مرسی فارس
فارس من| اریتره راهی برای رسیدن ایران به شاخ آفریقا
جمهوری اسلامی ایران نشان داده که از ظرفیت‌های مختلف جهت همکاری با کشورهای مختلف جهان استفاده می‌کند و از همین رو اریتره نیز به عنوان کشوری که اهمیت خاصی دارد می‌تواند بیشتر در شرایط کنونی مد نظر قرار بگیرد.
فارس من - در شرایطی که دریای سرخ و شاخ آفریقا به یکی از کانون‌های مهم رقابت‌های ژئوپلیتیکی جهان تبدیل شده‌اند، توسعه روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای این منطقه می‌تواند افق‌های تازه‌ای پیش روی سیاست خارجی کشور بگشاید. در این میان، اریتره به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه، دسترسی به آب‌های راهبردی دریای سرخ و ظرفیت‌های بالقوه اقتصادی، از جمله کشورهایی است که توجه جدی‌تر به آن می‌تواند در خدمت منافع ملی ایران قرار گیرد.مخاطبان «فارس من» نگاه ویژه‌ای به این موضوع داشته و مطالبه‌ای در این زمینه در قالب یک پویش مطرح کرده‌‍اند. این موضوع نشان می‌دهد که بعد از اینکه ایران در حوزه ژئوپلوتیک مدیریت و حکمرانی تنگه هرمز را در دست گرفت، افکار عمومی نیز بیشتر نسبت به استفاده از ظرفیت‌های ژئوپلوتیکی و جغرافیای دریایی علاقه‌مند شده‌اند آن را راهی برای قدرتمند شدن هر چه بیشتر ایران می‌بینند.در این پویش آمده است: «اریتره به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خود در شاخ آفریقا و دریای سرخ، برخورداری از بیش از ۱۱۰۰ کیلومتر خط ساحلی و دسترسی به بنادر مهمی همچون عَصَب و مصوع، از جایگاه مهمی در معادلات منطقه‌ای برخوردار است. این موقعیت، اهمیت اریتره را در تحولات دریای سرخ و مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی و در مجاورت تنگه باب‌المندب دوچندان کرده است.»
همچنین در این پویش اشاره شده است: «با توجه به تحولات ژئوپلیتیکی سال‌های اخیر و افزایش توجه اریتره به توسعه روابط با کشورهای شرقی و قدرت‌های غیرغربی، به نظر می‌رسد ظرفیت مناسبی برای گسترش تعاملات ایران و اریتره وجود دارد. همچنین برخی گزارش‌ها و تحلیل‌های منطقه‌ای، از افزایش زمینه‌های همکاری و نزدیکی دیدگاه‌ها میان اریتره و برخی بازیگران منطقه‌ای خبر داده‌اند که می‌تواند فرصت جدیدی برای دیپلماسی فعال جمهوری اسلامی ایران در شاخ آفریقا ایجاد کند.»اما اهمیت اریتره صرفاً به روابط دوجانبه محدود نمی‌شود؛ بلکه باید آن را در چارچوب تحولات گسترده‌تر منطقه‌ای، رقابت قدرت‌ها بر سر مسیرهای دریایی و ضرورت متنوع‌سازی شرکای سیاسی و اقتصادی ایران بررسی کرد.
دریای سرخ؛ جغرافیایی فراتر از یک آبراه
اریتره در ساحل غربی دریای سرخ قرار دارد و به دلیل نزدیکی به تنگه راهبردی باب‌المندب، از موقعیت جغرافیایی مهمی برخوردار است. گسترش روابط سیاسی با این کشور می‌تواند شناخت ایران از تحولات شاخ آفریقا را افزایش دهد و زمینه تعامل دیپلماتیک مؤثرتر درباره امنیت خطوط کشتیرانی و تحولات منطقه را فراهم کند.اریتره با برخورداری از بیش از هزار کیلومتر خط ساحلی در غرب دریای سرخ، در مجاورت یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباطی تجارت جهانی قرار گرفته است. نزدیکی این کشور به تنگه باب‌المندب، که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند، بر اهمیت آن در معادلات دریایی منطقه افزوده است.در چنین شرایطی، توسعه روابط سیاسی و دیپلماتیک تهران و اسمره می‌تواند شناخت و تعامل ایران با تحولات شاخ آفریقا را تقویت کند. البته اهمیت این موقعیت جغرافیایی به معنای دسترسی خودکار ایران به بنادر اریتره یا برخورداری از امتیازات راهبردی نیست؛ بلکه بهره‌برداری از ظرفیت‌های موجود، مستلزم توافق‌های دوجانبه، اعتمادسازی سیاسی و تعریف منافع مشترک است.از این منظر، اریتره می‌تواند یکی از محورهای تکمیل دیپلماسی منطقه‌ای ایران در پیرامون دریای سرخ باشد؛ منطقه‌ای که امنیت آن با تجارت بین‌المللی، تحولات خاورمیانه و منافع کشورهای ساحلی پیوند خورده است.
