جریانسازی رسانهای بر مدار آگاهی
جریانسازی رسانهای اتفاقی نیست؛ فرایندی آگاهانه، نظاممند و اخلاقمحوری است. رسانهای که میخواهد اثرگذار باشد، باید بداند چگونه از خبر تا تحلیل، از روایت تا اقدام، مسیری روشن طراحی کند؛ مسیری که از مبدأ درست آغاز و به اثرگذاری هدفمند ختم شود.
جریانسازی را صرفاً عکاس، فیلمبردار، خبرنگار یا نویسنده که البته هر یک در جای خود ارزشمند و ضروریاند نمیتواند طراحی کند. جریانسازی نیازمند نگاهی کلنگر، دادهمحور و راهبردی است.جریانسازان رسانهای میدانند چگونه از ظرفیت رسانههای بومی، ملی و حتی شبکههای اجتماعی بهره ببرند تا موضوعی را از سطح خبر به سطح گفتوگوی عمومی و کنش اجتماعی برسانند.در این مسیر، تنها تولید «خبر خوب» کافی نیست. اینکه مطلبی در کانالی منتشر شود و بازدید بالایی بگیرد، الزاماً به معنای جریانسازی نیست و جریان رسانهای زمانی شکل میگیرد که تغییر نگرش و رفتار در مخاطب ایجاد شود؛ فرایندی علمی، سیستماتیک و چارچوب دار که بر پایهٔ دادههای دقیق، شناخت میدان و فهم درست از وضعیت موجود جامعه بنا شده است.
قرآن کریم در سوره حجرات آیه ۶ میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا...»ای کسانی که ایمان آوردهاید، اگر فاسقی خبری آورد، تحقیق کنید.این آیه، نخستین اصل اخلاق حرفهای در رسانه را بیان میکند: صحت و راستی در انتقال خبر و رسانهای که پایبند به اخلاق نباشد، حتی اگر خبرش پرمخاطب باشد، به مرور اعتماد عمومی را از دست میدهد و از مدار جریانسازی واقعی خارج میشود.یقیناً میزان پایبندی به اخلاق حرفهای در میان رسانههای رسمی و دارای شناسنامه نزد حاکمیت و نهادهای صنفی تخصصی با رسانههای غیررسمی متفاوت است و رسانه رسمی اگر مطالبهگر، تیزبین و خلاق باشد، میتواند پلی میان مدیران و مردم شود؛ پلی برای تعامل، گفتوگو و گرهگشایی که اثرات مثبتی به همراه دارد.اما رسانهای که تنها به دنبال یافتن نکات منفی و تخریب است، نه جریانساز و نه پایدار خواهد بود.چنانکه قرآن در سوره نحل (آیه ۱۲۵) میفرماید: «ادْعُ إِلَىٰ سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ...» با حکمت و اندرز نیکو دعوت کن...دعوت به گفتوگو، نه تقابل؛ این جوهرهی رسانه اخلاقمدار است در قرآن این کتاب هدایتگر بشری نیز به آن اشاره شده است.
رسانه در مقام تهاجم بلکه باید تسهیلگر باشد
برخی هنوز جریانسازی رسانهای را ساده میپندارند و میکوشند با نیروهای به ظاهر متخصص یا غیرمتخصص آن را پیش ببرند اما امروز، رسانهی جریانساز باید بداند که بدون تحلیل دادهها، فهم دقیق میدان و شناخت رفتار مخاطب، نمیتوان مسیر درستی برای جریانسازی ترسیم کرد چراکه تخصص، تجربه، و بهرهگیری از علوم ارتباطات، جامعهشناسی و تحلیل افکار عمومی، اجزای جداییناپذیر این فرآیند هستند.در تجربههای داخلی، نمونههایی چون پوشش رسانهای بحران آب در یزد یا پویشهای فرهنگی در مدیریت مصرف انرژی را میتوان مشاهده کرد که چنانچه نگاه تخصصی و درک درستی از نیاز جامعه و جریان فکری داشته باشیم میتوانیم رفتار مناسبی را ایجاد کنیم.رسانهها باید نه در مقام تهاجم، بلکه در جایگاه تسهیلگر باشند. رسالت آنها برقراری ارتباطی سازنده میان مردم و مدیران است؛ ارتباطی که دوطرفه، محترمانه و مبتنی بر اعتماد باشد و صرفاً «غر زدن» یا «افشاگری بیقاعده» نه تنها کمکی به حل مشکلات نمیکند، بلکه اعتماد عمومی را تضعیف میکند.رسانهی جریانساز آن است که در کنار نقد، راهحل نیز ارائه دهد؛ نقدی منصفانه، آگاهانه و همراه با تحلیل مبتنی بر داده و فهم واقعیت و از این رو جریانسازی رسانه ای، نه شعار است نه امری تصادفی بلکه یک علم است، آمیخته با اخلاق، تعهد،داده محوری و خلاقیت و رسانهای که می خواهد جریان ساز باشد، باید چراغی از جنس دانایی ،انصاف و امید در دل تاریکی روشن کند. #جریان_سازی_رسانه #شناخت#اخلاق_رسانه #مهارت #تخصص#رسانه_جریان_ساز#رسانه_بومی #توانمندی
14:37 - 15 آبان 1404