تله مذاکره، فرمول آمریکا برای تسلیم ایران
رهبر معظم انقلاب: «مذاکرهی آمریکا با جمهوری اسلامی ایران، یعنی نفوذ؛ تعریفی که آنها برای مذاکره کردند این است و آنها میخواهند راه را برای تحمیل باز کنند... مذاکرهی با آمریکا ممنوع است بهخاطر ضررهای بیشماری که دارد و منفعتی که اصلاً ندارد.» ۱۳۹۴/۰۷/۱۵
بینفع و با ضرر
فارس - خط رهبری: در چشمانداز منطق مواجهه جمهوری اسلامی با امریکا در لایه سیاسی و دیپلماتیک؛ با وجود تجربه بدعهدیها، خصومت و دشمنی دولت ایالات متحده آمریکا و همپیمانانش در مراودات و مذاکراتی که در مقاطع مختلف رخ داد، دلایلی محکم، منطقی و استوار برای اثبات بینفع بودن و در عین حال مضر بودن مذاکره با آمریکا وجود دارد: «این منع از مذاکره، یک کار صرفاً احساساتی نیست، یک منطق محکمی پشتش هست؛ راه نفوذ دشمن را میبندد، اقتدار جمهوری اسلامی را و ابّهت جمهوری اسلامی را به دنیا نشان میدهد و ابّهت پوشالیِ طرف مقابل را در برابر چشم همهی جهانیان میشکند، [چون] پشت میز مذاکرهی سیاسی با آنها نمینشیند.» ۱۳۹۸/۰۸/۱۲
زیرا افزون بر بدعهدیهای گذشته آمریکا در مذاکرات، حمله متجاوزانه رژیم صهیونیستی و آمریکا به کشورمان در حین مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا، خود مؤیدی شد بر اثبات بینفع بودن و در عین حال مضر بودن اساس مذاکرات با دولت امریکا: «در وضع کنونی، مذاکرهی با دولت آمریکا، اوّلاً هیچ کمکی به منافع ملّی ما نمیکند، هیچ سودی برای ما ندارد، هیچ ضرری را هم از ما دفع نخواهد کرد... ثانیاً بعکس مذاکرهی با آمریکا در شرایط کنونی ضررهای بزرگی برای کشور دارد که شاید بشود گفت بعضی از این ضررها جبرانناپذیر هستند.» ۱۴۰۴/۰۷/۰۱
چرا که قبول و یا رد آن، همراه با تهدید از جانب امریکا و نشانهی ضعف ماست: «طرف تهدید کرده که اگر مذاکره نکنید، چنین و چنان خواهد شد… اگر چنانچه شما با این تهدید رفتید مذاکره کردید، معنایش این است که ما در مقابل هر تهدیدی فوراً میترسیم، میلرزیم و تسلیم طرف مقابل میشویم؛ معنایش این است. این تهدیدپذیری اگر به وجود آمد، دیگر انتها نخواهد داشت... مدام تهدید [هست] و مجبوریم که در مقابل تهدیدهای دشمن عقبنشینی کنیم… قبول مذاکرهای را که با تهدید همراه است، هیچ ملّت باشرفی انجام نمیدهد، هیچ سیاستمدار خردمندی هم آن را تصدیق نمیکند.» ۱۴۰۴/۰۷/۰۱
و نکته اینجاست که وجود این تجربه و گذراندن تجربههایی چون برجام نافرجام در پرونده مذاکراتی سالهای گذشتهی ایران و امریکا در دهه ۹۰، عدهای در کشور همچنان مذاکره با آمریکا را راهحل نهایی رفع مشکلات کشور از جمله رفع تحریمها، حل مشکلات اقتصادی، معیشت و تورم میدانند.این در حالی است که همین تجربهها، دلایل متقنی است در رد این توهم و اثبات اینکه مذاکره با امریکا عاقلانه نیست: «از مذاکرهی با آمریکا هیچ مشکلی حل نمیشود. دلیل: تجربه. ما در دههی ۹۰ نشستیم حدود دو سال با آمریکا مذاکره کردیم. دولت آن روز ما نشست مذاکره کرد، رفتند، آمدند، نشستند، برخاستند، مذاکره کردند، گفتگو کردند، خندیدند، دست دادند، رفاقت کردند، همهکار کردند، یک معاهدهای هم تشکیل شد… مذاکره کردیم، امتیاز دادیم، کوتاه آمدیم، امّا نتیجهای را که مقصودمان بود به دست نیاوردیم؛ همین معاهده را هم با همهی این نقصهایی که داشت، طرف مقابل باز خراب کرد، نقض کرد، پاره کرد. با یک چنین دولتی مذاکره نباید کرد؛ مذاکرهکردن عاقلانه نیست، هوشمندانه نیست، شرافتمندانه نیست.» ۱۴۰۳/۱۱/۱۹
