چه کسی فرزندان ما را تربیت می‌کند؟
کودکی که امروز در خانه ما بزرگ می‌شود، فقط از پدر و مادرش الگو نمی‌گیرد؛ صفحه تلفن همراه، کلاس درس، دوستان و چهره‌های فضای مجازی نیز در شکل‌گیری ذهن و شخصیت او نقش دارند. در میان این همه صدا، پرسش اساسی این است؛ چه کسی مسیر تربیت نسل آینده را شکل می‌دهد و خانواده چگونه می‌تواند جایگاه خود را حفظ کند؟
خبرگزاری فارس ـ کرمان: تصور کنید کودکی که هنوز برای تصمیمات مهم زندگی به راهنمایی بزرگ‌ترها نیاز دارد، ساعت‌ها در جهانی پرسه می‌زند که والدینش نه تمام آن را می‌شناسند و نه از همه محتوایش باخبرند؛ جهانی که در کنار آموزش و سرگرمی، می‌تواند حامل الگوهای غیرواقعی، تبلیغات پنهان و رفتارهای پرخطر باشد.تربیت امروز دیگر به خانه و مدرسه محدود نیست. رسانه‌ها، بازی‌های دیجیتال و تولیدکنندگان محتوا نیز در شکل‌گیری باورها و رفتار کودکان سهم دارند. مسئله، حذف فناوری نیست؛ مسئله این است که آیا فرزندانمان برای زندگی آگاهانه در این جهان آماده‌اند؟
تربیت از خانه آغاز می‌شود، اما آنجا تمام نمی‌شود
کودک پیش از آنکه احترام، همدلی و مسوولیت‌پذیری را در کتاب‌ها بخواند، آن‌ها را در رفتار اطرافیانش می‌آموزد. شیوه برخورد والدین با اختلاف‌نظر، نحوه استفاده از تلفن همراه و رفتارشان با دیگران، هرکدام درسی برای فرزند است.بااین‌حال، محیط دیجیتال نیز به یکی از میدان‌های یادگیری کودکان تبدیل شده است. یونیسف در گزارشات خود درباره کودکی در جهان دیجیتال، بر فرصت‌های فناوری برای یادگیری و ارتباط، در کنار ضرورت توجه به مخاطرات و تجربه‌های متفاوت کودکان تأکید کرده است.بنابراین، پرسش فقط این نیست که کودک چقدر در فضای مجازی وقت می‌گذراند؛ مهم‌تر آن است که چه می‌بیند، چه می‌آموزد و تا چه اندازه توانایی ارزیابی محتوای دریافتی را دارد.
الگوهایی که بی‌اجازه وارد خانه می‌شوند
چهره‌های مشهور فضای مجازی می‌توانند بر تعریف نوجوان از زیبایی، موفقیت، روابط و سبک زندگی اثر بگذارند. وقتی زندگی دیگران در قاب‌هایی گزینش‌شده و بی‌نقص نمایش داده می‌شود، نوجوان ممکن است تصویر محدود و نمایشی آن‌ها را با تمام واقعیت زندگی خودش مقایسه کند.البته فضای مجازی فقط تهدید نیست؛ بستری برای آموزش، خلاقیت و دسترسی به تجربه‌های تازه نیز هست. چالش اصلی، شناخت فرصت‌ها و خطرهاست.سازمان جهانی بهداشت نیز در گزارش سیاستی سال ۲۰۲۵ درباره عوامل دیجیتال مؤثر بر سلامت روان جوانان، بر پیچیدگی این رابطه تأکید کرده است؛ فناوری می‌تواند تجربه‌های مثبت و منفی ایجاد کند و آثار آن برای همه افراد یکسان نیست.
کارشناس | اعتماد، راه ورود به دنیای فرزندان است
میترا میرزادی گوهری، روان‌شناس، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در کرمان می‌گوید: در تربیت کودک، نمی‌توان تنها به توصیه و تذکر اکتفا کرد. والدین باید بدانند فرزندشان در فضای مجازی با چه محتواهایی روبه‌روست و چه پرسش‌ها یا نگرانی‌هایی برایش شکل می‌گیرد.وی می‌افزاید: اگر رابطه والد و فرزند بر پایه اعتماد و گفت‌وگو باشد، کودک راحت‌تر تجربه‌های ناخوشایند یا موقعیت‌های نگران‌کننده را مطرح می‌کند.این روان‌شناس با تأکید بر اینکه محدودیت به‌تنهایی کافی نیست، تصریح می‌کند: کودک باید به‌تدریج قدرت تشخیص، مهارت تصمیم‌گیری و توانایی درخواست کمک را بیاموزد. هدف تربیت، فقط دور نگه داشتن او از خطر نیست؛ باید برای مواجهه آگاهانه با موقعیت‌هایی آماده شود که در نبود والدین نیز با آن‌ها روبه‌رو خواهد شد.
نسل امروز را نمی‌توان با پاسخ‌های دیروز قانع کرد
فاصله میان تجربه والدین و جهان ذهنی فرزندان، یکی از چالش‌های تربیتی امروز است. نوجوانی که پرسش‌هایش جدی گرفته نمی‌شود یا با سرزنش و منع بی‌توضیح روبه‌روست، ممکن است پاسخ‌های خود را از منابع دیگری بگیرد؛ منابعی که لزوماً معتبر نیستند.گفت‌وگو به معنای کنار گذاشتن نقش هدایتگر والدین نیست؛ بلکه فرصتی است تا قواعد روشن، متناسب با سن و همراه با توضیح تعیین شوند. شنیدن پرسش‌های فرزند، اعتماد را تقویت می‌کند و امکان راهنمایی مؤثرتر را فراهم می‌آورد.