رقابت قدرت‌ها؛ ضرورت دیپلماسی فعال‌تر
اهمیت اریتره زمانی روشن‌تر می‌شود که رقابت بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برای افزایش نفوذ در دریای سرخ را در نظر بگیریم. گزارش‌های اخیر از تلاش آمریکا برای بازتنظیم روابط با اسمره حکایت دارد، تحرکی که نشان می‌دهد موقعیت جغرافیایی اریتره همچنان برای قدرت‌های بزرگ اهمیت دارد.در چنین فضایی، گسترش روابط ایران و اریتره می‌تواند بخشی از راهبرد تهران برای تنوع‌بخشی به روابط خارجی و تقویت مناسبات با کشورهای آفریقایی باشد. با این حال، موفقیت این رویکرد به شناخت دقیق ملاحظات سیاسی اریتره، حفظ استقلال تصمیم‌گیری این کشور و پرهیز از نگاه صرفاً امنیتی به روابط دوجانبه وابسته است.
از ظرفیت سیاسی تا منافع اقتصادی
یکی از مهم‌ترین زمینه‌های همکاری تهران و اسمره، توسعه مناسبات اقتصادی است. ایران در حوزه‌هایی همچون تجهیزات پزشکی، دارو، خدمات فنی و مهندسی، کشاورزی و برخی فناوری‌های کاربردی ظرفیت‌هایی دارد که می‌توان آنها را با نیازهای اریتره تطبیق داد. در مقابل، بخش معدن، شیلات و ظرفیت‌های بندری این کشور نیز می‌توانند موضوع بررسی همکاری‌های مشترک قرار گیرند.البته نباید اندازه محدود اقتصاد اریتره و چالش‌های تجاری آن را نادیده گرفت. بر اساس داده‌های منتشر شده در پایگاه تجارت بانک جهانی، حجم تجارت کالایی این کشور در آخرین داده‌های موجود حدود ۴۳۹ میلیون دلار گزارش شده است، بنابراین، توسعه روابط اقتصادی با آن بیش از آنکه بر مبادلات گسترده کوتاه‌مدت متکی باشد، به شناسایی پروژه‌های مشخص و سودآور نیاز دارد.همچنین همکاری در حوزه آموزش، بهداشت، تبادل دانشجو و انتقال تجربه‌های فنی می‌تواند به تقویت اعتماد متقابل و ایجاد روابطی پایدارتر میان دو کشور کمک کند.
ضرورت تبدیل فرصت به راهبرد
توسعه رابطه با اریتره می‌تواند بخشی از سیاست متنوع‌سازی روابط خارجی ایران باشد. ارتباط فعال با کشورهای شاخ آفریقا، علاوه بر تقویت مناسبات دوجانبه، زمینه گفت‌وگو با دیگر کشورهای منطقه و حضور مؤثرتر در مجامع بین‌المللی را فراهم می‌کند.با توجه به ظرفیت‌های یادشده، تعیین نماینده ویژه برای پیگیری روابط با اریتره و شاخ آفریقا، برگزاری نشست‌های منظم دیپلماتیک و تدوین نقشه راه همکاری‌های اقتصادی و علمی می‌تواند گام‌های عملی مناسبی باشد. در حوزه دریایی نیز همکاری‌ها باید بر ایمنی کشتیرانی، مقابله با قاچاق و دزدی دریایی و ثبات منطقه‌ای متمرکز شود.در عین حال، تنش‌های جاری میان اریتره و اتیوپی نشان می‌دهد که شاخ آفریقا منطقه‌ای حساس و مستعد بحران است؛ از این رو، هر گونه گسترش روابط باید با ارزیابی دقیق ریسک‌های سیاسی و امنیتی همراه باشد. همکاری‌های ایران و اریتره می‌تواند با توجه به موقعیت دریایی مهم دو طرف می‌تواند تحکیم بخشیده شود و با همکاری متقابل به دو کشور سودرسانی کند. جمهوری اسلامی نشان داده که از ظرفیت‌های مختلف جهت همکاری با کشورهای مختلف جهان استفاده می‌کند و از همین رو اریتره نیز به عنوان کشوری که اهمیت خاصی دارد می‌تواند بیشتر در شرایط کنونی مد نظر قرار بگیرد.توجه جدی‌تر به این کشور می‌تواند به تقویت حضور ایران در آفریقا، توسعه مناسبات اقتصادی و افزایش ظرفیت تعامل دیپلماتیک در پیرامون دریای سرخ کمک کند. اکنون مسئله اصلی آن است که این ظرفیت بالقوه، از سطح توجه سیاسی فراتر رود و در قالب برنامه‌ای منسجم و قابل ارزیابی در سیاست خارجی کشور جای گیرد.
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.پایان پیام/#فارس_من#مطالبات_مردمی#اریتره #سیاست_خارجی #شاخ_آفریقا #دریای_سرخ #باب_المندب #دیپلماسی_فعال #منافع_ملی #روابط_ایران_و_آفریقا #ژئوپلیتیک #همکاری‌های_اقتصادی
14:57 - 19 مهر 1405