدای بلندی شکستند. اما زخمِ نبودن سهراب بیشتر تیر کشید. نمیدانستم چه کار کنم. نمیتوانستم از زندگیام دل بکنم. یکلحظه فکری به ذهنم رسید. گوشی را برداشتم و از همه وسایل عکس گرفتم. باید آنها را میفروختم و سهراب را از زندان نجات میدادم.»
خانه بدون عشق به چه کاری میآید
خانهی پر از وسیلههای تکراریِ بدون عشق به چه کاری میآید؟ مبلهای رنگارنگ مد روز و ظرفهای بشکن و نشکن و لباسهای برند و کفشهای از آن سر دنیا آمده، میتواند جای خالی کسی که دوستش داریم را برایمان پر کند؟ و عادت به خریدهای اضافی آیا برای ما ارمغان خوشبختی به بار میآورد؟ سادهزیستی یا مینیمال، سبک زندگیای به قدمت ادیان الهی و حتی تمدنهای جدید بشری است که با قدرت تمام در برابر تجملگرایی و مصرفگرایی ایستاده و انتخاب خیلی از آدمها برای داشتن یک زندگی زیبا در عین سادگی است. در این سبک زندگی، خبری از خانههای شلوغ و در هم و بر هم نیست. حتی در تلفنهای همراه هم برنامههای اضافی وجود ندارد. زندگی، ساده و مختصر اما پر فایده شده، چون همه وسایل دست و پا گیر حذف شدهاند.
آرامش استفاده از هر چه داریم
«وسایل اضافه خانه را کم کم فروختم. حتی لباسهای مجلسی و کیف و کفشهایم را. مگر دو جفت پا، چقدر کفش برای شاد بودن میخواهد؟ برای برگرداندن سهراب، یک کتونی و پایی آهنی کافی بود که من هر دویشان را داشتم. افتادم دنبال دوباره عاشق شدن و خوب زندگی کردن با مرد خودم. میفروختم و پولها را به طلبکارها میدادم. خانه هر روز سبکتر و آرامتر میشد. ماشین ظرفشویی، تخممرغپز، سرخکن، بخارپز، قهوهساز، من حتی سرویسهای اضافی چای و میوه و قهوه و کیکخوری را هم فروختم و از هر چیزی به حد نیازش را نگه داشتم. روزی که سهراب آزاد شد، خانهمان خالی نه اما به جای شلوغی وسایلی که سال به سال هم سراغشان نمیرفتم، پر از عشق شده بود. عشقی که فهمیدم نه در خریدهای یک نفس، که در آرامشِ درست استفاده کردن از هر چه داریم است.»
فلسفه شیرین ساده زیستی
مینیمالیسم، فلسفه شیرینی از سادهزیستی است که ریشه در درون فطرت آدمیزاد دارد. شاید خیلیها این سبک زندگی را مخالف با مدرنیته بدانند و مخالفش باشند اما این سبک از رویارویی با ابعاد مختلف زندگی، همانقدر که ساده به نظر میآید ولی برای اجرایی شدن و پایش ماندن، تعهدی همدلانه میطلبد. تعهدی که اگر از صمیم قلبتان به آن پایبند نباشید، نمیتوانید در برابر وسوسه تبلیغات تلویزیونی و رسانهای و حتی محیطهای اجتماعی که بر هر نحوی ما را به بیشتر خریدن ترغیب میکنند مقاومت کنید. خریدهایی که گاهی جز انباشت محصولات بدون استفاده نیست و خانههای ما را عملاً تبدیل به انبارهایی برای احتکار کالاهای پرخرج و پر زرق و برق کردهاند!