ممنوعیت کافی نیست؛ قدرت تشخیص را آموزش دهیم
محدود کردن زمان استفاده از تلفن همراه، نظارت متناسب با سن و انتخاب محتوای مناسب، بخشی از مراقبت والدین است؛ اما کودک باید یاد بگیرد چگونه در نبود بزرگ‌ترها تصمیم بگیرد.شناخت محتوای گمراه‌کننده، محافظت از اطلاعات شخصی، تشخیص موقعیت‌های ناامن و درخواست کمک هنگام مواجهه با آزار اینترنتی، مهارت‌هایی ضروری‌اند. مدرسه نیز می‌تواند با آموزش سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی، در تقویت این توانایی‌ها نقش داشته باشد.
مسوولیت تربیت، فراتر از خانواده است
نمی‌توان تمام بار تربیت و حفاظت از کودکان را بر دوش والدین گذاشت. خانواده، مدرسه، نهادهای فرهنگی، رسانه‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال هرکدام مسوولیتی دارند.حمایت از والدین، آموزش متناسب با سن، رسیدگی به آزارهای آنلاین و ایجاد محیط دیجیتال امن‌تر، بخشی از این مسوولیت مشترک است. در این میان، شنیدن تجربه‌ها و نگرانی‌های خود کودکان و نوجوانان نیز ضروری است؛ چراکه راهکارهای مؤثر بدون شناخت دنیای واقعی آن‌ها شکل نمی‌گیرند.
آینده فرزندانمان را به چه کسانی می‌سپاریم؟
پرسش «چه کسی فرزندان ما را تربیت می‌کند؟» قرار نیست به یافتن یک مقصر ختم شود. نه می‌توان همه مشکلات را به فضای مجازی نسبت داد و نه می‌توان از تأثیر آن بر نسل جدید چشم پوشید.خانواده همچنان نقشی بنیادین دارد، اما این نقش با حضور آگاهانه، گفت‌وگوی صمیمانه و شناخت جهان فرزندان معنا پیدا می‌کند. مدرسه باید مهارت‌های زندگی و قدرت تشخیص را تقویت کند و رسانه‌ها و پلتفرم‌ها نیز مسوولیت خود را در قبال مخاطبان کم‌سن‌وسال جدی بگیرند.
جهاد تبیین در حوزه تربیت، زمانی از شعار فاصله می‌گیرد که به آگاهی، گفت‌وگو و مسوولیت‌پذیری برسد؛ نه اینکه خانواده‌ها را از هر پدیده تازه‌ای بترساند، بلکه آن‌ها را برای شناخت فرصت‌ها و مواجهه با خطرها آماده کند.فرزندان ما فقط با آنچه به آن‌ها می‌گوییم تربیت نمی‌شوند؛ آن‌ها از آنچه می‌بینند و رابطه‌ای که با ما تجربه می‌کنند نیز می‌آموزند.در جهانی که هر روز صداهای تازه‌ای ذهن فرزندانمان را شکل می‌دهند، پرسش فقط این نیست که چه کسی آن‌ها را تربیت می‌کند؛ پرسش این است که ما چقدر برای حضور در دنیای آن‌ها وقت گذاشته‌ایم؟
زنگ خطر ترک تحصیل در حاشیه کرمان
پس از رودبار جنوب، بیشترین موارد ترک تحصیل دانش‌آموزان در نواحی یک و دو آموزش‌وپرورش کرمان ثبت شده است؛ آماری که در کنار چالش دسترسی به مدارس در مناطق حاشیه‌ای، ضرورت تأمین فضای آموزشی متناسب با نیاز جمعیت را برجسته می‌کند؛ مطالبه‌ای که هم در توسعه‌های مسکونی آینده و هم در سامان‌دهی نیازهای آموزشی س…نمایش بیشترنمایش گزارش
از مدرسه‌سازی تا افتخارآفرینی؛ نبض امید در کرمان می‌تپد
کرمان در روزهای اخیر میزبان اتفاقاتی بوده که از تلاش برای ساختن آینده‌ای روشن‌تر حکایت دارد؛ روزهایی که شور مردم، توان هنرمندان، مشارکت خیران و ایستادگی ورزشکاران، روایت‌های امیدبخشی از این استان رقم زده‌اند.نمایش گزارش
عملیات شبانه حاج‌قاسم در گاردن پارتی کرمان
تابستان ۱۳۵۵، حاج قاسم و دوستانش در کرمان تصمیم گرفتند به شیوه خودشان به برگزاری یک گاردن پارتی اعتراض کنند؛ نقشه‌ای شبانه که به پنچرشدن حدود ۱۵۰ دوچرخه و موتورسیکلت انجامید. این ماجرا تنها یکی از خاطرات دوران جوانی حاج قاسم است؛ دورانی که در روایت کتاب «از چیزی نمی‌ترسیدم»، به آشنایی او با نام و تص…نمایش بیشترنمایش گزارش
15:41 - 28 مهر 1405