بدعهدی دولت آمریکا
یکی از مهمترین دلایل رد تعامل و مذاکره با امریکا، عدم پایبندی امریکا به تعهداتش است. برجام نمونه روشن بدعهدی آمریکا است: «دولت جمهوری اسلامی نمیتواند با آمریکا تعامل کند؛ چرا؟ برای خاطر اینکه آمریکا پابند به تعهّدات خودش نیست… دولت آمریکا برخلاف تعهّدات خودش عمل میکند؛ این بارِ اوّل هم نیست؛ قضایای گوناگون قبلی هم همین را تأیید میکند… با یک چنین دولتی نمیشود نشست و مذاکره کرد، نمیشود به او اطمینان کرد، نمیشود با او قرارداد امضا کرد، با او نمیشود کار کرد.» ۱۳۹۷/۰۳/۰۲این بدعهدیها، ناشی از خدعه و فریبی است که خسارت محض را برای طرف مقابل پدید میآورد: «کسانی که امید میبندند به اینکه بنشینیم با آمریکا در فلان مسئله مذاکره کنیم و به یک نقطهی توافقی برسیم، از این غفلت میکنند که ما ناگزیر باید به همهی تعهّدهای خود عمل کنیم [امّا] طرف مقابل با طُرق مختلف، با شیوههای مختلف، با خدعه، با تقلّب سر باز میزند و به تعهّدهایی که کرده است عمل نمیکند. این چیزی است که ما امروز در مقابل چشم خودمان داریم میبینیم؛ یعنی خسارت محض.» ۱۳۹۵/۰۱/۰۱
مذاکره در سایه تهدید و فشار، مذاکره نیست
از راهبرد فشار تا تاکتیک مذاکره«تجربه ثابت کرده که آمریکاییها در مذاکرات بهجای تفاهم، بهدنبال تحمیل خواستههای خود هستند.» ۱۳۹۷/۰۶/۱۰ بدین ترتیب «مذاکره یعنی نمایشِ موفّقیّتِ سیاستِ فشارِ حدّاکثری از سوی آمریکا.» ۱۳۹۸/۰۶/۲۶
آمریکا ابرقدرتی است که هیچگاه صادقانه وارد میدان مذاکره نمیشود بلکه با راهبرد فشار و ابزار تحریم، از تاکتیک مذاکره به عنوان مکمل برای فشار بهطرف مقابل استفاده میکند تا او را مجبور به تسلیم بکند: «آمریکاییها وقتی که یک چیزی را هدف میگیرند با یک دولتی، با یک کشوری و بنا میگذارند که با زور و با فشار آن مقصود خودشان را به دست بیاورند، فشار در اینجا برایشان راهبرد است، امّا در کنار این راهبرد، یک تاکتیک هم دارند و آن عبارت است از مذاکره. فشار میآورند تا طرف را خسته کنند؛ وقتی احساس کردند طرف خسته شده و حالا ممکن است قبول بکند،میگویند بیایید مذاکره کنیم؛ این مذاکره مکمّل آن فشار است. این مذاکره برای این است که محصول آن فشارها چیده بشود، نقد بشود، تثبیت بشود؛ مذاکره برای این است… راهبرد او مذاکره نیست؛ راهبرد او فشار است، و مذاکره یک ذیلی است در مقابل فشار.» ۱۳۹۸/۰۳/۰۸
بر این اساس مذاکرهای که در سایه فشار و تهدید صورت گیرد، مذاکره نیست و جمهوری اسلامی ایران زیر بار چنین مذاکرهای نخواهد رفت و به شیوهی خود پاسخ فشار و تهدیدها را خواهد داد: «مذاکرهی در سایهی تهدید و فشار، مذاکره نیست. یک طرف مثل ابرقدرتها بخواهد تهدید بکند و فشاری بیاورد و تحریمی بکند و یک دست آهنیای را نشان بدهد و از آن طرف هم بگوید خیلی خوب، بنشینیم پشت میز مذاکره! این مذاکره، مذاکره نیست. اینجور مذاکرهای را ما با هیچ کس نمیکنیم. آمریکا همیشه با این چهره برای مذاکره وارد میدان شده است. آمریکا صادقانه مثل یک مذاکرهکنندهی معمولی وارد میدان نمیشود، مثل یک ابرقدرت وارد مذاکره میشود. ما با چهرهی ابرقدرتی مذاکره نمیکنیم… جمهوری اسلامی زیر بار این فشارها نخواهد رفت؛ او هم به سبک خود به هر فشاری پاسخ خواهد داد.» ۱۳۸۹/۰۵/۲۷