سبک زندگی انسانهای آزاده
شهید مطهری رحمت الله علیه در فضیلت سادهزیستی میگفتند: « چند انگیزه برای سادهزیستی هست که باید یکی از آنها را داشته باشید تا اثر کند؛ یک به خاطر ایثار، من از خودم یک چیزی را بر میدارم به یکی دیگر میدهم؛ انگیزه دوم زهد و ساده زیستی این است که نمیتوانم کمک کنم اما میتوانم همدردی با دیگران کنم و سومین انگیزه آزاده بودن است.»انسانهای آزاده در گیر و دار تجملهایی که آنها را اسیر منم منمها میکنند نیستند اما این موضوع دلیلی بر دچار فقر شدن نیست بلکه اسلام در عین توصیه به سبک زندگی سادهزیستی یا همان به اصطلاح مدرنش، مینیمالیسم، معتقد به دوری از خسیس بودن و تظاهر به فقر است و حتی به استفاده متناسب با هر زمان، از امکانات آن دوره تاکید میکند تا جایی که خداوند در کلام نور قرآن برای نکوهش کسانی که از روزیهای پروردگار استفاده به حق نمیکنند میفرماید: «قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْق» خداوند خطاب به پیامبر رحمت صل الله علیه و آله و سلم از آن حضرت میخواهد تا در حالتی پرسشگونه از مؤمنان بپرسد که: «بگو: چه كسى زينتهايى را كه خداوند براى بندگانش پديد آورده و همچنين رزقهاى پاكيزه و دلپسند را بر خود حرام كرده است؟»
از حرص با قناعت انتقام بگیر
امام علی علیه السلام که سرور سادهزیستان جهان بود در کلامی موجز اما پربار راه سادهزیستی و پرهیز از طمعهای دستوپاگیر را اینگونه به ما نشان میدهد و میفرماید: «إنتقم من حرصک بالقنوع!» از حرص خود، با قناعت انتقام بگیر. قناعت سادهترین و در دسترسترین راه برای تجربه یک زندگی مینیمال و به دور از تنشهای بیشتر خواستنها و نداشتنها است. مولای متقیان در کلام دیگری میفرماید: «هر که به کفاف زندگی بسنده کند، به زودی به آسایش دست یابد، و زندگی آسوده و مرفهی به دست آوَرَد.» آسایشی که خانم میم باقری، پس از تجربه آن بحران عمیق توانست با تعدیل نیازهایش به آن برسد.
دستهبندی وسایل خانه
«برای داشتن یک زندگی مینیمال نیازی به سختگیری نیست. فقط کافی است که یک کاغذ و خودکار بردارید و وسایلتان را به سه دسته تقسیم کنید: دسته اول وسایلی هستند که زندگی بدون آنها ممکن نیست، دسته دوم را به وسایلی اختصاص دهید که نیاز به آنها پنجاه پنجاه است، و دسته سوم برای وسایلی باشد که صرفا به خاطر تجملگرایی یا مد روز بودن و بین خودمان باشد اما چشم و همچشمی آنها را خریدهاید. وقتی یک لیست کامل از وسایل خانهتان تهیه کردید نه یکدفعهای که برایتان سخت باشد اما کمکم از وسایل دسته سوم کم کنید تا جایی که بعد از چند ماه خودتان با تعجب میبینید که چقدر وسیله اضافه و بدون استفاده توی خانه تلمبار کرده بودید و حالا بدون آنها چقدر سبکتر و راحتتر و خوشحالترید.»
آرامش سبک زندگی مینیمال
شاید شما هم دور و برتان خانوادههایی را بشناسید که مثل خانم میم باقری تصمیم گرفتهاند که یک زندگی ساده و مینیمالیسم داشته باشند اما آمار دقیقی از آدمهایی با این سبک زندگی سالم و شیرین در دسترس نیست. و راستی، آمار چه اهمیتی دارد؟ فقط کافی است که یک دوری در خانهتان بزنید و کمدهایتان را کمی سبکتر کنید و از همه مهمتر اینکه، به عنوان خانم خانه یاد بگیرید که عاقلانه از کنار هجوم بیوقفه تبلیغات بگذرید و به خریدهای در حد ضرورت اکتفا کنید و به فرزندانتان و جامعهای که در آن زندگی میکنید، این حس شیرین و دلچسب مینیمالیست بودن را با لبخندی گرم و صمیمی هدیه کنید و نشان دهید که سادهزیستی فقیر بودن نیست، بلکه آرام بودن است؛ آرامشی که در تمام خریدهای حتی چند صد میلیونی هم نیست ... .#مینیمالیسم#سبک_زندگی_مینیمال#ساده_زیستی 14:22 - 28 دی 1403