با تنازل ما، آمریکا دست از نقش مخرب برنمیدارد
تجربه مذاکرات هستهای به ما نشان داد که در هر زمینهای در بحث و مجادله با امریکا، اگر از مواضع و مبانی خود کوتاه بیاییم و به تعهدات خویش عمل کنیم، آمریکا در مقابل به تعهداتش عمل نمیکند. او ابتدا با زبان خوش و لبخند و تبسم وارد میشود اما در عمل به تعهدش پایدار نیست و دست از نقش مخرب خویش برنخواهد داشت: «یک تجربهای ما در مذاکرات هستهای پیدا کردیم… که اگر ما تنازل هم بکنیم، آمریکا دست از نقش مخرّب خودش برنمیدارد.در هر زمینهی دیگری هم که با آمریکا شما بحث و مجادله کنید، شما کوتاه بیایید، تنازل کنید، باز او نقش مخرّب خودش را حفظ خواهد کرد؛ در همهی زمینهها: بحث حقوق بشر، بحث موشک، بحث تروریسم، بحث لبنان، بحث فلسطین؛ در هر قضیّهای که شما… از اصول خودتان، از مبانی خودتان کوتاه بیایید، صرفنظر بکنید، بدانید او کوتاه نخواهد آمد؛ اوّل با زبان و با لبخند و با تبسّم وارد میدان خواهد شد، بعد در عمل، کاری را که باید انجام بدهد، دبّه میکند و تعهّد خودش را انجام نمیدهد.» ۱۳۹۵/۰۳/۱۴
بنابراین وارد نشدن در میدانی که دشمن به این صورت ترسیم کرده، عین عقلانیت و خردورزی است: «عقلانیّت این است که انسان با یک چنین دشمنی، با خرد، با تدبیر، با حذر، با فریب نخوردن، با نزدیک نشدن به میدان توطئهی او، با وارد نشدن در میدانی که او ترسیم کرده، با اینها باید انسان پاسخ بدهد.» ۱۳۹۵/۰۴/۱۲
در منطق آمریکایی، مذاکره یعنی تحمیل
«در مورد آمریکا حلّ هیچ مشکلی متصوّر نیست و مذاکره با آن جز زیان مادّی و معنوی محصولی نخواهد داشت.» ۱۳۹۷/۱۱/۲۲ زیرا به تجربه ثابت شده آمریکاییها در مذاکرات به دنبال تحمیل خواستههایشان هستند، نه تفاهم با مذاکرهکننده: «تجربه ثابت کرده که آمریکاییها در مذاکرات بهجای تفاهم، بهدنبال تحمیل خواستههای خود هستند.» ۱۳۹۵/۰۶/۱۰
و هدف آنها از مذاکره، گفتگو و یافتن راه حل منطقی برای مسائل نیست، آنها به دنبال دیکته کردن و تحمیل خواستههایشان به طرف مقابل هستند: «گفتگو در منطق حضرات آمریکائی به این معنی نیست که بنشینیم تا به یک راه حل منطقی دست پیدا کنیم… منظورشان از گفتگو این است که بنشینیم حرف بزنیم تا شما نظر ما را قبول کنید! هدف، از اول اعلام شده است؛ باید نظر طرف مقابل قبول شود. لذا ما همیشه اعلام کردیم و گفتیم که این، گفتگو نیست؛ این، تحمیل است و ایران زیر بار تحمیل نمیرود.» ۱۳۹۲/۰۱/۰۱
به طور مثال در منازعه ایالت متحده آمریکا با ایران بر سر مسائل هستهای، آمریکا در قالب پیشنهاد مذاکره و با زورگویی به دنبال تعطیل کردن فعالیتهای هستهای و غنیسازی در کشورمان است و این نوع مذاکره با نتیجهی تحمیلی از جانب استکبار، قطعا برای ایران مضر خواهد بود: «اینکه میگوییم [مذاکره با آمریکا] به سود ما نیست، برای ما فایدهای ندارد، چون طرف آمریکایی پیشاپیش خودش نتیجهی مذاکرات را معیّن کرده؛ یعنی اعلام کرده که مذاکرهای را قبول دارد و میخواهد مذاکرهای بکند که نتیجهی آن مذاکره، تعطیل شدن فعّالیّتهای هستهای و غنیسازی در کشور ایران باشد. یعنی بنشینیم پشت میز مذاکرهی با آمریکا و نتیجهی گفتگوهایی که با آنها خواهیم کرد، حرفی باشد که او گفته «باید انجام بگیرد»! این که دیگر مذاکره نیست؛ این دیکته است، این تحمیل است.» ۱۴۰۴/۰۷/۰۱
مذاکره برای امریکا، ابزار نمایش قدرت است
«مخالفت امریکا با جمهوری اسلامی، به خاطر اسلام است. چیزی که آنها از آن احساس خطر میکنند، اسلام است. این اسلام، امروز در کشورها و ملتهای مسلمان، تجدید حیات کرده است. در پایگاه اسلام که جمهوری اسلامی است، دشمن هر چه بتواند خرابکاری کند، خواهد کرد…تشخیصشان این است که یکی از راههای مبارزه با اسلام، مبارزه با جمهوری اسلامی ایران است.» ۱۳۷۱/۰۱/۰۷
آمریکا، نشستن پشت میز مذاکره را به عنوان تسلیم تلقی میکند: «[امریکا] نشستن ما پشت میز مذاکره و قبول مذاکره از سوی ایران را به معنای به زانو درآوردن جمهوری اسلامی میداند؛ میخواهد بگوید که ما بالاخره با فشار اقتصادی، با تحریمهای شدید توانستیم ایران را به زانو دربیاوریم تا بیاید با ما بنشیند پشت میز مذاکره. میخواهد این را به دنیا تفهیم بکند، میخواهد اثبات کند که سیاست «فشار حدّاکثری» یک سیاست درستی است و این سیاست اثر کرد، جمهوری اسلامی را بالاخره آورد پای میز مذاکره نشاند.» ۱۳۹۸/۰۸/۱۲
بر این مبنا مذاکره با کشوری که آشکارا به دنبال براندازی نظام جمهوری اسلامی است غیرعقلانی است: «حکومتی که اینطور صریحاً میگوید میخواهم علیه نظام اسلامی و خواستِ ملت ایران عمل کنم و برای براندازی این نظام بودجه میگذارد، ارتباط و مذاکره با آن، هم خیانت و هم حماقت است!» ۱۳۸۱/۰۳/۰۱
بر اساس آنچه بیان شد رهبر انقلاب رابطه سیاسی دیپلماتیک با امریکا را مضر بلکه خطرناک و وسیلهای برای نفوذ در کشور میدانند: «رابطهی سیاسی با آمریکا برای ما مضر است. اولاً خطر آمریکا را کم نمیکند... ثانیاً وجود رابطه برای آمریکائیها، وسیلهای بوده است برای نفوذ در قشرهای مستعد مزدوری در آن کشور... اینها این خلأ را در ایران دارند؛ احتیاج به پایگاه دارند، و پایگاه ندارند؛ این را میخواهند. احتیاج به رفت و آمد آزاد و بیدغدغهی مأموران جاسوسی و مأموران اطلاعاتیشان و ارتباطات نامشروع آنها با عناصر سفله و مزدور دارند؛ اما این را ندارند. ارتباط، این را برای آنها تأمین میکند. حالا مینشینند آقایان وراجی کردن و حرف زدن و استدلال کردن، که نبود رابطهی با آمریکا برای ما مضر است.» ۱۳۸۶/۱۰/۱۳
بنابراین راه حل قطعی مشکلات داخلی کشور از جمله معیشت و اقتصاد، تکیه به خود است نه دیگران: «ما باید به خودمان اتّکاء کنیم؛ به دیگران نمیشود اتّکاء کرد، به بیگانگان نمیشود اتّکاء کرد، نمیشود اعتماد کرد.» ۱۳۹۵/۰۱/۱۸
راه برونرفت از مشکلات را نباید در بیرون از مرزها جستوجو کرد. کلید حل مسائل اقتصادی و اجتماعی، در ظرفیتهای داخلی نهفته است. تجربه نیز نشان داده است هر جا به توان ملی و منابع بومی تکیه شده، گرهها یکی پس از دیگری گشوده شدهاند: «مشکلاتی در داخل داریم؛ کسی منکر وجود مشکلات نیست. در معیشت مردم، مشکلات فراوانی هست و تقریباً اغلب قشرهای مردم ابتلائاتی دارند، مشکلاتی دارند؛ لکن آن چیزی که این مشکلات را برطرف میکند، عامل داخلی است. عامل داخلی عبارت است از همّت مسئولان متعهّد و همراهی ملّت متّحد.» ۱۴۰۳/۱۱/۱۹#خط_رهبری #آمریکا #مذاکره 16:39 - 6 أكتوبر 2025